Yapay zeka destekli kameraların sokaklarda, mağazalarda ve toplu taşıma merkezlerinde yaygınlaşması, kamusal alanda mahremiyet konusundaki endişeleri artırırken, Berlinli sanatçı Simon Weckert bu soruna sıra dışı bir çözüm geliştirdi.
Weckert’in tasarladığı “Dijital Kamuflaj” adlı tişört; girdap şeklindeki renkler, geçişler ve soyut şekillerden oluşan son derece dikkat çekici bir desene sahip. Sanatçı, tasarımın bazı bilgisayarlı görüntüleme sistemlerini şaşırtarak tişörtü giyen kişiyi algılamalarını zorlaştırdığını belirtiyor.
Tasarımın, görüntülerin yapay zekayı yanıltacak şekilde bilinçli olarak değiştirilmesini ifade eden “adversarial attack” (düşmanca saldırı) adı verilen bir teknikten yararlandığı belirtiliyor. İnsan gözü tişörtü giyen kişiyi açıkça görebilirken, bazı yapay zeka sistemleri bu kişiyi “insan” olarak tanımlamayabiliyor.
Weckert ise tasarımının polisten kaçmayı sağlama amacı taşımadığını vurguluyor. Sanatçıya göre hiçbir desen, her koşulda ve tüm gözetim sistemlerine karşı etkili olmayı garanti edemez. Bunun yerine tişört, insanların makineler tarafından izlenmeye ve analiz edilmeye karşı rıza göstermeyebileceğine dair görünür bir mesaj taşıyor.
Proje, Berlin’deki Kottbusser Tor bölgesinde yapay zeka destekli video gözetim sistemlerinin kullanılmaya başlanmasına tepki olarak geliştirildi. Bölgede polis, kamusal alanlardaki davranışları analiz etmek amacıyla çeşitli sistemleri test ediyor.
Weckert’in yayımladığı gösterim videolarında, yapay zeka destekli gözetim yazılımının meydandan geçen insanların etrafına algılama kutuları çizdiği, ancak “Dijital Kamuflaj” tişörtünü giyen kişiyi algılamadığı görülüyor.
Sanatçı, sistemin kişiyi algılamadığı durumda kullanıcının “makine için görünmez, insanlar için ise görünür” hale geldiğini savunuyor.
FİYATI DİKKAT ÇEKTİ
Tişörtün en dikkat çekici özelliklerinden biri ise yapay zeka kameralarından gizlenmeye çalışırken insanlardan gizlenmenin neredeyse imkansız olması. Gösterişli ve psychedelic tasarımı, kullanıcının kalabalığın içinde kaybolmasını zorlaştırıyor; aksine onu çevredeki en dikkat çekici kişilerden biri haline getirebiliyor.
“Dijital Kamuflaj” tişörtü 75,60 dolar fiyatla satışa sunuldu.
