Burada hayaller tabutlara işleniyor. Görenler gözlerine inanamıyor
Gana'da yüzyıllardır süregelen cenaze geleneklerinden biri, ölen kişilerin hayatını ve tutkularını tabutlarına taşıyor. Müzisyenler gitar, balıkçılar balık veya kano, şoförler otomobil şeklindeki özel tasarım tabutlarla son yolculuklarına uğurlanabiliyor. Geleneğin son örneğinde ise 40 yaşındaki müzisyen Frederick Teiko Ofori, dev gitar şeklindeki tabutla toprağa verildi.
Gana'da cenaze törenleri, hayatını kaybeden kişilerin yaşamlarından izler taşıyan sıra dışı bir geleneğe sahne oluyor. Ülkede bazı topluluklarda tabutlar, kişinin mesleği, tutkuları ve toplumdaki konumu dikkate alınarak özel olarak tasarlanıyor.
Bu geleneğin son örneklerinden biri, geçirdiği trafik kazasında 40 yaşında hayatını kaybeden müzisyen Frederick Teiko Ofori'nin cenazesinde görüldü.
SON YOLCULUĞUNDA GİTARI DA YANINDAYDI
Hayatının büyük bölümünü gitarıyla geçiren Ofori'nin ailesi, müzisyenin son yolculuğunda da en büyük tutkusu olan müziğin kendisine eşlik etmesini istedi.
Bunun üzerine Ofori için dev gitar şeklinde ahşap bir tabut hazırlandı.
Başkent Akra'nın dışındaki Adjen Kotoku Amoama'da düzenlenen cenaze töreninde kırmızı çiçeklerin arasına yerleştirilen gitar biçimindeki tabut, törene katılanların ilgi odağı oldu.
BALIKÇIYA BALIK, ŞOFÖRE OTOMOBİL
Başkent çevresindeki Ga topluluklarında görülen bu gelenekte, tabutların şekli kişinin hayatıyla ilişkilendiriliyor.
Balıkçılar dev balık veya kano, çiftçiler kakao meyvesi, şoförler otomobil, din görevlileri ise İncil şeklindeki tabutlarla son yolculuklarına uğurlanabiliyor.
Böylece cenaze töreninde kullanılan tabut, yalnızca bir taşıma aracı olmaktan çıkıp hayatını kaybeden kişinin yaşam öyküsünü simgeleyen bir esere dönüşüyor.
30 YILDIR ÖLÜLERİN HİKAYESİNİ AHŞABA İŞLİYOR
Ofori'nin gitar şeklindeki tabutu, "Hello" lakabıyla tanınan 54 yaşındaki usta Daniel Oblie Mensah tarafından hazırlandı.
Mensah, 30 yılı aşkın süredir insanların mesleklerini, tutkularını ve toplumdaki yerlerini ahşap tabutlara yansıtıyor.
Usta marangoz, bir kişinin mesleğine veya tutkusuna göre tabut tasarlamanın kendisini heyecanlandırdığını belirterek, bunun hem hayatını kaybeden kişiyi hem de ailesini onurlandırmanın bir yolu olduğunu ifade ediyor.
Özel tasarım tabutların fiyatı yaklaşık 10 bin Gana sedisine, yani 900 dolara kadar çıkabiliyor.
SIRA DIŞI TABUTLARIN GEÇMİŞİ 20. YÜZYILA UZANIYOR
Heykel görünümündeki bu özel tabutların modern biçiminin, 20. yüzyılın ortalarında Akra çevresindeki Ga ustaları arasında ortaya çıktığı belirtiliyor.
Geleneğin, bölgedeki kabile şeflerinin taşındığı gösterişli ve farklı şekillerdeki tahtırevanlardan esinlenmiş olabileceği düşünülüyor.
Bugün ise bu tabutlar yalnızca cenaze törenlerinin bir parçası değil, aynı zamanda çağdaş sanatın sıra dışı örnekleri arasında da değerlendiriliyor.
EN ZOR TASARIMLARDAN BİRİ TİMSAH ŞEKLİNDEYDİ
Tabut ustası Lawrence Okoe Anang, şimdiye kadar hazırladığı en zor tasarımlardan birinin yıllar önce bir din görevlisi için yaptığı timsah biçimindeki tabut olduğunu anlattı.
Bu tür eserlerde yalnızca estetik değil, ahşabın şekillendirilmesi ve yapının dayanıklılığı da büyük ustalık gerektiriyor.