Dünya mutfağının en iyi sosları belli oldu! Türkiye’den iki lezzet listede
Dünya mutfaklarının geleneksel sosları TasteAtlas tarafından yeniden değerlendirildi. 15 Ağustos 2026 tarihinde güncellenen sıralamada farklı ülkelerin öne çıkan tatları yer aldı. Türkiye’den iki geleneksel lezzetin listeye dahil edilmesi ise dikkat çekti.
Türk mutfağının yüzyıllardır sofralarda kullanılan lezzetleri, bu kez sos kategorisinde uluslararası arenada öne çıktı. TasteAtlas’ın kullanıcı değerlendirmeleri temel alınarak hazırladığı listede Türkiye’den acuka ve haydari yer aldı.
TÜRKİYE’DEN İKİ GELENEKSEL LEZZET
TasteAtlas’ın dünya genelindeki geleneksel sosları değerlendirdiği sıralamada Türkiye’den iki farklı lezzet kendisine yer buldu. Acuka 32. sırada, haydari ise 17. sırada gösterildi.
Listenin zirvesinde ise Peru mutfağından Aji criollo yer aldı. Peru, ilk 10 içerisinde birden fazla sosuyla dikkat çekerken, Lübnan ve Yunanistan da sıralamada çok sayıda geleneksel lezzetle temsil edildi.
35. MOJO VERDE – İSPANYA
Kanarya Adaları’na özgü mojo verde; kişniş, maydanoz, yeşil biber, sarımsak, sirke, zeytinyağı ve tuzla hazırlanıyor. Özellikle balık yemeklerinin yanında servis ediliyor.
34. PICO DE GALLO – MEKSİKA
Meksika mutfağının taze soslarından pico de gallo; domates, soğan, kişniş, acı biber ve limon suyuyla hazırlanıyor. Genellikle taco, tortilla ve çeşitli Meksika yemeklerinin yanında tüketiliyor.
33. ROMESCO – İSPANYA
Katalonya kökenli romesco; közlenmiş biber, domates, badem veya fındık, sarımsak, zeytinyağı ve sirkeyle hazırlanıyor. Yoğun aroması nedeniyle sebze, balık ve et yemeklerine eşlik ediyor.
32. ACUKA- TÜRKİYE
Acuka; biber, ceviz, salça ve çeşitli baharatlarla hazırlanan, özellikle kahvaltı sofralarında ve meze olarak tüketilen yoğun aromalı geleneksel bir lezzettir. Türkiye’nin farklı bölgelerinde tarifi ve kullanılan malzemeleri değişiklik gösterebilir.
31. BAGNA CÀUDA – İTALYA
İtalya’nın Piedmont bölgesinden bagna càuda, sarımsak ve ançüezin zeytinyağıyla buluşturulmasıyla hazırlanıyor. Sıcak servis edilen sos, özellikle çiğ veya pişmiş sebzeleri bandırarak tüketmek için kullanılıyor.
30. MELITZANOSALATA – YUNANİSTAN
Yunan mutfağının sevilen mezelerinden melitzanosalata, közlenmiş patlıcanın zeytinyağı, limon, sarımsak ve çeşitli malzemelerle harmanlanmasıyla hazırlanıyor. Kremamsı yapısıyla ekmek ve meze sofralarında tercih ediliyor.
29. ISPANAKHİS PKHALİ – GÜRCİSTAN
Gürcü mutfağında hazırlanan Ispanakhis pkhali, ıspanak ve cevizin yanı sıra sarımsak, otlar ve baharatlarla hazırlanıyor. Soğuk servis edilen meze, Gürcistan’ın sebze ve ceviz ağırlıklı mutfak kültürünü yansıtıyor.
28. BLATJANG – GÜNEY AFRİKA
Güney Afrika mutfağından blatjang, meyve veya sebzelerin sirke, şeker ve baharatlarla bir araya getirildiği tatlı-ekşi karakterli bir çeşni olarak biliniyor. Et yemeklerine ve çeşitli garnitürlere eşlik ediyor.
27. PKHALİ – GÜRCİSTAN
Pkhali, Gürcü mutfağında sebzelerin ceviz, sarımsak, otlar ve baharatlarla birleştirilmesiyle hazırlanan soğuk bir mezedir. Ispanak, pancar ve fasulye gibi farklı sebzelerle çeşitli türleri yapılabiliyor.
