Snap Inc., Google’ın YouTube’u ve ByteDance Ltd.’in TikTok’u, sosyal medya platformlarına bağımlılık iddialarıyla açılan ve duruşmaya gitmesi beklenen ilk davada uzlaşmaya vardı. Mahkeme kayıtlarına göre cuma günü açıklanan üç ayrı uzlaşmanın ardından, federal mahkemede yargılamaya yalnızca Meta Platforms Inc. ile devam edilecek.

Davanın 12 Haziran’da California’nın Oakland kentindeki federal mahkemede başlaması planlanıyor. Uzlaşmaların şartları ise mahkeme dosyalarında açıklanmadı.

1.200’DEN FAZLA BENZER DAVA İÇİN EMSAL NİTELİĞİNDE

Söz konusu dava, ülke genelinde okul bölgeleri tarafından açılan 1.200’den fazla benzer dava için test niteliği taşıyor. Okul bölgeleri, büyük sosyal medya şirketlerinin öğrencilere verdiği zararın eğitim sistemini olumsuz etkilediğini ve okulları ruh sağlığı krizine karşı ciddi kaynak ayırmak zorunda bıraktığını savunuyor.

Bloomberg Intelligence’ın tahminine göre, bu dava dalgası teknoloji şirketleri açısından teorik olarak yaklaşık 400 milyar dolarlık toplam bir yükümlülük riski doğurabilir.

ŞİRKETLERDEN AÇIKLAMALAR

YouTube sözcüsü yaptığı açıklamada, “On yılı aşkın süredir YouTube’u sorumlu bir şekilde inşa ediyoruz; öğrencilere çevrim içi ortamda daha güvenli ve daha faydalı deneyimler sunmak için öğretmenler, yöneticiler ve ebeveyn gruplarıyla birlikte çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Açıklamada, “Bu mesele dostane biçimde çözüme kavuşturuldu ve odağımız, bu taahhüdü yerine getiren yaşa uygun ürünler ve ebeveyn kontrolleri geliştirmeye devam etmek” denildi.

Snap sözcüsü de ayrı bir açıklamada tarafların “bu meseleyi dostane bir şekilde çözmekten memnuniyet duyduğunu” belirtti.

Okul bölgelerini temsil eden avukatlar ise yaptıkları açıklamada, “Odak noktamız, dava açan kalan 1.200 okul bölgesi için adalet arayışını sürdürmek” ifadelerini kullandı.

TikTok ise yorum talebine hemen yanıt vermedi.

DAVA KENTUCKY’DEKİ BİR OKUL BÖLGESİNE DAYANIYOR

Haziran ayında görülecek dava, Kentucky’nin başkenti Frankfort’un yaklaşık 161 kilometre güneydoğusunda yer alan Breathitt County School District tarafından açılan davaya dayanıyor.

Bu dosya, diğer okul bölgelerinin sosyal medya şirketlerine karşı açtığı davalarda gündeme gelen iddiaları temsil ettiği için “bellwether” niteliğinde değerlendiriliyor. Davanın sonucu, daha geniş kapsamlı bir uzlaşma için müzakereleri teşvik edebilir.

ÇOCUK GÜVENLİĞİ DAVALARINDA YOĞUN YIL

Cuma günü açıklanan uzlaşmalar, çocuk güvenliğiyle ilgili davalar açısından hareketli geçen bir yılın son gelişmesi oldu.

TikTok ve Snap, bu yılın başlarında Los Angeles’ta duruşmaya gitmeden kısa süre önce sosyal medya bağımlılığına ilişkin ilk kişisel yaralanma davasında uzlaşmıştı. Meta ve Google ise uzlaşmaya gitmemiş, jüri iki şirketi bağımlılık yaratacak şekilde tasarlanan ürünlerle 20 yaşındaki bir kadına zarar vermekten sorumlu bulmuştu. Jüri toplam 6 milyon dolar tazminata hükmetmişti.

Meta ayrıca New Mexico’da görülen ve şirketin çocukları çevrim içi istismarcılardan koruyamadığı iddialarını içeren ayrı bir davayı da kaybetmişti. Bu davada jüri, Meta’ya 375 milyon dolar ceza verilmesine karar vermişti.

META İÇİN YENİ DURUŞMA AĞUSTOSTA

Dört büyük sosyal medya şirketi, okul bölgeleri, eyalet başsavcıları ve bireysel kullanıcılar tarafından açılmış binlerce ek davayla karşı karşıya bulunuyor.

Snap açısından dava dosyaları ciddi bir finansal tehdit oluşturuyor. Fotoğraf ve mesajlaşma platformu, inceleme altındaki diğer üç şirkete kıyasla çok daha küçük ölçekte faaliyet gösteriyor. Şirket kısa süre önce yıllar sonra ilk kez kullanıcı sayısında düşüş yaşadı; bu düşüşte çocuk güvenliğiyle ilgili artan düzenleyici baskıların da etkili olduğu değerlendiriliyor.

Snap, uzun süredir kendisini daha büyük rakiplerinden ayrıştırmaya çalışıyor ve Snapchat’in sosyal medya değil, sosyal medyaya alternatif bir platform olduğunu savunuyor.

Meta’ya karşı onlarca eyalet başsavcısı tarafından açılan ayrı bir davanın ise ağustos ayında başlaması bekleniyor. Şirketin bu davada yenilgi alması, ürünlerinin işleyiş biçiminde değişiklik yapmasını gerektirebilir.