Trump'tan 100 milyar dolarlık iade

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Yüksek Mahkemenin acil durum yetkilerine dayanılarak uygulanan gümrük vergilerini iptal etmesinin ardından yaklaşık 100 milyar dolarlık iade gerçekleştirdiği bildirildi.

ABD gümrük yetkililerinin dün Uluslararası Ticaret Mahkemesine sunduğu bilgilere göre, “Kurtuluş Günü” tarifeleri kapsamında tahsil edilen 165 milyar doların yaklaşık yüzde 60’ı geri ödendi.

Alt mahkeme yargıçları, Yüksek Mahkemenin şubat ayında acil ekonomik yetkilerin yüksek oranlı gümrük vergileri uygulamak amacıyla kullanılmasını engellemesinin ardından, ABD Gümrük ve Sınır Koruma Birimine (CBP) iadeleri işleme koyma talimatı vermişti.

Yüksek Mahkemenin kararı, Trump’ın yürütme yetkilerini kullanarak ticaret ortaklarına kapsamlı gümrük vergileri uygulama politikasını önemli ölçüde sınırlandırmıştı.

İADELERİN HIZI BEKLENTİLERİ AŞTI

Yüksek Mahkemenin kararının ardından ABD’li yetkililer ve Trump, ödemelerin devam eden hukuki süreçlere bağlı olacağını açıklamıştı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, şubat ayında yaptığı açıklamada, davaların ve ödemelerin yıllar sürebileceğini belirterek, ödeme yapılması halinde bunun “şirketlere yönelik bir refah aktarımı” niteliği taşıyacağını savunmuştu.

Trump da geçen ay Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, gümrük vergilerinin iptal edilmesi nedeniyle Yüksek Mahkeme yargıçlarını eleştirerek kararın ABD’ye “trilyonlarca dolara” mal olduğunu öne sürmüştü.

Buna karşın iadelerin hızlı şekilde gerçekleştirilmesi ticaret hukukçuları ve analistler arasında şaşkınlık yarattı.

İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre, Washington merkezli Sidley Austin hukuk firmasından ticaret avukatı Ted Murphy, yönetimin iade işlemlerini hızlı biçimde sürdürdüğünü ifade etti.

CBP’nin mahkemeye sunduğu dosyada, 128 milyar dolardan fazla tutarın işleme alınmak üzere kabul edildiği belirtildi. Bu durum, yeni iadelerin de gündemde olduğuna işaret etti.

Danışmanlık şirketi Capstone adına mahkeme sürecini takip eden analist Walker Livingston da hükümetin iade işlemlerindeki hızının beklentilerin üzerinde olduğunu kaydetti.

İADELERİN TÜKETİCİLERE ULAŞMADIĞI ELEŞTİRİSİ

ABD’li bazı milletvekilleri, iadelerin büyük şirketlere yapıldığını, ancak gümrük vergilerinin maliyetini üstlenen tüketiciler ile küçük işletmelere ulaşmadığını savunuyor.

Teksas Demokrat Temsilcisi Greg Casar, Trump yönetiminin iadeleri çalışanlara değil şirketlere gönderdiğini belirterek, ödenen tutarların tamamının ABD’li tüketicilere aktarılması gerektiğini ifade etti.

Yüksek Mahkeme kararının ardından CBP’ye yeni bir iade sistemi kurma talimatı verilmesine rağmen, kurumun internet sitesinden yalnızca resmi ithalatçı sıfatını taşıyan şirketlerin başvuruda bulunabildiği bildirildi.

Bu uygulama, ürünleri doğrudan ithal etmeyen ancak yüksek maliyetler veya faturalara yansıtılan ek ücretler yoluyla tarifelerin yükünü taşıyan küçük işletmeleri sistemin dışında bırakıyor.

Bazı küçük işletmeler ise ödedikleri vergileri nasıl geri alacaklarını bilmediklerini veya başvuru sürecini yürütecek yeterli kapasiteye sahip olmadıklarını belirtiyor.

YENİ GÜMRÜK VERGİLERİNE HUKUKİ İTİRAZ

Trump yönetimi, ABD’li ithalatçılara milyarlarca dolarlık iade yapmak zorunda kalmasına rağmen, yeni gümrük vergileriyle tarife duvarını yeniden oluşturmaya çalışıyor.

Yönetim geçen hafta, farklı bir yasal düzenlemeyi dayanak göstererek 60’tan fazla ekonomiye yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen yeni gümrük vergileri uygulamaya başladı.

Son tarifelere karşı, “Kurtuluş Günü” vergilerini Yüksek Mahkemede başarıyla iptal ettiren hukukçuların açtığı dava da dahil olmak üzere en az üç ayrı hukuki itiraz bulunuyor.