26. ZAALOUK – FAS
Fas mutfağının geleneksel mezelerinden zaalouk, patlıcan ve domatesin sarımsak, zeytinyağı ve baharatlarla pişirilmesiyle hazırlanıyor. Genellikle ekmekle birlikte soğuk veya ılık şekilde servis ediliyor.
25. GZİK – POLONYA
Polonya mutfağına ait gzik, özellikle süzme peynir benzeri twaróg peynirinin ekşi krema, turp, frenk soğanı ve baharatlarla karıştırılmasıyla hazırlanıyor. Patates yemeklerinin yanında sıkça tüketiliyor.
24. FAVA – YUNANİSTAN
Yunan favası, adının aksine çoğunlukla bakla değil, sarı bezelye benzeri kuru bakliyattan hazırlanıyor. Püre kıvamındaki yemek zeytinyağı, limon ve soğanla servis ediliyor.
23. BABA GHANOUSH – LÜBNAN
Baba ghanoush, közlenmiş patlıcanın tahin, limon suyu, sarımsak ve zeytinyağıyla buluşturulmasıyla hazırlanıyor. Orta Doğu mutfağının en bilinen patlıcan mezelerinden biri olarak ekmekle servis ediliyor.
22. CORIANDER CHUTNEY – HİNDİSTAN
Hindistan’ın kişnişli chutney sosu; taze kişniş, yeşil biber, limon veya misket limonu ve çeşitli baharatlarla hazırlanıyor. Samosa, pakora ve diğer atıştırmalıkların yanında dip sos olarak kullanılıyor.
21. SKORDALIA – YUNANİSTAN
Skordalia, Yunan mutfağında patates veya ekmek temelinde hazırlanan yoğun kıvamlı bir sarımsak sosudur. Zeytinyağı, sirke ya da limonla tatlandırılıyor ve özellikle kızartılmış balıkların yanında sunuluyor.
20. SSAMJANG – GÜNEY KORE
Listede Güney Afrika olarak verilen ssamjang, aslında Kore mutfağına ait fermente bir sostur. Gochujang ve doenjang gibi fermente ezmelerle hazırlanır. Marul yapraklarına sarılan et ve sebzelerle birlikte tüketilir.
19. MAST O KHIAR – İRAN
İran mutfağından mast o khiar, yoğurt ve salatalığın otlar, kuru nane ve çeşitli baharatlarla karıştırılmasıyla hazırlanıyor. Serinletici özelliği nedeniyle özellikle sıcak havalarda yemeklerin yanında servis ediliyor.
18. MOJO – İSPANYA
Kanarya Adaları’nın geleneksel sosu mojo; sirke, acı biber, sarımsak, kimyon, tuz ve zeytinyağıyla hazırlanıyor. Kırmızı ve yeşil çeşitleri bulunuyor. Et, balık, patates ve sebzelerle tüketiliyor.
17. HAYDARİ – TÜKİYE
Haydari; süzme yoğurt, sarımsak, kuru nane ve çeşitli baharatlarla hazırlanan, Türk mutfağının sevilen soğuk mezelerinden biridir. Özellikle meze sofralarında tercih edilen haydari, yoğun kıvamı ve ferahlatıcı tadıyla öne çıkar.
16. URNEBES – SIRBİSTAN
Sırp mutfağına ait urnebes, beyaz peynir veya benzeri peynirin acı biber ve baharatlarla karıştırılmasıyla hazırlanan yoğun kıvamlı bir mezedir. Özellikle et yemeklerinin yanında servis ediliyor.
15. HUMMUS KAWARMA – LÜBNAN
Hummus kawarma, klasik humusun üzerine baharatlarla hazırlanmış et parçalarının eklenmesiyle oluşturuluyor. Tahin ve nohut temelli humusun kremamsı yapısı, etin yoğun aromasıyla bir araya geliyor.
14. AJİKA – GÜRCİSTAN
Gürcü mutfağının acılı çeşnilerinden ajika; kırmızı biber, sarımsak, otlar ve baharatlarla hazırlanıyor. Yoğun aromalı ve baharatlı yapısıyla et, sebze ve çeşitli hamur işlerinin yanında tüketilebiliyor.
