Dünya'nın komşuları şaşırtıyor! İşte gezegenler hakkında 10 bilinmeyen gerçek
Gökyüzüne baktığımızda Güneş Sistemi'ni çoğu zaman tanıdık birkaç gezegenden oluşan sakin bir mahalle gibi düşünüyoruz. Oysa biraz yakından baktığımızda karşımıza dev volkanlar, gizli okyanuslar, sıvı metan gölleri, yüzlerce yıldır devam eden fırtınalar ve adeta yan yatmış gezegenler çıkıyor. İşte gezegenler hakkında pek bilinmeyen 10 gerçek…
Güneş Sistemi, çoğu kişinin bilmediği tuhaf ve harika sırlarla dolu. Dünya’nın komşularının hayranlık uyandıran sırları, duyanları büyülerken şaşkınlığa sevk ediyor. İşte Dünya’nın komşuları hakkında şaşırtacak gerçekler…
MARS'TA EVERESTİ GÖLGEDE BIRAKAN VOLKAN
Mars denildiğinde akla kızıl yüzey, toz fırtınaları ve gelecekteki uzay görevleri geliyor. Ancak Kızıl Gezegen'in en dikkat çekici özelliklerinden biri, yüzeyinde yükselen devasa bir volkan: Olympus Mons. Yaklaşık 21,3 kilometre yüksekliğindeki Olympus Mons, Dünya'nın deniz seviyesinden ölçülen Everest Dağı'ndan çok daha yüksek. Üstelik yalnızca yüksekliğiyle değil, kapladığı alanla da şaşırtıyor. Volkanın tabanı yüzlerce kilometre boyunca uzanıyor.
GÜNEŞE EN YAKIN GEZEGENİN ARKASI BUZ GİBİ
Merkür'ü düşündüğümüzde akla ilk gelen şey Güneş'e yakınlığı ve kavurucu sıcaklıkları oluyor. Ancak bu gezegenin hikayesinin bir de son derece soğuk tarafı var. Merkür'ün ısıyı gezegenin geneline dağıtacak kalın bir atmosferi bulunmuyor. Bu nedenle Güneş ışığı alan yüzeyler aşırı derecede ısınırken, sürekli gölgede kalan bölgeler korkutucu derecede soğuyabiliyor.
Özellikle kutuplara yakın bazı derin kraterlerin tabanları Güneş ışığını hiç görmüyor. Bu bölgelerde sıcaklıkların yaklaşık eksi 223 santigrat dereceye kadar düşebildiği tahmin ediliyor.
JÜPİTERİN UYDUSUNDA OKYANUS SAKLI OLABİLİR
Jüpiter'in uydusu Europa, dışarıdan bakıldığında tamamen buzlarla kaplı soğuk ve sessiz bir dünya gibi görünüyor. Fakat bilim insanlarının asıl ilgisini çeken şey yüzeyinin altında olabilir. Europa'nın buz kabuğunun altında küresel bir sıvı su okyanusu bulunduğuna dair güçlü kanıtlar var. Bu okyanusun Dünya'daki tüm okyanusların toplamından daha fazla su barındırabileceği düşünülüyor.
SATÜRN'ÜN HALKALARINDAKİ İLGİNÇ GERÇEK
Satürn'ün göz alıcı halkalarını görmeyen yoktur. Ancak bu halkaların yalnızca görsel bir şölen olmadığını biliyor muydunuz? NASA'nın Cassini uzay aracı, Satürn ve halkaları arasındaki etkileşimleri ölçerken bilim insanlarının ses olarak işleyebildiği sinyaller tespit etti. Uzay boşluğunda Dünya'daki gibi havada yayılan bir ses duymak mümkün değil; ancak uzay aracının algıladığı plazma dalgaları ve parçacık etkileşimleri sese dönüştürülebiliyor.
Ortaya çıkan sonuç, Satürn'ün halkalarının adeta kozmik bir enstrüman gibi davranabildiğini gösteriyor.
