Bir zamanlar merkez bankacılığı sıkıcıydı. Kravatlı adamlar faiz konuşur, tahvil alır, kimse anlamasın diye “makro ihtiyati çerçeve” der dağılırdı.
Şimdi işler değişti. Merkez bankaları kuyumcuya döndü!
***
Gram altın, çeyrek altın değil… Tonla alıyorlar. “Rezerv çeşitlendirmesi” adı altında kasaya altın diziyorlar. Düğünde yengenin kola taktığının devlet versiyonu!
Sebep basit; Dolar güzel, tahvil likit, euro şık duruyor ama kriz anında hepsinin sahibi var. Altın kimsenin borcu değil. “Yaptırım geldi, hesabı dondurduk” demez.
***
Kontrol manyaklığı dünyayı sardı. Paraya el koymalar, hesap dondurmalar, ödememeler… İşte bu yüzden altın sahnenin yıldızı.
Avrupa Merkez Bankası’na göre 2025 sonunda altın, küresel resmi rezervlerde yüzde 27 paya ulaştı. ABD Hazine tahvilleri yüzde 22’de kaldı. Eski kral tahvil otururken altın geldi, “müsaadenle” dedi, koltuğa kuruldu.
***
Merkez bankaları artık şunu gördü: Para basılır. Tahvil borçtur. Rezerv zor günde işe yaramıyorsa süslü dosyadır.
Tıpkı bizdeki gibi… Hop, kayyum atandı diyorlar. Kafa tutabiliyor musun devlete? Amerika “ödemiyorum” dese ne yapacaksın? Savaş mı açacaksın?
***
Çin bunu yer mi? Onlar ayrı film çeviriyor. Resmi rakama bakarsan Çin’in altını 2.300 ton civarında… Çin’in resmi rakamına bakmak, balıkçıya “abi bu balık taze mi?” diye sormaya benziyor. Ne diyecek? “Üç gündür burada yatıyor” mu diyecek?
Çin, 2025’te topraktan 381 ton altın çıkardı. Her yıl benzer performansla dünya lideri. Peki nerede bu altınlar? O hesapta pek görünmüyor!
Neden saklıyor? Stratejik rezervini tam göstermek istemiyor. Dolar sisteminden çıkışı davul zurnayla ilan etmiyor.
***
Bir de Polonya var. Çin ne kadar sessizse, Polonya o kadar açık. “Altın aldık, hedefimiz 700 ton” diye tabela asacaklar neredeyse...
Merkez Bankası Başkanı açık söylüyor: Bu iş finans değil, ulusal güvenlik meselesi. Altını yatırım diye değil, ülke sigortası diye alıyorlar.
***
Yeni dönemde mesele ne kadar paran olduğu değil, kriz anında ona ulaşıp ulaşamadığın. Zenginlik iyi gün dostudur... Altın kötü gün akrabasıdır… Getirisi yoktur ama işler sarpa sarınca herkes kapısını çalar.
Bir de 2026’nın en çok altın satan ülkesi var. Tıpkı “faizi düşürürsek enflasyon da düşer” teoremi gibi değişik bir bakış açısına sahipler...
Hangi ülke mi? Bazı harfleri çıkmış bulmacalardaki gibi… Baş harfi T, üçüncü harfi R, son iki harfi YE…
