Bilim insanları, dinozorların yaklaşık 66 milyon yıl önce Dünya'ya çarpan Chicxulub meteorunun neden olduğu "nükleer kış" nedeniyle yıllardır açlıktan yok olduğunu düşünüyordu.
Ancak JGR Biogeosciences dergisinde yayımlanan yeni araştırma, kitlesel yok oluşun çok daha hızlı ve yıkıcı gerçekleşmiş olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmaya göre meteor faciasının ardından oluşan aşırı sıcak ve dünya genelinde başlayan yangınlar, karadaki yaşamın büyük bölümünü ilk saatler içinde yok etmiş olabilir.
DEV BİR FIRINA DÖNMÜŞ OLABİLİR
Araştırmaya göre yaklaşık 10 kilometre büyüklüğündeki Chicxulub meteoru Yucatán Yarımadası'na çarptığında çok sayıda kaya buharlaştı.
Atmosfere yükselen erimiş kaya damlacıkları daha sonra yüksek hızla yeniden Dünya'ya düştü. Bilim insanları, bu parçacıkların atmosfere yeniden girişi sırasında oluşturduğu ısının gezegen genelinde büyük bir sıcaklık dalgası yarattığını belirtti.
Daha önce yapılan çalışmalar bu sıcaklığın ince derili canlıları öldürebileceğini ancak bitki örtüsünü küresel ölçekte ateşe vermeye yetmeyeceğini öne sürüyordu.
TOZ TABAKASI KANIT OLDU
Araştırmacılar, 2023 yılında ABD'nin Kuzey Dakota eyaletindeki Tanis fosil sahasında keşfedilen ince bir toz tabakasının bu tabloyu değiştirebileceğini belirtti.
Çalışmaya göre bu toz bulutu, atmosferde oluşan ısıyı hapsederek yalıtım görevi gördü ve Dünya yüzeyini dev bir fırına çevirdi. Araştırmanın başyazarı ve Purdue Üniversitesi'nden gezegen bilimci Brandon Johnson, bu durumun yeryüzündeki her şeyin adeta köz üzerinde pişirilmesine yol açtığını söyledi.
Johnson ve ekibi, oluşan sıcaklık etkisinin önceki tahminlerden 3,5 kat daha güçlü olabileceğini hesapladı.
İLK BİRKAÇ SAATTE HER ŞEY YOK OLMUŞ OLABİLİR
Araştırmacılar, sıcaklık dalgasının çimenleri, likenleri ve çam iğnelerini tutuşturarak küresel orman yangınlarını başlatabilecek seviyeye ulaştığını belirtti.
Karada yaşayan hayvanların ise insanlar için ölümcül kabul edilen sıcaklık dozunun yaklaşık 17 katına maruz kalmış olabileceği hesaplandı.
Johnson, bu koşullarda ilk bir veya iki saat içinde karadaki canlıların büyük bölümünün ölmüş olabileceğini ifade etti.
KİMLER HAYATTA KALDI?
Araştırma, suda yaşayan veya yer altında saklanan bazı canlıların ilk sıcaklık dalgasından kurtulmuş olabileceğini öne sürüyor.
2022'de yapılan bir başka çalışma bazı memeli, timsah, kaplumbağa ve kuş türlerinin nasıl hayatta kaldığına ışık tutmuştu. Buna göre gök taşının çarptığı an, Kuzey Yarımküre'de ilkbahara, Güney Yarımküre'de ise sonbahara denk geliyordu.
Üreme, beslenme ve kış uykusu gibi mevsimsel yaşam döngüleri sayesinde bazı türlerin bu felaketten sağ çıkmayı başardığı belirtiliyor. .
Ancak aynı toz bulutunun Güneş ışığını yıllarca engellemesi nedeniyle Dünya'nın uzun süre karanlıkta kaldığı ve daha sonra başlayan kıtlık döneminin hayatta kalan birçok türü de etkilediği düşünülüyor.
HENÜZ KANITLANMIŞ DEĞİL
Araştırmacılar dünya genelinde yangın senaryosunun güçlü bir olasılık olduğunu ancak şu ana kadar bu yangınlara ilişkin doğrudan jeolojik kanıtların yalnızca Kuzey Amerika'da bulunduğunu vurguladı.
Dünya'nın diğer bölgelerinde benzer izlerin bulunması halinde teorinin daha da güçlenebileceği ifade edildi.
Dev dinozor iskeleti rekor fiyata satıldıHayat
