Çin'in önde gelen tıp üniversitelerinden Şanghay Jiaotong Üniversitesi Tıp Fakültesi, kendisine bağlı Xinhua Hastanesi'nde geçen yıl yapılan deneysel gen düzenleme çalışmasıyla ilgili soruşturma başlattığını duyurdu.
Söz konusu çalışmaya 860 bin dolar fon sağlayan bir ailenin 6 yaşındaki kız çocuklarının deneysel tedaviden günler sonra yaşamını yitirdiği öğrenildi. Trajedi, bilim dünyasının saygın yayın organlarında ifşa edilene kadar gizlendi.
DOKTORLAR 'TEHLİKE YOK' DEMİŞ
Skandalın merkezindeki küçük kıza, zihinsel ve fiziksel gelişim geriliğine yol açan nadir bir nöro-gelişimsel bozukluk olan Snijders Blok-Campeau sendromu teşhisi konulmuştu.
Kızlarının ileride yaşayabileceği sorunlardan endişe eden aile, Şanghay Jiao Tong Üniversitesi Songjiang Araştırma Enstitüsü'nden ünlü nörobiyolog Qiu Zilong ile iletişime geçmişti.
Aile kızlarına özel tedavi geliştirilmesi için 860 bin dolar katkıda bulunmuştu.
Prestijli bilim dergisi Science'a aktardığına göre Qiu'nun aile için hazırladığı planda küçük kız, beyni hedef alan bir gen düzenleme tedavisini alan dünyadaki ilk insan olacaktı. Ailenin kaydettiği ve Science'ın incelediği konuşmalara göre Qiu, aileye tedavide "güvenlik faciası" yaşanmayacağı yönünde güvence vermişti.
TESTLER BİTMEDEN ONAY VERİLDİ
Ancak Science'a göre hastanenin etik kurulu, 2025'in başında klinik deneye onay verdiğinde maymunlar üzerinde yapılan klinik öncesi çalışmalardan birinin nihai sonuçları henüz açıklanmamıştı.
Tedaviden birkaç gün sonra yüksek ateşi çıkan çocukta böbrek hasarı belirtileri görüldü. Yoğun bakıma kaldırılan kız daha sonra hayatını kaybetti.
Hastane etik kurulu kızın ölümünün "kesinlikle tedaviyle bağlantılı" olduğuna karar verdi. Ancak olayın üzeri örtüldü, ilçe sağlık müdürlüğü hastaneye sadece 3 bin 600 dolar ceza kesti, sorumlu doktor Yu Yongguo ise kurum içi sözlü uyarı aldı.
SAYGIN DERGİDEKİ MAKALE TARTIŞMAYI BÜYÜTTÜ
Olayın yeniden gündeme gelmesinde, ailenin bu yıl şubat ayında Qiu'nun araştırmasının prestijli bilim dergisi Nature’da yayımlandığını öğrenmesi etkili oldu.
Ailenin ifade ettiğine göre makalede, küçük kızın genetik mutasyonunun düzeltilebileceği anlatılıyor ancak insan üzerinde deneme yapıldığından ve küçük kızın ölümünden hiç bahsedilmiyordu.
Bunun üzerine aile, üniversiteden soruşturma başlatılmasını ve makalenin geri çekilmesini istedi. Ebeveynler, çalışmanın diğer ailelere yanlış umut verebileceğinden endişe ettiklerini söyledi. Science'ın aktardığına göre üniversite başta bu talebi reddetti.
NATURE: ŞOKE OLDUK
Nature dergisinde yetkili Victoria Aranda, derginin makaleyle ilgili gündeme getirilen endişeleri araştırdığını ve araştırmacılarla iletişim halinde olduğunu açıkladı.
İnsanlar üzerinde klinik deney planlandığı veya yürütüldüğü bilgisinin kendilerine hiçbir zaman verilmediğini ifade eden Aranda, insan tedavisine ilişkin herhangi bir verinin de makalenin hiçbir versiyonunda yer almadığını söyledi.
Aranda ayrıca çocuğun klinik deney sırasında hayatını kaybettiğini ve deneyin gerçekleştirildiği koşulları öğrenmekten "şoke olduklarını" belirtti.
Dergi, 29 Temmuz 2026'da makaleye bir uyarı notu ekledi.
Sağlık skandalı: Hastaneler ölüm riskini artıran kalp cihazı kullandıSağlık
