Sıtmanın en tehlikeli türüne neden olan Plasmodium falciparum parazitinin ilaçlara karşı direnci giderek daha karmaşık hale geliyor.
Yeni bir genetik araştırma, parazitin hem geçmişte kullanılmış hem de günümüzde kullanılan çok sayıda sıtma ilacına karşı dirençle bağlantılı genetik özellikleri bir arada taşıdığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, mikroorganizmaların hızlı evrim geçirme yeteneğinin ilaçlara karşı direnç geliştirmelerinde önemli rol oynadığını belirtiyor.
Çalışmada, 2019-2023 yılları arasında Etiyopya’nın 15 bölgesinden alınan 605 P. falciparum örneği incelendi. Araştırmanın sonuçları, parazitin onlarca yıl önce tedaviden çıkarılan ilaçlara karşı direnç sağlayan genetik özellikleri hâlâ taşıdığını gösterdi.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise günümüzde kullanılan tedavilere karşı direnç göstergelerinin de yayılıyor olması.
Araştırmacıları en fazla endişelendiren ise farklı direnç özelliklerinin aynı parazitlerde birlikte görülmesi oldu.
Araştırmacılara göre Etiyopya’daki tablo, ülke genelinde tek ve aynı biçimde ilerleyen bir ilaç direnci sorunu olmadığını gösteriyor. Bunun yerine farklı bölgelerde, farklı direnç mutasyonlarını ve bunların çeşitli kombinasyonlarını taşıyan parazit toplulukları bulunuyor.
Bu nedenle sıtmayla mücadelede ülke genelinde uygulanacak tek tip bir strateji yerine, bölgesel farklılıkları dikkate alan yaklaşımlara ihtiyaç duyuluyor.
