Orta Doğu’daki savaşın ardından yaşanan enerji kriziyle yükselen petrol fiyatları, pompada yeni zamları da tetikledi. Ancak akaryakıtta yaşanan artış, vatandaşın yalnızca araç maliyetini değil; taşımacılıktan gıdaya, hizmetlerden tüketim harcamalarına kadar birçok kalemde maliyetleri artırdı.
Benzinin litre fiyatında son bir yılda yaşanan yaklaşık 17 TL’lik artışın yanı sıra motorin fiyatları da 80 TL sınırını aştı. 9 Ağustos itibarıyla motorinin litresi İstanbul’un Avrupa Yakası’nda 80.04 TL, Ankara’da 81.16 TL ve İzmir’de 81.44 TL’den satılıyor. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, benzinin litre fiyatında salı gününden itibaren 2.08 TL’lik artış öngörülüyor. Hesaplamalara göre, 2.08 TL’lik artışın 1.56 TL’si benzin fiyatlarına yansıyacak. Cumartesi gecesi uygulanan 1.06 TL’lik zam ile gece gerçekleşmesi beklenen 1.56 TL’lik artışla birlikte benzinin litre fiyatı birkaç gün içinde toplam 2.62 TL artmış olacak.
DEPO 131 TL DAHA PAHALI
Yarın pompaya yansıyacak 1.56 TL’lik yeni zamla birlikte 50 litrelik bir benzin deposunun dolum maliyeti, son iki zamla beraber yaklaşık 131 TL artacak. Böylece geçen yıl 51.40 TL’den satılan benzinin litre fiyatı, bir yıl içinde 70 TL sınırına dayanmış olacak. Ankara ve İzmir’de ise 70 TL barajı aşılacak.
ENFLASYON YARATACAK
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş enflasyon üzerindeki baskıyı artırıyor. Temmuzda tüketici fiyatları yüzde 1.78 artarken, yıllık enflasyon yüzde 31.75 oldu. En yüksek ağırlığa sahip ana harcama gruplarından gıda ve alkolsüz içeceklerde fiyatlar aylık yüzde 1.61, ulaştırmada yüzde 2.59 arttı. Merkez Bankası da, temmuz enflasyonuna ilişkin raporunda akaryakıt fiyatlarındaki artışa işaret etti.
Ekonomist İris Cibre, söz konusu artışın ağustos ayı boyunca fiyatlara yansıması halinde akaryakıtın enflasyona doğrudan etkisinin yaklaşık 22 baz puan, yani 0.22 puan olacağını belirtti. Cibre, “Çok merak ediyorum; eğitim, kış işlenmemiş gıda, kira kontrat döneminin etkileri yoldayken, nasıl olur da indirimlerin tam yansımasını sağlayacak eşel mobil geri adımı atılmaz? Enflasyon, bütçedeki 3-5 aylık akaryakıt gelir düşüşünden daha mı önemsiz?” ifadelerini kullandı.
İndirim Maliye’ye takıldı
Akaryakıtta indirim, Maliye’nin kasasında kalıyor. Petrol fiyatlarının düşüşüne bağlı olarak 5 Ağustos’ta 6.37 TL ile son ayların en büyük motorin indirimi yapılması beklenirken, indirimin önemli bir bölümü vergiye gitti. 6.37 TL’lik indirimin 4.87 TL’lik kısmı ÖTV’ye kesildi ve pompaya yalnızca 1.05 TL’lik indirim yansıdı. Benzer şekilde benzinde de 7 Ağustos’ta geçerli olması gereken 4.35 TL’lik indirimin tamamı tüketiciye yansımadı.
