Microsoft, yeni nesil kuantum çipi Majorana 2'nin önceki sürüme kıyasla önemli ölçüde daha güvenilir çalıştığını duyurdu. Şirkete göre yeni çipte kullanılan kübitler, ortalama 20 saniye boyunca kararlılığını koruyabiliyor. Bu süre, ilk nesil Majorana çipindeki milisaniyelik çalışma süresine kıyasla yaklaşık bin katlık bir iyileşmeye işaret ediyor.
Microsoft Quantum Kurumsal Başkan Yardımcısı Zulfi Alam, gelişmenin kuantum hesaplama alanında önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, "2029 yılında ticari açıdan anlamlı ve uygulanabilir problemleri çözebilecek bir kuantum makinesine sahip olacağız" dedi.
Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarların çözmekte zorlandığı karmaşık hesaplamaları gerçekleştirme potansiyeline sahip olsa da, temel yapı taşları olan kübitlerin son derece hassas olması teknolojinin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor. Sıcaklıktaki küçük değişimler veya fiziksel titreşimler bile hata oluşmasına neden olabiliyor.
Microsoft, yaklaşık 20 yıldır "topolojik kuantum hesaplama" adı verilen bir yaklaşım üzerinde çalışıyor. Bu yöntem, İtalyan fizikçi Ettore Majorana tarafından 1930'larda teorik olarak öngörülen ve "Majorana parçacığı" olarak bilinen özel kuazi parçacıkların özelliklerinden yararlanmayı amaçlıyor.
Şirketin ilk Majorana çipi 2025 yılında tanıtılmıştı. Ancak proje geçmişte bilim dünyasında tartışmalara yol açmış, Microsoft 2018 yılında Nature dergisinde yayımlanan ve Majorana parçacıklarına ilişkin kanıt sunduğunu iddia eden bir makalesini geri çekmek zorunda kalmıştı.
Yeni nesil Majorana 2 çipi, ilk sürümle aynı temel prensiplere dayanıyor. Microsoft araştırmacıları, sistemde kullanılan süperiletken malzemeyi alüminyumdan kurşuna değiştirerek performans artışı sağladıklarını belirtti.
BİLİM İNSANLARI TEMKİNLİ
Surrey Üniversitesi'nden fizik profesörü Paul Stevenson, Microsoft'un açıkladığı zaman çizelgesinin iddialı ancak teorik olarak mümkün olduğunu söyledi. Stevenson, şirketin topolojik kübitler konusunda önemli bir ilerleme kaydetmiş görünmesine rağmen, bu başarıların uzun vadede doğrulanması gerektiğini vurguladı.
Microsoft'un açıklamalarına rağmen bazı bilim insanları temkinli yaklaşmayı sürdürüyor. Şirketin duyurusuyla birlikte yayımladığı teknik çalışma henüz bağımsız uzmanlar tarafından değerlendirilen hakem incelemesi sürecinden geçmedi.
Buna karşın Microsoft, geliştirdiği teknolojinin ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı'nın (DARPA) kuantum programı kapsamında da incelendiğini ve kurumla tüm teknik verilerin paylaşıldığını açıkladı.
Şirket, gelecekte kuantum bilgisayarların mikroplastiklerin ortadan kaldırılması, daha verimli gübrelerin geliştirilmesi ve yeni malzemelerin keşfi gibi günümüzde çözümü onlarca yıl sürebilecek problemlerin çözümünü hızlandırabileceğini öngörüyor. Ancak uzmanlar, milyonlarca kübit kapasitesine sahip hata toleranslı sistemler geliştirilmeden bu hedeflere ulaşmanın mümkün olmayacağını belirtiyor.
