Uluslararası bir araştırma ekibi, biyogüvenlik yazılımlarında ölümcül proteinlerin üretimini engellemeye yönelik kullanılan korumalarda ciddi bir açık buldu. Elde edilen bulgular, yapay zeka ve biyogüvenlikteki ilk “sıfırıncı gün” vakası olarak tanımlandı. Söz konusu ifade, yazılım geliştiricisinin bilmediği bir güvenlik açığını tanımlamak için siber güvenlikte kullanılıyor.

YAPAY ZEKA HEM TEDAVİ HEM TEHDİT

Microsoft Baş Bilim Sorumlusu ve araştırmanın kıdemli yazarı Eric Horvitz, Science dergisinde yayımlanan çalışmaya ilişkin, “Yapay zeka destekli protein tasarımı tıpta ve halk sağlığında devrim yaratıyor. Ancak bu güçlü teknolojiler kötüye de kullanılabilir” dedi.

TEHLİKELİ PROTEİNLER YAZILIMI AŞTI

Bilim insanları, DNA sentez şirketleri tarafından kullanılan tarama yazılımlarını test etmek için açık kaynak yapay zeka yazılımıyla 75 binin üzerinde tehlikeli protein varyantı tasarladı. Doğal proteinleri tespit eden yazılım, yapısal olarak değiştirilmiş bazı tehlikeli varyantları gözden kaçırdı. Yamalar uygulanmasına rağmen tehlikeli olma ihtimali en yüksek varyantların yaklaşık yüzde 3’ü sistemden geçmeyi başardı.

KÜRESEL DÜZEYDE YENİ KURALLAR GÜNDEMDE

Araştırmacılar, Uluslararası Gen Sentez Konsorsiyumu ve ABD’li otoritelerle iş birliği yaparak açığın kapatılması için adımlar attı. Buna rağmen uzmanlar, biyogüvenlik yazılımlarının sistematik biçimde gözden geçirilmesi ve yapay zeka destekli protein sentezi konusunda uluslararası düzenlemeler yapılması gerektiğini vurguluyor.

Newcastle Üniversitesi’nden sentetik biyoloji profesörü Natalio Krasnogor, şu uyarıda bulundu: “Bugün ölümcül protein üretmek için yüksek uzmanlık, zaman ve maliyet gerekiyor. Ancak yapay zeka ilerledikçe bu engeller hızla ortadan kalkacak. Toplum olarak bu konuyu ciddiye almak zorundayız.”

UZMANLARDAN GÜÇLENDİRME ÇAĞRISI

Imperial College London’dan biyolojik kimya uzmanı Francesco Aprile ise çalışmanın önemini şöyle değerlendirdi: “Mevcut yazılıma getirilen iyileştirmeler, tespit gücünü ciddi biçimde artırıyor. Bu çalışma, DNA sentezi güvenliğini güçlendiren ve gelecekte daha ileri optimizasyon için temel oluşturan zamanında bir adım.”