Apple'ın büyük sırrı ortaya çıktı: Binlerce bilgisayarı toprağa gömdüler

Bugün sıradan kabul edilen grafik arayüz, pencereler, simgeler ve fare kullanımını 1980'lerin başında kullanıcılarla buluşturan Apple Lisa'nın hikayesi, binlerce bilgisayarın bir çöplükte toprağın altına girmesiyle teknoloji tarihinin en sıra dışı olaylarından birine dönüştü.

Apple'ın kişisel bilgisayar tarihindeki en iddialı ancak ticari açıdan beklentileri karşılayamayan projelerinden Lisa'nın hikayesi, aradan geçen onlarca yıla rağmen dikkat çekmeye devam ediyor.

Apple, Lisa'yı 1983 yılında kişisel bilgisayar pazarına sundu. Bilgisayar; grafik arayüzü, pencereler, simgeler ve fare kullanımı gibi o dönem için oldukça gelişmiş kabul edilen özellikleriyle öne çıktı. Bugün bilgisayar kullanımının vazgeçilmez parçaları haline gelen bu özelliklerin birçoğu Lisa'nın en dikkat çekici yanları arasındaydı.

Teknolojik özellikleriyle çağının önünde bulunan Lisa'nın önünde ise büyük bir engel vardı: fiyatı.

YAKLAŞIK 10 BİN DOLARA SATIŞA ÇIKTI

Lisa'nın satış fiyatı yaklaşık 10 bin dolardı. Dönemin koşulları düşünüldüğünde oldukça yüksek olan bu fiyat, bilgisayarın geniş kullanıcı kitlesine ulaşmasını zorlaştırdı.

Gelişmiş özelliklerine rağmen beklenen satış rakamlarına ulaşılamayınca Apple, Lisa projesini sonlandırmaya karar verdi. Üretimin durdurulmasının ardından elde kalan bilgisayarların bir kısmı farklı şirketlerin eline geçti.

Ancak Lisa'nın hikayesi üretim bandının durmasıyla sona ermedi.

BİNLERCESİNİ YENİLEYİP TEKRAR SATMAK İSTEDİLER

Bilgisayarlara ikinci bir şans vermek isteyen isimlerden biri Sun Remarketing'in kurucusu Bob Cook oldu.

Cook, binlerce Lisa bilgisayarını satın alarak cihazları yenilemeyi ve tekrar satışa çıkarmayı planladı. Sun Remarketing'in 5 bin ila 7 bin cihaz üzerinde çalıştığı, bilgisayarların geliştirilmesi için de yaklaşık 200 bin dolar harcadığı belirtildi.

Yapılan çalışmalar sonucunda Lisa'nın Macintosh için geliştirilen bazı yazılımları da çalıştırabilmesi sağlandı. Böylece ticari ömrünü tamamlamış görünen bilgisayarların yeniden pazara kazandırılması hedeflendi.

Ancak Lisa'yı yeniden hayata döndürme girişimi beklendiği kadar uzun sürmedi.

APPLE BİLGİSAYARLARI GERİ ALDI

Takvimler 1989'u gösterdiğinde Apple dikkat çekici bir karar aldı ve Sun Remarketing'in elindeki Lisa bilgisayarlarını geri aldı.

Bundan sonra yaşananlar ise teknoloji tarihinin en sıra dışı hikayelerinden birinin ortaya çıkmasına neden oldu.

Geri alınan bilgisayarlar depolarda tutulmak ya da başka bir pazarda yeniden satışa sunulmak yerine Utah eyaletindeki Logan kentinde bulunan bir çöplüğe götürüldü.

2 BİN 700 BİLGİSAYARI TOPRAĞA GÖMDÜLER

Tahminlere göre yaklaşık 2 bin 700 Apple Lisa, çöplükte imha edilerek toprağa gömüldü.

Böylece Apple'ın birkaç yıl önce yaklaşık 10 bin dolarlık fiyatla satışa sunduğu ve döneminin en gelişmiş kişisel bilgisayarlarından biri olarak konumlandırdığı modelin binlerce örneği ortadan kaldırılmış oldu.

Bir dönem yüksek fiyatı nedeniyle geniş kitlelere ulaşamayan ve sonunda binlerce örneği toprağın altında kalan Lisa'nın kaderi ise yıllar sonra bir kez daha değişti.

TOPRAĞA GÖMÜLEN MODEL YILLAR SONRA KOLEKSİYONLUK OLDU

Piyasaya çıktığı dönemde Apple'ın beklediği ticari başarıyı yakalayamayan Lisa, zaman geçtikçe teknoloji tarihinin dikkat çeken bilgisayarlarından birine dönüştü.

Modelin günümüzdeki öneminin yalnızca sıra dışı geçmişinden kaynaklanmadığı belirtiliyor. Lisa'da kullanılan grafik arayüz, pencereler, simgeler ve fare gibi özelliklerin birçoğu, daha sonraki yıllarda kişisel bilgisayarların temel unsurları arasına girdi.

Ticari başarısızlıkla başlayan ve yaklaşık 2 bin 700 cihazın Utah'ta toprağa gömülmesine kadar uzanan Lisa'nın hikayesi böylece farklı bir noktaya ulaştı: Bir zamanlar ortadan kaldırılmak istenen bilgisayar, ilerleyen yıllarda Apple tarihinin dikkat çeken modellerinden ve bir koleksiyon parçası haline geldi.