Avrupa’daki gibi can almadı.
Ama yaktı, meteoroloji uzmanlarına göre daha da yakacak.
Yaz, yazlığını yapıyor.
Termometrelerin ateşi yüksek.
Ülke genelinde ortalama 37-40 derece civarında.
Fakat nem ile beraber hissedilen sıcaklık katlanıyor.
Dolayısıyla nefes almak isteyen klimayı açıyor.
Hem de ne açmak…
Arabada…
Toplu taşıma araçlarında…
Evde…
İş yerlerinde…
Restoranlarda, kafelerde…
Alışveriş merkezlerinde, marketlerde, her yerde; klima sonuna kadar açık.
Hayatım boyunca sıcağı sevdim, soğukta biraz kalsam anında 15 gün yatağa düşerim.
Siz hiç “Biri şu klimayı açarsa…” diye korkulu anlar yaşadınız mı?
Bir yandan kavrulurken, diğer taraftan donmanın hesabını yaptınız mı?
Zor.
Çünkü benim seçimim sıcaktan fenalaşmak mı, yoksa hasta olmak mı?
Ve bu artık yalnızca soğuk algınlığı korkusu değil.
Temizlenmeyen klimalar, soğuğu her üflediğinde bakteri, virüs ve mantar saçıyor.
Benim gibi bağışıklığınız düşük, hastalanma eşiğiniz yerlerdeyse vay hâlinize.
Tamam, şimdi havayı nemlendiren, sağlıklı klimalar var.
Ama çoğu kişinin evinde.
Günün 24 saati evde olmadığımıza göre, klimalar bize ne yapıyor?
Hangi hastalıkları tetikliyor?
Yazın ortasında ateşlenmemek, geceyi acil serviste geçirmemek için neler yapmalıyız?
Ve yalnız mıyım? Yoksa klima mağduru sayısı artıyor mu?
Bulaşanlar ne oluyor ve nasıl bir tedavi uygulanıyor?
Cevapları İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Başkan Yardımcısı Dr. Nahide Toksan’dan aldım.
Klima Kas ve İskelet Sistemini de Vuruyor
İSTAHED Başkan Yardımcısı Dr. Nahide Toksan:
“Hastalarda artış gözlemliyoruz. Üst solunum yolu hastalıklarının yanı sıra miyalji (kas ağrısı), kas tutulması gibi kas ve iskelet sistemi hastalıkları da görülmekte. Ayrıca burun akıntısı, burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı, öksürük, ses kısıklığı, geniz akıntısı gibi şikâyetlerle başvurulmaktadır. Hastalara semptomatik tedavi uygulanmaktadır.”
Herkes evindeki klimanın bakımını düzenli yaptırır.
Ama bazı iş yerlerinde, mekânlarda klimalardan toz üflendiğine; üstelik yerde de 30 yıllık halıfleks varken, bakımının yapılmadığını şahidim.
Dolayısıyla maruz kalan; en iyi ihtimalle grip oluyor, kötü ihtimalle mesela tonsilit. Ateş, boğaz ağrısı, şişlik, halsizlik ve dahası…
Yani temizlenmeyen klima gerçekten de mikrop saçıyor.
Toz, Küf, Bakteri, Virüs…
Dr. Nahide Toksan:
“Düzenli bakımı yapılmayan klimalar; toz, küf ve alerjenlerin ortama yayabilir. Özellikle alerjik bünyeye sahip kişiler bu durumdan daha fazla etkilenebilmektedir.“
Düzenli havalandırma hayati.
Artık milyonlarca kişi baştan ayağa cam kaplı fakat penceresi olmayan plazalarda çalışıyor hatta yaşıyor.
Bazı binalarda havalandırma yerde, yani sistem yerden havalandırmalı…
Her yerde dolaştığımız o ayakkabıların arasından yüzünüze vuran soğuğa maruz kaldınız mı?
Ben yaklaşık 18 sene kadar kaldım, hiç tavsiye etmiyorum.
Dr. Nahide Toksan:
“Özellikle nemli sistemlerde mantar ve bazı bakterilerin üremesi mümkündür. Kapalı ortam hastalık etmenlerinin artışına neden olduğundan klima kullanırken düzenli ve doğal havalandırmanın da yapılması gerekmektedir. Doğal havalandırma yapılmazsa filtrede üreyen virüs, mantar, mikroorganizma ve partiküller şikâyetlerin artmasına sebep olabilir.”
Alternatif vantilatör.
Aynı kural burada da geçerli.
Yeteri kadar havalandırılmamış, özellikle de tozu alınmamış alanda vantilatör çalıştırmak ya da pervane açmak da doğru değil…
Klimayı Nasıl Ayarlayacağız? Kimler İçin Risk Büyük?
Yapılması gereken çok basit.
Bir klima yılda en az 1 kez temizlenmeli.
Filtreleri ise kullanım sıklığına göre ortalama 2-4 haftada değiştirilmeli.
Düzenli ve doğru bakım hem cihazın sorunsuz çalışmasını sağlar hem de hastalık saçmasını engeller.
Ve alınması gereken başkaca önlemler de var.
Dr. Toksan:
“Oda sıcaklığı 22-23 dereceye sabitlenmeli. Çok terliyken ya da dış ortamdan geldikten hemen sonra klimaya doğrudan maruz kalınmaması da önemlidir. Özellikle çocuklar, yaşlılar, alerjik bireyler ve kronik hastalığı olan kişiler klima kullanımında daha dikkatli olmalılar.”
Kabul, sıcak bezdiriyor.
Hatta aşırı sıcak ve havasızlık da hasta ediyor.
Ama temizlenmeyen klimalar hastalık saçıyor.
Sonu yazın ortasında acil servis, serum, bir torba ilaç…
Bile isteye canımızı yakmayalım.
Filtrelerimizi temiz tutalım…
