Samsung Electronics’te çalışanlar, şirketin yarı iletken bölümünde görev yapan personele büyük çaplı prim ödemesi yapılmasını öngören kâr paylaşımı anlaşmasını kabul etti.
Çarşamba günü yapılan oylamada şirketin işçi sendikasının yüzde 74’ü anlaşma lehine oy kullandı. Böylece, yapay zeka talebiyle büyüyen bellek çipi işinden elde edilen kazancın çalışanlarla nasıl paylaşılacağına ilişkin aylardır süren görüşmeler sona erdi.
Sendika, anlaşmaya varılamaması halinde greve gitme tehdidinde bulunmuştu.
78 BİN ÇALIŞANA KÂR PAYI
Anlaşma kapsamında Samsung’un 78 bin yarı iletken çalışanına şirketin faaliyet kârının yüzde 10,5’i dağıtılacak.
KB Securities’in bu yıl için 327 trilyon won faaliyet kârı tahminine göre, bu oran 34 trilyon wonu, yani yaklaşık 22,6 milyar doları aşan bir prim havuzuna karşılık geliyor.
Bu ödeme, mevcut prim programları kapsamında dağıtılan yüzde 1,5’lik payın üzerine eklenecek.
SAMSUNG HİSSELERİ YÜKSELDİ
Anlaşmanın ardından Samsung hisseleri çarşamba günü yaklaşık yüzde 7 yükseldi.
Prim havuzunun yaklaşık yüzde 40’ı çalışanlar arasında eşit şekilde paylaşılacak. Kalan bölüm ise her iş biriminin performansına göre dağıtılacak.
Bellek çipi çalışanlarının kişi başı yaklaşık 600 milyon won alması bekleniyor. Zarar eden sözleşmeli çip üretimi ve mantık yarı iletken tasarımı birimlerinde çalışanların ise yaklaşık 150 milyon ila 200 milyon won arasında prim alacağı öngörülüyor.
SK HYNIX’İN ARDINDAN BENZER ANLAŞMA
Samsung’daki anlaşma, Güney Koreli rakip SK Hynix’in geçen yıl yaptığı benzer anlaşmanın ardından geldi.
SK Hynix çalışanlarına, önümüzdeki 10 yıl boyunca faaliyet kârının yüzde 10’unun paylaşılması sözü verilmişti. 250 trilyon wonluk faaliyet kârı beklentisine göre bu, SK Hynix’in 35 bin çalışanı için kişi başı ortalama 710 milyon won prim anlamına geliyor.
YAPAY ZEKA ÇİP TALEBİ ŞİRKETLERİ UÇURDU
Samsung ve SK Hynix, yapay zeka sistemlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek çiplerine yönelik artan talepten büyük fayda sağlıyor.
Samsung kısa süre önce 1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşan ilk Güney Koreli şirket oldu. SK Hynix de çarşamba günü aynı seviyeye ulaşırken, ABD’li çip üreticisi Micron salı günü New York’ta 1 trilyon dolar seviyesinin üzerinde kapanış yaptı.
TELEFON VE TELEVİZYON BİRİMİNDE PRİM DAHA DÜŞÜK
Samsung, SK Hynix’in aksine yalnızca çip üreticisi değil. Şirketin akıllı telefon, televizyon ve diğer elektronik ürünleri üreten DX bölümündeki çalışanların yaklaşık 6 milyon won prim alacağı belirtildi.
DX bölümünün, Çin rekabeti ve Samsung’un yarı iletken birimine doğrudan fayda sağlayan yüksek çip fiyatları nedeniyle daha zayıf kârlılıkla karşı karşıya olduğu ifade ediliyor.
SENDİKALAR ANLAŞMADA BİRLEŞTİ
İki ayrı Samsung işçi sendikası, şirketle anlaşma sağlamak için birlikte hareket etti.
Ağırlıklı olarak DX çalışanlarından oluşan daha küçük üçüncü bir grup olan Samsung Electronics Company Union ise anlaşmaya karşı mahkemeden tedbir kararı talep etmişti.
Oylamanın ardından açıklama yapan National Samsung Electronics Union Başkan Vekili Woo Ha-kyung, DX çalışanlarının dışlanmışlık hissi ve yarı iletken bölümündeki ücret farklarından kaynaklanan memnuniyetsizlik nedeniyle üzüntü duyduklarını belirtti.
Woo, yarı iletken bölümünün de dönem dönem düşüşler yaşayabileceğini vurgulayarak, pazarlık yapısının kısa vadeli iş performansı ve bölüm çıkarlarına göre parçalanmaya başlaması halinde gelecekteki krizlerde çalışanların birbirini destekleme kapasitesinin zayıflayabileceğini söyledi.
TAŞERON ÇALIŞANLAR KAPSAM DIŞINDA
Samsung Electronics, doğrudan şirket tarafından istihdam edilmeyen on binlerce taşeron çalışana da dayanıyor. Bu çalışanlar kâr paylaşımı anlaşmasının kapsamında yer almıyor.
Güney Kore iş gücü piyasası sık sık iki katmanlı bir yapı olarak tanımlanıyor. Büyük holdinglerde sendikalı çalışanlar yüksek maaşlar ve geniş yan haklardan yararlanırken, tedarikçi ve taşeron şirketlerde çalışanlar genellikle daha düşük ücret alıyor ve iş güvencesinden yoksun kalıyor.
ANLAŞMA TARTIŞMA DA YARATTI
Primlerin büyüklüğü kamuoyunda tartışma yarattı. KB Securities’ten Peter Kim, yüksek prim tutarları nedeniyle kamuoyu tepkisinin sendikaya karşı dönmeye başladığını ve bunun tam grevin önlenmesine yardımcı olmuş olabileceğini belirtti.
Anlaşma, muhafazakâr çevrelerden de eleştiri aldı. Bazı kesimler, Samsung’daki bu örneğin Güney Kore’deki diğer şirketlerde benzer talepleri teşvik edebileceğini savunuyor.
Kakao, LG Uplus ve Samsung Biologics çalışanlarının da kâr paylaşımı talep ettiği belirtiliyor.
Ana muhalefetteki People Power Party milletvekili Song Eon-seok, Samsung anlaşmasının tüm sanayi sektörüne yayılabilecek grevlerin önünü açabileceğini ve bunun sanayi rekabetçiliğini zayıflatabileceğini savundu.
