Yeni bir araştırma, beyin performansını geliştirmenin her yaşta mümkün olabileceğini ve yaşlanmayla birlikte görülen bilişsel gerilemenin kaçınılmaz olmayabileceğini ortaya koydu.
ABD'deki Dallas Teksas Üniversitesi Beyin Sağlığı Merkezi'nden araştırmacılar tarafından yürütülen üç yıllık çalışmaya 19 ila 94 yaş arasındaki yaklaşık 4 bin yetişkin katıldı. Araştırmacılar, katılımcıların beyin sağlığındaki değişimleri takip ederek düzenli ve hedefli uygulamaların bilişsel performans üzerindeki etkisini inceledi.
Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırmada, beyin sağlığını değerlendirmek için BrainHealth Index adı verilen ölçüm kullanıldı. Bu ölçüm, hafıza ve karmaşık sorunları çözme gibi bilişsel becerilerin yanı sıra kişilerarası bağlantılar, yaşam amacı ve duygusal dengeyi de kapsıyor.
Araştırmaya göre, beyin sağlığını destekleyen uygulamalardan farklı yaş gruplarındaki katılımcıların tamamı fayda gördü. Genç yetişkinlerde gözlenen gelişim oranlarının ileri yaştaki katılımcılara benzer olduğu belirtildi.
YAŞ SINIRI YOK
Araştırmanın başlangıcında en düşük beyin sağlığı puanlarına sahip olan kişiler ise zaman içinde en belirgin gelişimi gösterdi. Bu bulgu, beyin sağlığını iyileştirmeye başlamak için belirli bir yaş sınırı olmadığını ortaya koydu.
Katılımcılara her gün yalnızca 5 ila 10 dakikalık kısa çalışmalar uygulandı. Program kapsamında kısa videolar, bilgi testleri, kişisel değerlendirme etkinlikleri ve aylık temalar kullanıldı. Katılımcılardan ayrıca öğrendikleri bilişsel stratejileri günlük yaşamlarına dahil etmeleri istendi.
Bunlar arasında aynı anda birden fazla işle uğraşmak yerine tek bir göreve odaklanmak gibi alışkanlıklar da yer aldı.
DÜZENLİ UYGULAMAK FARK YARATTI
Araştırmacılar, günlük mikro-eğitimlerin düzenli biçimde uygulanmasıyla beyin sağlığı puanlarındaki artış arasında doğrudan bir ilişki tespit etti.
Çalışmaya göre programı en düzenli uygulayan katılımcılar, beyin sağlığı ölçümlerinde en yüksek puanlara ulaşan grup oldu.
Beyin Sağlığı Merkezi Direktörü Prof. Sandra Bond Chapman, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken insanların yaşam süresini uzatmanın ötesinde, beynin gelişmeye devam edebileceği dönemi de uzatabileceklerini belirtti.
STRES BEYNİ GÜÇLENDİREBİLİR
Araştırmada ayrıca “geri tepme etkisi” olarak adlandırılan bir durum üzerinde duruldu.
Buna göre insanlar iş kaybı, yas veya yoğun stres gibi zorlu yaşam olaylarının ardından bilişsel stratejiler kullanarak beyin sağlıklarını yeniden toparlayabiliyor, koruyabiliyor ve geliştirebiliyor.
Araştırmacılar bu bulgunun beyin sağlığının sabit ve değiştirilemez olmadığını, doğru araçlar ve alışkanlıklarla beynin yaşam boyunca yeniden şekillenebileceğini gösterdiğini belirtti.
Çalışma, bilişsel gerilemenin yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası olduğu görüşüne karşı yeni kanıtlar sunarken, düzenli ve kısa süreli günlük uygulamaların uzun vadede beyin sağlığını destekleyebileceğine işaret ediyor.
