Çin liderliğindeki bir bilim ekibi, Pasifik Okyanusu’nun kuzeybatısındaki derin deniz çukurlarında gerçekleştirdiği keşif dalışlarında, daha önce hiç görülmemiş yaşam formlarını görüntüledi. Araştırmacılar, insanlı bir denizaltı ile 9 kilometreden fazla derinliğe inerek, deniz tabanında “çiçek açan” ekosistemleri fotoğrafladı ve filme aldı.
Keşif sırasında araştırmacılar, devasa basınca ve mutlak karanlığa rağmen canlı yaşamının oldukça zengin olduğunu gözlemledi. Ekip, deniz tabanında geniş alanlara yayılan boru kurtları, yumuşakçalar ve diğer garip görünümlü canlılardan oluşan yoğun topluluklar keşfetti.
Daha önce bilinen en derin omurgalı canlı, 2023’te Japonya açıklarında 8.336 metrede görüntülenen bir salyangoz balığıydı. Ancak bu yeni keşif, 9.533 metreye kadar inilen dalışlarda çok daha zengin bir yaşamın var olabileceğini gösterdi.
KİMYASAL ENERJİYLE YAŞAYAN CANLILAR
BBC'de yer alan habere göre güneş ışığının ulaşmadığı bu bölgelerde yaşam, okyanus tabanından çıkan kimyasallarla besleniyor. Hidrojen sülfür ve metan gazı, deniz tabanındaki çatlaklardan sızarak “kemoototrofik” adı verilen bu canlılara enerji sağlıyor.
Araştırmayı yürüten Çin Bilimler Akademisi Derin Deniz Bilimi ve Mühendisliği Enstitüsü’nden Dr. Xiaotong Peng, BBC’ye yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“İnsanlığın daha önce keşfetmediği bir yere gitmek çok heyecan verici. Gözlerimizin önünde yeni bir dünya açıldı. Gördüklerimiz gerçekten şaşırtıcıydı.”
Araştırmacılar, bu canlıların aşırı basınca nasıl dayanabildiğini de incelemek istiyor. Aynı enstitüden Dr. Megran Du, “Bu canlılar mutlaka süper yüksek basınca uyum sağlamanın bir yolunu bulmuş olmalı. Bunun cevabını bulmak, bir sonraki hedefimiz,” dedi.
YENİ BİR EKOLOJİK ANLAYIŞ
Keşif, uzun süredir kabul edilen “derinliklerde yaşamın seyrek olduğu” görüşüne meydan okuyor. İskoç Deniz Bilimleri Derneği’nden Prof. Andrew Sweetman, bulguların “okyanusun en derin bölgelerinde metanla beslenen ekosistemlerin yaygın olabileceğini” gösterdiğini vurguladı.
Dalış sırasında yaşadığı deneyimi anlatan Dr. Du ise öğrencilere şu mesajı verdi:
“Bazı insanlar bu derinlikleri korkutucu bulabilir. Ama öğrencilere hep şunu söylerim: Deniz tabanına bakın… İlham alacaksınız.”