DÜNYA'YA BENZEYEN VENÜS'ÜN KORKUNÇ ŞARTLARI
Venüs'ün boyutu ve yapısı Dünya'ya benziyor. Bu nedenle zaman zaman Dünya'nın "kız kardeşi" olarak anılıyor. Fakat iki gezegenin yüzey koşulları arasında korkunç bir fark var. Venüs'ün atmosferinin büyük bölümü karbondioksitten oluşuyor ve gezegenin kalın atmosferi olağanüstü güçlü bir sera etkisine yol açıyor.
Sonuç olarak Venüs'ün yüzey sıcaklığı yaklaşık 465 santigrat dereceye ulaşabiliyor. Bu sıcaklık, kurşunun erime noktasını bile aşacak düzeyde. Üstelik gezegenin atmosferinde sülfürik asit bulutları bulunuyor.
NEPTÜN'DE SAATTE 2 BİN KİLOMETREYİ AŞAN RÜZGARKLAR
Güneş Sistemi'nin dış bölgelerinde yer alan Neptün, mavi rengiyle sakin bir gezegen izlenimi verebilir. Gerçekte ise atmosferi son derece hareketli. Neptün'de rüzgar hızlarının saatte yaklaşık 2 bin kilometreyi aşabildiği ölçüldü. Bu, Dünya'daki en güçlü fırtınaların çok üzerinde bir hız. Üstelik gezegen, Güneş'ten milyarlarca kilometre uzakta bulunuyor.
TİTAN'IN GÖLLERİ SIVI METANDAN OLUŞUYOR
Satürn'ün en büyük uydusu Titan, Güneş Sistemi'nde Dünya'yı en çok şaşırtan gök cisimlerinden biri. Nedeni ise yüzeyinde nehirler, göller ve denizler bulunması. Fakat burada küçük bir fark var: Titan'daki sıvılar su değil.
Titan'ın yüzey sıcaklıkları suyun sıvı halde bulunamayacağı kadar düşük. Bunun yerine metan ve etan gibi hidrokarbonlar sıvı hale gelerek Dünya'daki su döngüsüne şaşırtıcı derecede benzeyen bir sistem oluşturuyor. Bulutlardan yağan metan, yüzeyde akarsular oluşturabiliyor, göllerde birikebiliyor ve tekrar atmosfere karışabiliyor.
PLÜTON'UN YÜZEYİNDEKİ O ŞEKİL
Plüton'un 2015 yılında New Horizons uzay aracı tarafından yakından görüntülenmesi, cüce gezegen hakkındaki düşüncelerimizi değiştirdi. Bu görüntülerde en çok dikkat çeken ayrıntılardan biri, yüzeyde uzaktan bakıldığında dev bir kalbi andıran açık renkli bölgeydi. Bu bölgeye Tombaugh Regio adı verildi. Kalbin sol tarafındaki geniş bölüm ise Sputnik Planitia olarak biliniyor ve büyük ölçüde azot buzundan oluşuyor.
Yaklaşık 1.600 kilometre genişliğindeki bu dev yapı, Plüton'un yüzeyindeki en dikkat çekici jeolojik oluşumlardan biri.
URANÜS GÜNEŞ SİSTEMİ'NDE ADETA YAN YATIYOR
Uranüs'ün en sıra dışı özelliği, yalnızca mavi-yeşil rengi ya da halkaları değil. Gezegenin dönüş ekseni neredeyse tamamen yana yatmış durumda. Yaklaşık 98 derecelik eksen eğikliği nedeniyle Uranüs, Güneş'in etrafında dolanırken adeta yan dönerek ilerliyor. Bu durum gezegende son derece sıra dışı mevsimlerin yaşanmasına neden oluyor. Uranüs'ün bir kutbu uzun süre boyunca Güneş'e dönük kalırken diğer kutbu uzun süre karanlıkta kalabiliyor.
Bu tuhaf eksen eğikliğinin neden oluştuğu kesin olarak bilinmiyor. En güçlü senaryolardan biri, Uranüs'ün geçmişte büyük bir gök cismiyle çarpışmış olabileceği yönünde.