ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabından Suudi Arabistan ile imzalanan ve "123 Anlaşması" olarak bilinen sivil nükleer iş birliğine değindi.
Trump paylaşımında nükleer anlaşmanın, Suudi Arabistan'ın İsrail'i tanımasına bağlı olduğunu belirtti.
Trump, "ABD Enerji Bakanlığı ile Suudi Arabistan arasında imzalanan ve yalnızca İran ile BAE’nin (ve diğer ülkelerin) halihazırda sahip olduğu türden askeri olmayan kullanımları kapsayan Sivil Nükleer Anlaşma (uranyum zenginleştirilmesi söz konusu olmayacak) onaylanacak. Ancak bu anlaşma, Suudi Arabistan’ın son derece saygın ve başarılı İbrahim Anlaşmaları’na katılması şartına bağlıdır. ABD, sivil (zenginleştirilmemiş) nükleer tesislere karşı değildir" ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, bugünkü basın toplantısında, ABD ile Suudi Arabistan arasında yapılması beklenen anlaşma konusunda "Suudi enerji anlaşması İbrahim Anlaşmaları'na bağlıdır." ifadesini kullandı.
ABD Başkanı Trump'ın, nükleer anlaşmanın şartı konusunda Suudi liderle "henüz görüşmediğini" belirten Leavitt, "Umarım Suudi Arabistan yakında anlaşmalara katılır." dedi.
Leavitt, ABD-Suudi Arabistan anlaşmasının sonuçlandırılması için "çalışacaklarını" kaydetti.
NETANYAHU HEYECANLI
İsrail Başbakanlık Ofisinden Binyamin Netanyahu adına, ABD ile Suudi Arabistan arasındaki sivil nükleer işbirliği anlaşması ve İran’a yönelik saldırılara ilişkin açıklama yapıldı.
Açıklamada, "Başkan Donald Trump'ın da belirttiği gibi, Suudi Arabistan'ın Abraham Anlaşmaları'na katılması Orta Doğu'da barış için tarihi bir ileri sıçrama olacaktır." ifadeleri yer aldı.
Açıklamada ayrıca, ABD ve İsrail'in İran'a karşı 28 Şubat'ta başlattığı ve 40 gün süren savaşın söz konusu "barış çemberini genişletme olasılığını ortaya çıkardığı" ileri sürüldü.
RUBIO NE DEMİŞTİ?
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 59. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Dışişleri Bakanları Toplantısının düzenlendiği Filipinler’de bugün basın mensuplarına verdiği demeçte, Suudi Arabistan’ın ABD’nin stratejik ortağı olduğunu belirtmişti.
Suudi Arabistan'a nükleer teknoloji sunan tek ülkenin ABD olmadığını kaydeden Rubio, başka ülkelerin barışçıl ve sivil bir nükleer program izlemeye karar verdiklerinde bunu ABD ile yapmalarını tercih ettiklerini dile getirmişti.
Rubio, “Herhangi bir ülkeyle sivil nükleer enerji konusunda yapacağımız her türlü anlaşmada, bunların hiçbir şekilde silah programına dönüştürülmemesini garanti altına alacak güvenlik önlemleri yer alacaktır” değerlendirmesinde bulunmuştu.
NE OLMUŞTU?
ABD Enerji Bakanlığı açıklamasında, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman Al Suud'un "123 Anlaşması" olarak bilinen barışçıl nükleer işbirliği anlaşması ile buna eşlik eden ikili güvence anlaşmasını imzaladıkları bildirilmişti.
Açıklamada, söz konusu iki anlaşmanın nükleer silahların yayılmasının önlenmesi dahil olmak üzere çeşitli öncelikli ekonomik ve stratejik hedefleri ilerletecek "on yıllara yayılan, milyarlarca dolarlık bir ortaklığın hukuki temelini oluşturduğu" belirtilmişti.
"123 Anlaşması"nın Amerikan şirketlerine Suudi Arabistan'ın nükleer enerji programına daha fazla erişim imkanı sağlayacağı aktarılan açıklamada, anlaşmanın Suudi Arabistan'ın enerji ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olduğu; Amerikan sanayisine, çalışanlarına ve tedarik zincirlerine de fayda sağlayacağı kaydedilmişti.
Açıklamada, anlaşmaların nükleer güvenlik, emniyet ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi standartlarını gözeterek ABD'nin ve bölgesel güvenliğin ilerlemesine katkı sağlayacağı ve ABD'nin sivil nükleer teknoloji alanındaki rekabet avantajını güçlendireceği ifade edilmişti.
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için ABD Kongresi'nin onayı gerekiyor.
SUUDİ ARABİSTAN DİRENİYORDU
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn, 2020 yılında İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesini içeren "İbrahim Anlaşmalarını" imzalamıştı.
Riyad yönetimi, İsrail ile ilişkileri normalleştirmesinin Filistin devletinin kurulmasına yönelik somut bir yol haritası üzerinde anlaşmaya varılmasına bağlı olduğunu savunuyor. (İHA, AA)
Trump'ın onayladığı nükleer anlaşma tartışma yarattıDünya
