ABD ve İranlı müzakerecilerin, ateşkesi 60 gün süreyle uzatmayı ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakereleri başlatmayı öngören bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardığı bildirildi.
Axios’un, iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için ABD Başkanı Donald Trump’ın son onayı gerekiyor.
Söz konusu mutabakatın imzalanması halinde, savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en önemli diplomatik gelişmelerden biri olarak değerlendirileceği belirtiliyor.
Ancak Trump yönetiminin nükleer program konusundaki taleplerini kapsayan nihai bir anlaşmaya ulaşılması için tarafların yoğun müzakereleri sürdürmesi gerekecek.
ÜST DÜZEY ONAY SÜRECİ BEKLENİYOR
ABD’li yetkililer, anlaşma şartlarının büyük ölçüde salı günü itibarıyla netleştiğini ancak her iki tarafın da üst düzey liderlikten onay alması gerektiğini ifade etti.
Yetkililere göre İran tarafı daha sonra gerekli onayları aldığını ve anlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu bildirdi. İran tarafından ise bu yönde resmi bir doğrulama yapılmadı.
ABD’li müzakerecilerin anlaşmanın ayrıntılarını Trump’a sunduğu, Trump’ın ise karar vermeden önce birkaç gün daha değerlendirme yapmak istediği aktarıldı.
Bir ABD’li yetkili, “Başkan, arabuluculara anlaşmayı değerlendirmek için birkaç gün daha zamana ihtiyaç duyduğunu iletti” dedi.
DAHA ÖNCE DE ANLAŞMAYA YAKLAŞILDIĞI DÜŞÜNÜLMÜŞTÜ
Habere göre Trump ve danışmanları, savaş sürecinin daha önceki aşamalarında da birkaç kez anlaşmaya yakın olduklarını değerlendirmişti. Ancak bu girişimlerin hiçbiri somut bir sonuç vermemişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GEMİ TRAFİĞİ SERBEST OLACAK
ABD’li yetkililer, 60 günlük mutabakatın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığının “sınırsız” şekilde sürdürülmesini öngördüğünü belirtti.
Bir ABD’li yetkili, bunun herhangi bir geçiş ücreti uygulanmaması ve gemilere yönelik tacizlerin sona ermesi anlamına geldiğini ifade etti. Aynı yetkili, İran’ın boğaza döşenmiş tüm mayınları 30 gün içinde kaldırmasının beklendiğini söyledi.
ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının da kaldırılacağı, ancak bunun ticari gemi trafiğinin yeniden normale dönmesiyle orantılı şekilde gerçekleştirileceği kaydedildi.
NÜKLEER PROGRAM VE YAPTIRIMLAR MASADA OLACAK
Yetkililere göre mutabakat metninde İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğine ilişkin bir taahhüt de yer alacak.
Müzakerelerin ilk aşamasında İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının nasıl tasfiye edileceği ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl ele alınacağının görüşülmesi planlanıyor.
ABD tarafı ise görüşmeler kapsamında yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasını değerlendirmeyi taahhüt edecek.
Mutabakat metninde ayrıca İran’ın mal ve insani yardım alımını kolaylaştıracak bir mekanizmanın oluşturulmasının da ele alınacağı ifade edildi.
İRAN BASININDAN "DOĞRU DEĞİL" İDDİASI
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansına konuşan İran'ın ABD ile müzakere ekibinden ismi açıklanmayan bir yetkili, "Bazı Batılı kaynakların İran ile ABD'nin terörist rejimi arasında sözde 'mutabakat zaptı' metninin tamamlandığı ve sadece her iki tarafın da açıklamasını beklediği yönündeki iddialar doğru değildir ve metin henüz tamamlanmamıştır." ifadelerini kullandı.
İranlı yetkili, mutabakat zaptının nihai hale gelmesi halinde İran'ın müzakerelerin arabulucusu Pakistan'a ve kamuoyuna bilgi verileceğini aktardı.
ABD'den tansiyonu yükseltecek Hürmüz adımıDünya
