Cem Cemal PEKİN | NEFES
Orta Doğu savaşındaki belirsizlikler, Rusya Ukrayna savaşı deniz taşımacılığında riskleri artırıyor. Karadeniz’de yaşanan gelişmeler deniz taşımalarına engel olurken Türkiye’nin ihracatını da sıkıntıya sokuyor. Belirsizliğin ve krizin devam etmesi özellikle gıda fiyatlarına zam olarak yansıyor.
Denizlerde konteyner taşımacılığındaki gelişmeleri ölçen Drewry Dünya Konteyner Endeksi 2026 başından haziran ayı sonuna kadar yüzde 63 artarak 4 bin 166 dolara çıktı. Baltic Dry Endeksi ise şubattaki 1.500 puan seviyesinden 3 bin 200 puana yükseldi.
Deniz taşımacılığındaki bu sıçrama, Türkiye gibi üretimde ithal hammadde ve ara malına ihtiyaç duyan ekonomiler açısından çift yönlü bir baskı yaratıyor. Artış, hem ihracatçının maliyetlerini yükseltiyor hem de küresel rekabette pazar kaybetmesine yol açıyor.
Artan fiyatlar da enflasyonun kontrol altına almasını zorlaştırıyor. Taşıma maliyetlerindeki artışlar, sofradaki üründen, cep telefonuna, otomobilden tekstile kadar hemen her alanı olumsuz etkiliyor.
KIŞIN FATURA AĞIRLAŞACAK
Gelişmelerin Türkiye ekonomisine etkilerini değerlendiren Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Oral Erdoğan “Maliyet artışları içeride mal ve hizmet fiyatlarına yansıyacak. Dolayısıyla enflasyona yönelik sıkıntı bitmedi.
TCMBvv faizi indirmeyi düşünürken, yeni bir stres noktası daha oluştu. TCMB gelecek dönemde bir tercih yapacak” diyen Erdoğan, kış döneminde faturaları artan vatandaşın cebindeki harcanabilir gelirini kısacak bir politika seçiminin sıkıntı yaratabileceğini söyledi.
ÜRÜN DALDA KALABİLİR
Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, 2026’nın ilk yarısında toplam deniz yoluyla dış ticaret yıllık bazda yüzde 7 düşüşle 67.9 milyon tona indi.
Akdeniz Yaş Sebze Meyve İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Sarıkaya, son 20 günde Karadeniz’de yaşanan gelişmelerin etkisiyle Rusya’ya ihracatın durma noktasına geldiğini söyledi.
Ödedikleri deniz navlun ücretlerinin 1.500 dolar arttığını, gemilere yapılan saldırılar nedeniyle ticaretin durma noktasına geldiğini anlatan Sarıkaya, “Narenciye sezonu geldi, ne yapacağımızı bilmiyoruz. Böyle giderse ürünler dalda kalacak” dedi.
