Kediniz boş kutuyu görünce içine giriyorsa nedeni sandığınızdan farklı
Evdeki karton kutular kediler için yalnızca oyun alanı değildir. Güvenli ve kapalı bir ortam sağlayan kutular, kedilerin streslerini azaltmalarına, çevreyi kontrol altında hissetmelerine ve dinlenmelerine yardımcı olabilir.
Kedilerin, kendileri için alınan pahalı oyuncaklar yerine boş karton kutulara yönelmesi birçok hayvan sahibinin dikkatini çeken davranışlardan biri oluyor. Eve yeni bir eşya geldiğinde kutunun içine giren, uzun süre burada uyuyan veya kutuyu oyun alanına dönüştüren kediler, aslında içgüdüsel davranışlarının bir bölümünü sergiliyor.
Uzmanlara göre kutuların kediler açısından cazip olmasının arkasında güvenlik, saklanma, sıcaklık ve çevresel kontrol gibi çeşitli nedenler bulunuyor.
KUTULAR KEDİLERE GÜVENLİ ALAN HİSSİ VERİYOR
Kediler doğaları gereği çevrelerini dikkatle gözlemleyen hayvanlardır. Açık bir alanda uyumak veya dinlenmek yerine çevresinin bir bölümünü sınırlayan alanları tercih etmeleri, kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlayabilir.
Karton kutunun dört tarafının büyük ölçüde kapalı olması, kedinin yalnızca giriş bölümünü kontrol etmesine imkân tanır. Böylece dışarıdan gelebilecek hareketleri gözlemleyebilirken aynı zamanda kendisini daha korunaklı hisseder.
Bu davranışın yalnızca evcil kedilere özgü olmadığı, kedigillerin saklanma ve pusu kurma eğilimleriyle de bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
STRESLİ KEDİLER KUTULARA DAHA ÇOK YÖNELEBİLİYOR
Kutuların kediler açısından önemli olmasının en dikkat çekici nedenlerinden biri de stresle ilişkili olmasıdır.
Utrecht Üniversitesi araştırmacılarının 2014 yılında yaptığı çalışmada 19 barınak kedisi incelendi. Kedilerin bir bölümüne saklanabilecekleri kutular verilirken diğer grupta kutu bulunmadı.
Araştırmada kutuya sahip kedilerin özellikle üçüncü ve dördüncü günlerde daha düşük stres skorlarına sahip olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, saklanma imkânı bulunan kedilerin yeni ortama daha hızlı uyum sağladığını bildirdi. Bu sonuç, kutuların yalnızca eğlence amacı taşımadığını, kedilerin çevresel stresle başa çıkmasına da yardımcı olabileceğini gösterdi.
BİLİMSEL ARAŞTIRMA DA DESTEKLİYOR
Daha sonraki bir randomize kontrollü çalışmada da benzer sonuçlara ulaşıldı. Hollanda'daki bir hayvan barınağında 23 kedi üzerinde gerçekleştirilen araştırmada, saklanma kutusu bulunan kedilerin Cat-Stress-Score olarak bilinen stres skorlarının daha hızlı düştüğü görüldü.
Çalışmada kutu bulunan kedilerin daha düşük stres düzeyine daha erken ulaştığı, ancak kutunun vücut ağırlığındaki değişim üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlendi.
Bu nedenle karton kutunun kediler için adeta doğal bir "güvenli bölge" oluşturduğu söylenebilir. Ancak her kedinin davranışının aynı olmayacağı da unutulmamalıdır.
KARTON KUTULAR NEDEN ÖZELLİKLE CAZİP GELİYOR?
Kedilerin kutulara ilgisinde malzemenin de payı bulunabilir. Karton, kedinin tırmalamasına, patileriyle dokunmasına ve hareket ettirmesine olanak tanır.
Bunun yanında kutunun dar yapısı kedinin vücudunu çevreleyerek daha kapalı bir ortam oluşturur. Kedi burada kıvrılarak uyuyabilir, dışarıdaki hareketleri gözlemleyebilir veya herhangi bir tehdit hissettiğinde hızla saklanabilir.
Kutunun zemini de özellikle serin veya soğuk ortamlarda kedinin vücut ısısını korumasına yardımcı olabilecek bir alan oluşturabilir.
KUTULAR AYNI ZAMANDA OYUN ALANINA DÖNÜŞÜYOR
Kediler kutuların yalnızca içinde uyumaz. Kutunun kenarlarını tırmalayabilir, içine girip çıkabilir, kutuyu devirebilir veya oyuncaklarını buraya taşıyabilir.
Özellikle yavru kediler için kutular keşif davranışını destekleyen basit bir çevresel zenginleştirme unsuru hâline gelebilir. Bu nedenle evde boş ve temiz bir karton kutunun bulunması, kedinin doğal davranışlarını sergilemesi açısından faydalı olabilir.
HER KUTU GÜVENLİ DEĞİL
Kedinin kutuya ilgisi olsa da güvenlik konusunda bazı ayrıntılara dikkat edilmesi gerekiyor. Kutunun içinde zımba teli, keskin kenar, ip, plastik parça veya kedinin yutabileceği küçük materyaller bulunmamalıdır.
Ayrıca kutu çok küçük olmamalı ve kedi içeride rahatça dönüp çıkabilmelidir. Islanmış, küflenmiş veya yoğun kimyasal kokusu bulunan kartonlar ise kullanılmamalıdır.
Sonuç olarak kedilerin kutulara olan ilgisi yalnızca sevimli bir alışkanlık değildir. Araştırmalar, özellikle saklanma ihtiyacının stresli ortamlarda kedilerin uyum sağlamasına katkıda bulunabileceğini ortaya koyuyor.