13. HUMUS – LÜBNAN
Humus; nohut, tahin, limon suyu, sarımsak ve zeytinyağının bir araya gelmesiyle hazırlanan Orta Doğu mutfağının en bilinen mezelerinden biridir. Ekmekle, sebzelerle veya çeşitli yemeklerin yanında tüketiliyor.
12. MOJO ROJO – İSPANYA
Kanarya Adaları’ndan mojo rojo, kırmızı biber, sarımsak, kimyon, sirke ve zeytinyağıyla hazırlanan acılı bir sostur. Geleneksel olarak patates ve et yemekleriyle servis ediliyor.
11. SALSA DE PALTA – PERU
Peru mutfağından salsa de palta, avokado temelli bir sostur. Kremsi yapısı ve taze aromasıyla çeşitli et, balık ve atıştırmalıkların yanında kullanılabiliyor. Avokadonun doğal yağlı dokusu sosa yoğunluk kazandırıyor.
10. TZATZİKİ – YUNANİSTAN
Tzatziki, süzme yoğurt, salatalık, sarımsak, zeytinyağı ve otlarla hazırlanıyor. Ferahlatıcı özelliğiyle özellikle kebap, et ve sebze yemeklerinin yanında servis edilen Yunan mutfağının klasik soslarından biri olarak biliniyor.
9. SUERO – KOLOMBİYA
Kolombiya mutfağından suero, fermente süt ürünleriyle hazırlanan ekşimsi ve kremsi bir sostur. Özellikle ülkenin Karayip kıyılarında tüketiliyor. Et, kızartmalar, arepa ve çeşitli geleneksel yemeklere eşlik ediyor.
8. GUACAMOLE – MEKSİKA
Guacamole, Meksika mutfağının dünyaca tanınan avokado bazlı sosudur. Avokado; soğan, domates, kişniş, limon ve biber gibi malzemelerle karıştırılıyor. Nachos, taco ve çeşitli Meksika yemekleriyle tüketiliyor.
7. TIROKAFTERİ – YUNANİSTAN
Tirokafteri, beyaz peynir veya feta ile acı biberin buluşturulduğu Yunan mezesidir. Zeytinyağı ve çeşitli baharatlarla hazırlanan sos, yoğun peynir aroması ve acılığıyla ekmek yanında servis ediliyor.
6. SALSA A LA HUANCAINA – PERU
Peru’nun geleneksel soslarından salsa a la huancaina; taze peynir, sarı biber, süt ve çeşitli malzemelerle hazırlanıyor. Özellikle haşlanmış patatesle servis edilen klasik Peru yemeklerinde kullanılıyor.
5. MUTABAL – LÜBNAN
Mutabal, közlenmiş patlıcanın tahin, limon, sarımsak ve zeytinyağıyla harmanlanmasıyla hazırlanıyor. Baba ghanoush ile benzerlik taşıyan bu meze, Orta Doğu sofralarında ekmek ve diğer mezelerle birlikte tüketiliyor.
4. HUMMUS BEIRUTI – LÜBNAN
Hummus Beiruti, klasik humusun daha baharatlı ve aromatik bir çeşididir. Nohut ve tahinin yanı sıra sarımsak, limon, maydanoz ve baharatlarla hazırlanabiliyor. Lübnan mutfağının karakteristik mezeleri arasında yer alıyor.
3. TOUM – LÜBNAN
Toum, Lübnan mutfağının güçlü sarımsak aromasıyla öne çıkan sosudur. Sarımsak, yağ, limon suyu ve tuzun emülsiyon hâline getirilmesiyle hazırlanıyor. Tavuk, et ve kızartmaların yanında servis ediliyor.
2. SALSA DE ROCOTO – PERU
Peru’ya özgü salsa de rocoto, ülkenin karakteristik acı biberlerinden rocoto kullanılarak hazırlanıyor. Acı biberin yanı sıra çeşitli sebzeler ve baharatlarla hazırlanan sos, et ve geleneksel Peru yemeklerine eşlik ediyor.
1. AJI CRIOLLO – PERU
Peru mutfağının sevilen acı soslarından Aji criollo, sarı acı biberin soğan, limon ve çeşitli malzemelerle buluşturulmasıyla hazırlanıyor. Peru sofralarında et, balık, patates ve diğer geleneksel yemeklerin yanında tüketiliyor.