Kazakistan'ın başkenti Astana'da AEB üyesi ülkelerin liderlerinin katılımıyla Avrasya Yüksek Ekonomik Konseyi toplantısı yapıldı. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in başkanlık ettiği ve Bağımsızlık Sarayı'nda düzenlenen toplantıya Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Belarus Devlet Aleksandr Lukaşenko, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mher Grigoryan ile Avrasya Ekonomik Komisyonu Konseyi Başkanı Bakıtcan Sagintayev katıldı.
Ayrıca Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Küba Devlet Başkan Yardımcısı Salvador Valdes Mesa, İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Seyyid Muhammed Atabek ve Bağımsız Devletler Teşkilatı (BDT) Genel Sekreteri Sergey Lebedev de görüşmeye gözlemci statüsüyle katılan yetkililer arasında yer aldı.
TOKAYEV: BİRLİĞİMİZİN YENİ ÇAĞRILARA UYUM SAĞLAMASI ÖNEM KAZANIYOR
Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, toplantıda yaptığı konuşmada, Uluslararası Para Fonu raporuna göre, bu yıl küresel ekonomide büyümenin yüzde 3'e kadar yavaşlama yönünde revize edildiğini belirterek, "Küresel düzeydeki yapısal değişikliklerin, birliğin ekonomik dinamiğini etkilediği açıktır. Bu şartlarda birliğimizin yeni çağrılara uyum sağlaması, iç dayanıklılığının güçlendirilmesi ve rekabet gücünün artırılması özel bir önem kazanıyor" ifadelerini kullandı.
AEB'in dış ekonomik ilişkileri genişletmesi gerektiğine vurgu yapan Tokayev, "Birliğin Arap dünyası, Güneydoğu Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerinin yanı sıra saygın bölgesel ekonomik birliklerle ilişkilerinin daha da genişletilmesi gerekmektedir. Hindistan ile serbest ticaret bölgesinin oluşturulmasına ilişkin görüşmeler aktif olarak yürütülmektedir" dedi.
Tokayev, Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko'nun ülkelere gözlemci statüsü verilmesi ve serbest ticaret anlaşmaları yapılması konularında devletlere karşı daha seçici yaklaşma önerisini destekleyerek, "Serbest ticaret bölgelerini oluşturacak ortaklar ve gözlemci statüsü verilecek ülkeler de seçici bir şekilde belirlenmelidir. Yani gelişigüzel herkese değil, gerçekten belli bir kriterlere uyan ve AEB'e fayda sağlayabilecek olanlara öncelik verilmelidir" diye konuştu.
PUTİN: BİRLİĞİMİZDEKİ ÜLKELER ARASINDA TİCARET AKIŞI 95 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Putin, Avrasya entegrasyonunun tüm üye devletlere fayda sağladığını ve halkların yaşam seviyesini artırdığını belirterek, "Avrasya Birliği'nde sanayi üretimi yüzde 1,6, tarım üretimi yüzde 4,6, inşaat üretimi ise yüzde 4.2 seviyesinde artmıştır. Ekonominin diğer alanlarında da büyüme gözlemleniyor. Geçtiğimiz yıl birliğimizdeki ülkeler arasındaki ticaret akışı 95 milyar dolara ulaşmıştır. Yüksek teknolojili ürün tedarikinin gelişmesi ve hammadde ürünlerin payının azalması sayesinde mal değişimi yapısı iyileşmektedir" dedi.
AEB kapsamında ticari engellerin kaldırılması ve gümrük mevzuatlarının uyumlaştırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini kaydeden Putin, "Ülkelerimiz arasındaki tüm hesaplaşmalar neredeyse tamamen ulusal para birimleriyle yapılmaktadır. Böylece karşılıklı ihracat ve ithalat işlemleri dış etkilerden ve küresel piyasanın olumsuz eğilimlerinden güvenli bir şekilde korunmaktadır. Üye ülkelerin gümrük mevzuatlarının daha da uyumlaştırılmasına yönelik tedbirler alınmaktadır" ifadelerini kullandı.
CAPAROV: MUTABAKATLAR SADECE KAĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Caparov, dünya ekonomisinin derin bir dönüşüm aşamasına geçtiğini söyleyerek, milli ekonomik sürdürülebilirlik, teknolojik egemenlik, tedarik zincirlerinin korunması, gıda ve enerji güvenliği konularının ön plana çıktığını kaydetti. Caparov, "AEB'in sadece ortak pazar alanı değil, aynı zamanda teknolojik ortaklık, ortak inovasyonlar ve yeni büyüme noktalarının oluşturulması için platform olma potansiyeline sahip olduğundan eminim. Yapay zekanın ortak geliştirilmesinin birliğimizin teknolojik ilerlemesi için güçlü bir ivme kazandıracağına inanıyoruz" dedi.
