İran, Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın ortak yönetimine ilişkin önerisini reddetti.
Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Umman'ın önerdiği planın başarı şansının bulunmadığını belirterek, Hürmüz Boğazı'nın yalnızca İran ile Umman arasında, her iki ülkenin kendi kontrol alanları temelinde yönetilmesi gerektiğini söyledi.
Yetkili, Körfez ülkelerinin destek verdiği ve boğazdan geçen gemilerden gönüllü katkı payı alınmasını öngören planın İran açısından kabul edilemez olduğunu ifade etti.
İranlı yetkili, ABD ile Suudi Arabistan'ın Umman'a "gerçekçi olmayan planları" kabul etmesi yönünde baskı yaptığını belirterek Hürmüz Boğazı'nın giriş rotasının tamamının ve çıkış rotasının bir bölümünün İran'ın kontrolünde olması gerektiğini savundu.
Tahran'ın Umman'ı değerli bir komşu ve arabulucu olarak gördüğünü belirten yetkili, ancak boğazın iki ülke arasında eşit şekilde paylaşılmasını öngören "50-50" yönetim modelinin İran'ın çıkarlarına hizmet etmeyeceğini söyledi.
SAVAŞTA KİLİT NOKTA
Basra Körfezi ile Umman Denizi'ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin ve çok sayıda stratejik ticaret ürününün geçtiği en kritik deniz yollarından biri olarak kabul ediliyor. ABD-İran savaşıyla birlikte boğazdaki deniz trafiği büyük ölçüde sekteye uğramış durumda.
Reuters'ın önceki haberine göre Umman, bu hafta İran'a Endonezya, Malezya ve Singapur'un birlikte yönettiği Malakka Boğazı modelini örnek alan bir öneri sunmuştu. Plan, seyrüsefer, çevre koruma ile arama-kurtarma hizmetlerinin finansmanı için gemilerden gönüllü katkı payı alınmasını ve boğazın bölgesel iş birliğiyle yönetilmesini öngörüyordu.
Savaş öncesinde uluslararası su yolu olarak değerlendirilen Hürmüz Boğazı'ndan gemiler serbest şekilde geçiş yapabiliyordu. Ancak savaşın başlamasının ardından İran, Umman ile birlikte boğazı yönetme ve gemilerden ücret talep etme konusunda egemenlik hakkına sahip olduğunu savunuyor.
