ABD'de mayıs ayında dört kişinin yaşamını yitirdiği hava ambulansı kazasının, ordunun yürüttüğü deneysel GPS sinyal karıştırma (jamming) testiyle bağlantılı olup olmadığı araştırılıyor.
14 Mayıs'ta New Mexico eyaletindeki Capitan Dağları'nda meydana gelen kazada, tıbbi tahliye görevinde kullanılan çift motorlu küçük uçak dağa çarpmış, iki pilot ile iki hemşire hayatını kaybetmişti.
Kazanın ardından çıkan yangın haftalarca sürmüş ve yaklaşık 9 bin dönümlük alanın yanmasına neden olmuştu.
ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu'nun (NTSB) ön inceleme raporuna göre uçak, düşmeden kısa süre önce GPS tabanlı seyrüsefer kabiliyetini kaybetti.
Raporda, aynı dönemde bölgede uçan başka hava araçlarının da benzer GPS sorunları bildirdiği, bunun üzerine hava trafik kontrolörlerinin yakındaki White Sands Füze Deneme Sahası'nda yürütülen askeri GPS karıştırma testinin durdurulmasını istediği belirtildi.
Uçağın pilotları, hava trafik kontrolüne GPS sinyalini kaybettiklerini ve yönlendirmeye ihtiyaç duyduklarını bildirdi. Bunun üzerine kontrolörler mürettebata, cihazlar yerine görsel referans noktalarını kullanarak iniş yapmalarını sağlayacak bir yaklaşma prosedürü uyguladı.
Rapora göre daha sonra askeri birliğe GPS karıştırma faaliyetlerine yeniden başlayabilecekleri bildirildi. Uçak ise havaalanına inişini sürdürdüğü sırada yaklaşık 22 kilometre kuzeydoğuda dağlık araziye çarptı.
HAVADA RİSK ARTTI
NTSB'nin ön raporu, GPS karıştırmasının kazaya doğrudan neden olduğu sonucuna varmıyor. Ancak olay sırasında bölgede askeri GPS sinyal karıştırma faaliyetinin sürdüğünü doğruluyor. Kazanın kesin nedenini ortaya koyacak nihai soruşturma raporunun gelecek yıl yayımlanması bekleniyor.
ABD Uçak Sahipleri ve Pilotlar Birliği'nin verilerine göre, ülke hava sahasında bildirilen GPS paraziti vakalarının sayısı 2020'de dört iken 2024'te 50'ye yükseldi. Uzmanlar, bu tür sinyal kesintilerinin özellikle seyrüsefer sistemlerine bağımlı sivil havacılık için giderek daha önemli bir güvenlik riski oluşturduğuna dikkat çekiyor.
