Google, amiral gemisi sohbet botu Gemini’yi eğitmek için binlerce sözleşmeli çalışana güveniyor. Ancak bu “AI değerlendiricileri” düşük ücretler, ağır koşullar ve rahatsız edici içeriklerle karşı karşıya kalıyor.
The Guardian’ın haberine göre, Gemini’nin arkasında çalışan binlerce “AI rater”, yani yapay zekâ değerlendiricisi, modeli yönlendirmek, hatalarını düzeltmek ve uygunsuz içerikleri engellemekle görevli. Ancak bu çalışanların çoğu, şirketlerin vitrine koyduğu “mucizevi” yapay zekâ imajının aksine, oldukça ağır koşullarda görev yapıyor.
Dağıtılmış Yapay Zekâ Araştırma Enstitüsü’nden Adio Dinika, “Yapay zekâ bir sihir değil; insan emeğine dayalı bir piramit sistemi. Bu değerlendiriciler görünmez, vazgeçilmez ama harcanabilir işçiler” dedi.
UZMANLIK DIŞI KONULARDA BASKI
Rater’lar yalnızca moderasyon değil, aynı zamanda tıp, mimarlık ya da astrofizik gibi son derece uzmanlık gerektiren alanlarda da içerik doğrulamakla görevlendiriliyor. Bir çalışan, mesleki uzmanlığı olmadan mesane kanseri için kemoterapi tedavilerine dair içerikleri düzenlemek zorunda bırakıldığını söyledi ve “Bunu okuyan bir hastanın hayatını etkileyebileceğini düşündükçe şok oldum” ifadelerini kullandı.
Başka bir çalışan ise işin hız baskısı altında yapıldığını, sürekli değişen yönergelerin ise belirsizlik yarattığını aktardı: “Ne için, nasıl kullanılacağını bilmiyorduk.”
GOOGLE’IN SAVUNMASI
Google, eleştirilere karşı yaptığı açıklamada, değerlendiricilerin doğrudan algoritmaları ya da modelleri etkilemediğini savundu. Şirket sözcüsü, “Kalite değerlendiricileri yalnızca sistemlerimizin ne kadar iyi çalıştığını ölçmek için geri bildirim sağlıyor” dedi.
Google’ın yüklenicisi GlobalLogic aracılığıyla ABD’de çalışan değerlendiriciler saatte 16 ila 21 dolar arasında ücret alıyor. Bu rakam, Afrika ve Güney Afrika’daki meslektaşlarına göre yüksek olsa da, yapay zekâ araştırmacılarının astronomik maaşlarıyla kıyaslandığında oldukça düşük. Çalışanlardan biri, “Dünya aslında ihtiyaç duymadığı bir yapay zekâyı daha değerinin altında ücretlerle biz inşa ediyoruz” diyerek hayal kırıklığını dile getirdi.
Yoğun insan emeğine rağmen, Google Gemini gibi önde gelen modeller hâlâ en basit sorularda dahi hatalı ve hayali cevaplar üretebiliyor. Bu durum, teknoloji devlerinin “insanı ikame edecek” iddialarının gerçeği ne kadar yansıttığına dair soru işaretlerini büyütüyor.
