Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kişinin Reuters'a yaptığı açıklamaya göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen ay Türkiye ziyaretinde Air Force One'ın omuzdan fırlatılan bir füzeyle hedef alınabileceği tehdidi, Gizli Servis'in onu daha küçük bir devlet uçağına gizlice taşımasına neden oldu.
Kaynak, tehdidin Trump'ın İran ile artan gerilimler arasında NATO zirvesi için Ankara'ya yaptığı ziyaretin son gününde ortaya çıktığını söyledi. Gizli Servis, tehdidi güvenilir ve yakın olarak değerlendirdi ve ABD başkanının hareketlerini gizlemek için olağanüstü bir operasyon başlattı.
Kaynak, istihbaratın nereden geldiğini söylemeyi reddetti, ancak yetkililerin hazırlık için çok az zamanları olduğunu ve planları son dakikada tasarladıklarını belirtti.
Konuyla ilgili bilgi sahibi ikinci bir kaynak, Trump'a düşman olanların tehdidi gerçekleştirmek için net bir planı olmadığını, sadece bir niyet olduğunu ve bu nedenle uçakların uçmasına izin verildiğini söyledi.
İlk kaynağa göre, Trump ve küçük bir yardımcı grubu, 8 Temmuz'da Türkiye'den ayrılırken büyük mavi-beyaz başkanlık uçağından daha küçük, sıradan bir C-32A jetine gizlice geçmek için bir yemek kamyonu kullandı; bu sırada Air Force One, üst düzey yönetim yetkililerini, Beyaz Saray personelini ve seyahat eden basın mensuplarını ayrı olarak taşıdı.
Trump, Salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada, değişikliği başkanlık güvenliğinden sorumlu olan Gizli Servis'in talimatıyla yaptığını söyledi. Ankara'dan İngiltere'deki yakıt ikmal durağına sorunsuz bir şekilde uçtu.
Trump, kanıt sunmadan gazetecilere, "Aslında uçtuğum uçağın daha büyük risk altında olduğunu düşünüyorum. Bence daha büyük risk altındaydı çünkü bence hedef alma olasılıkları daha yüksek olan uçak oydu" dedi.
YENİ BİR FÜZE TEHDİDİ Mİ?
Mitchell Havacılık ve Uzay Çalışmaları Enstitüsü'nün yöneticisi Douglas Birkey, tehdidin, sıcak uçak motorlarını hedef alan ve askeri planlamacılar için giderek artan bir endişe kaynağı haline gelen yeni bir tür ısı güdümlü füze olabileceğini söyledi. Geleneksel radar güdümlü tehditlerden daha zor tespit ediliyorlar ve tespit edilebilir radyo dalgaları yaymadıkları için "bir anda ortaya çıkabiliyorlar".
Birkey, "Bir versiyonu olan İran yapımı SA-67'nin basit bir raylı fırlatma rampası var ve ısı güdümlü sistemlerin yanı sıra lazer güdümlü sistemler de kullandığı düşünülüyor. Omuzdan fırlatılan ısı güdümlü bir silah olan 9K333 Verba ise Rusya'da üretiliyor" dedi.
GİZLİ SEYAHAT TARTIŞMASI
Trump da dahil olmak üzere ABD başkanları, güvenlik sağlamak amacıyla savaş bölgelerini veya yüksek riskli bölgeleri ziyaret ederken zaman zaman gizli seyahatler yapmışlardır. Ancak bu seyahatler genellikle başkanla birlikte seyahat eden gazetecilere önceden haber veriliyordu.
Bazı basın mensupları, Başkan George W. Bush'un 2003 Şükran Günü'nde Bağdat'a yaptığı seyahatten önce önceden bilgilendirildi. Ancak Bush'un Teksas, Crawford'daki Şükran Günü tatilini takip eden diğer basın mensupları yanıltıldı. Bush'un bayram gününü ailesiyle geçirdiği söylendiğinde, başkanın aniden Irak'ta ortaya çıkması onları şok etti.
Çarşamba günü ilk kaynak, Gizli Servis'in Türkiye'de zaman lüksüne sahip olmadığını söyledi.
Kaynak, "Güvenilir ve yakın bir tehdit olduğunu düşündükleri şeyi önlemek için acele ediyorlardı" dedi.
Washington Post, operasyonun gerçekleştirilmesinden bir aydan fazla bir süre sonra, bu hafta operasyonun ayrıntılarını ilk kez bildirdi.
ANKARA'DA NEREDE KALDIĞINI BİLİYORLAR MIYDI?
New York Times, ABD yetkililerinin İranlıların Trump'ın Ankara'da nerede kaldığını, hatta otelinin tam katını bile bildiğini keşfetmekten endişe duyduklarını bildirdi.
Şimdi yem olarak görülen Air Force One uçağında, ilk kaynağın manevra hakkında bilgilendirildiğini söylediği ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio; Hazine Bakanı Scott Bessent; Beyaz Saray iletişim direktörü Steven Cheung; ve bir dizi diğer yardımcı ile birlikte, Reuters muhabiri ve fotoğrafçısı da dahil olmak üzere tipik 13 kişilik basın grubu bulunuyordu.
Kaynak, Beyaz Saray Genelkurmay Başkan Yardımcısı Dan Scavino, İdari Asistan Natalie Harp ve Oval Ofis Operasyonları Direktörü Walt Nauta'nın, Trump ile birlikte yemek kamyonunda bu hamleyi yaptığını söyledi.
Bazı medya yorumcuları ve milletvekilleri, operasyonun Trump'ın yardımcılarını ve onunla birlikte seyahat eden gazetecileri, başkanın içinde olduğu varsayılan uçakta risk altında bırakıp bırakmadığını sorguladı.
İlk kaynak, Türkiye ile sınır komşusu olan İran ile düşmanlıkların tırmanması nedeniyle, bu hilenin gizli tutulmasının Trump'ın çıkarına olduğu sonucuna varıldığını söyledi.
Türk yetkililer tehdit hakkında hemen yorum yapmadı.