AEB çerçevesinde yeni ticari anlaşmaların yapılmasının üreticiler ve ihracatçılar için büyük çaplı perspektiflerin önünü açtığını kaydeden Caparov, "Anlaşmalar çerçevesindeki varılan mutabakatların sadece kağıt üzerinde kalmaması, gerçekten uygulanarak prosedürleri basitleştirmesi, ürünlerin hareketini hızlandırması ve piyasaların birbirine daha erişilebilir hale gelmesi son derece önemlidir" şeklinde konuştu.
MİRZİYOYEV: SANAYİ İŞBİRLİĞİNE YENİ BİR İVME KAZANDIRMAK ÖNEMLİDİR
Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, ülkesinin AEB ile işbirliği geliştirme önceliklerini açıklarken, "Özbekistan ve AEB ülkeleri arasında ortak dijital bariyersiz ticaret alanının oluşturulmasına başlanmasını önemli olduğunu düşünüyoruz. Sanayi işbirliğine yeni bir ivme kazandırmak önemlidir. İş dünyasının yerel üretime, teknolojik ortaklığa ve yeni üretim zincirlerini oluşturmaya ilgisinin arttığını görüyoruz. Taşkent'te Nisan ayında altıncısı başarıyla düzenlenen Innoprom Orta Asya fuarı da bunu kanıtlamıştır. Bu platformun potansiyelini ülkelerimiz arasında işbirliği programının hazırlanması için kullanmayı öneriyoruz. Perspektifli alanlar arasında endüstriyel otomasyon ve robotik, enerji için bileşen üretimi, su tasarrufu teknolojileri, modern yapı malzemeleri ve diğer alanlar yer almaktadır" dedi.
Turizmin kültürel ve insani etkileşimin dinamik bir şekilde gelişen alanlarından biri olduğuna işaret eden Mirziyoyev, "Orta Asya Turizm Halkası girişimini ortaya koyduk. AEB ülkelerini, bu turizm rotasına katılmaya ve söz konusu güzergahın popüler dijital platformlarda ortak şekilde tanıtmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Toplantı sonrasında taraflar arasında ekonomik alanda işbirliğine ilişkin çeşitli belgeler imzalandı.
"BUNUN RUSYA’YA AİT BİR İHA OLDUĞUNU KİM SÖYLÜYOR?"
Putin, basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Romanya Savunma Bakanlığı’nın Rus ordusuna ait bir insansız hava aracının (İHA) Romanya’daki bir apartmana isabet ettiğine ilişkin açıklamasına yönelik bir soru alan Putin, söz konusu İHA’nın Rusya’ya ait olup olmadığını söylemek için henüz erken olduğunu belirtti. Putin, aracın Ukrayna’ya ait olabileceğini öne sürdü.
Gün boyu temaslar gerçekleştirmesi nedeniyle olaydan geç haberdar olduğunu söyleyen Putin, "Bunun Rusya’ya ait bir İHA olduğunu kim söylüyor? Bir inceleme yapılmadan önce bu ya da şu İHA’nın hangi ülkeye ait olduğunu kimse söyleyemez" dedi.
Putin, daha önce Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Finlandiya, Polonya ve Baltık ülkelerinde de görüldüğünü söyledi. Rus lider, "İlk tepki, tıpkı Romanya’da olduğu gibi aynıydı: ‘Ruslar geliyor’ denilmişti. Ancak kısa bir süre sonra bunun Rus İHA’larıyla hiçbir ilgisinin olmadığı ortaya çıkmıştı" ifadelerini kullandı.
Putin ayrıca, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in "Rusya’nın yeni bir sınırı aştığını" öne sürdüğü açıklamasına da tepki göstererek, Leyen’in İHA enkazını bizzat incelemediğini söyledi.
Putin Romanyalı yetkililere olayla ilgili bilgileri ve muhtemel İHA parçalarını Moskova ile paylaşma çağrısında bulunarak, bu doğrultuda Rusya’nın da kendi soruşturmasını yürütebileceğini söyledi.
NE OLMUŞTU?
Romanya Savunma Bakanlığı, gece saatlerinde Rusya’ya ait bir İHA’nın Galati şehrindeki bir apartmana isabet ettiğini, 2 kişinin yaralandığını açıklamıştı. Romanya Cumhurbaşkanı Nicusor Dan ise Rusya'nın Köstence Başkonsolosu Andrey Kosilin'in istenmeyen kişi ilan edildiğini, başkonsolosluğunun da kapatılması kararının alındığını duyurmuştu.
