İktidarın tam göbeğinde olduğu CHP operasyonunun varacağı yerle ilgili senaryolar konuşulurken, AKP’de bayram öncesinde yapılan bir çalışma gözden kaçtı. Partide, aylardan beri yeni Anayasa hazırlayan komisyon, çalışmalarını tamamlayarak Cumhurbaşkanına sunma aşamasına geldi.
Bir buçuk yılda AKP içerisinde yavaş ve sessizce pişirilen bu konuda, üç yazı yazmışım. Yazıların birinde de “Kendi kafalarındaki anayasa planını Meclis’ten referandumsuz geçirmek için yeni siyasi partnerler arayacaklar” ifadesi kullanmışım.
***
Ne yalan söyleyeyim; daha çok DEM’liler, bağımsızlar ve AKP’den ayrılanların kurduğu partilerin milletvekillerinin desteğini kastederken, Kayyum Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP’sinin koltuk değneği olarak düşünüldüğünü bilmiyordum.
İktidarın referandumsuz yeni Anayasa planı yaptığı birçok kişi tarafından yazıldı. Bunun gerçekleşme olasılığından çok, son dönemlerdeki hareketliliği dikkatinize çekmek istedim.
AKP’nin ‘yeni Anayasa’nın iskeletini hazırlıyoruz’ diyen komisyonu, bayram öncesinde 25’inci toplantısını yaparak çalışmalarını tamamladı. Bayramdan önce üst üste iki toplantı yaptıklarını öğrendim. Şimdi, Cumhurbaşkanından randevu alarak çalışmaları müzakere edecekleri ve onun önerileri doğrultusunda son şeklini verecekleri anlatılıyor.
***
‘Zamanlama manidar’ sözü tam da bu durumu anlatıyor. Son bir yıl içerisinde birkaç kez Cumhurbaşkanıyla görüşme planları ertelenen bu komisyonun, ülkede öncelikli bunca sorun varken, aceleci halleri, en safiyane haliyle gündeme değiştirmek, en olası haliyle yeni planın bir parçası yapmak olabilir.
Anlaşılan o ki; iktidar partisi, bir kez daha ‘sivil anayasa’ konusuna sarılmaya hazırlanıyor. Paketin içinden çıkacak konulara gelince;
***
* Başlıca konu, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin revize edilmesi. Cumhurbaşkanının yeniden aday olmasına ilişkin süreler değişebilecek. Cumhurbaşkanı yardımcısının sayısına sınır getirilecek. En fazla iki olması üzerinde duruluyor. Cumhurbaşkanı seçiminde zorunlu olan 50 artı 1 yerine 40 artı 1 konusu tartışmalı.
* Cumhurbaşkanının aynı zamanda genel başkan olmaması, bakanların sadece vekillerden atanması veya bakan olan vekillerin istifa etmek zorunda kalmaması gibi öneriler söz konusu.
* Parlamenter sisteme dönüş veya güçlü parlamentonun metinde olmayacağı kesin. Ancak çalışmada anayasanın ilk dört maddesi aynen korunuyor.
* Eşit vatandaşlık, vatandaşın demokratik haklarına daha net vurgular planlanıyor. Açılım sürecini destekleyici ifadelerle DEM’in gönlü alınacak.
* Ancak daha güçlü belediyeler ve yerinden yönetim konusunda kafalar karışık. Bir yandan Cumhurbaşkanı kararnameleriyle belediyelerin yetkileri elinden alınırken, Anayasa’ya güçlü yerel yönetim maddesi koyma açmazı yaşanıyor.
* Böyle arafta kalınan konuların seçenekli hazırlandığı anlatılıyor. Örneğin seçim sisteminde daraltılmış bölgeye dönülmesi de bunlardan biri. Doğrusunun bu olduğu belirtilse de ortada bırakılmış. Çünkü bu düzenleme, Cumhur İttifakı’nın küçük ortağı MHP’nin tercihi değil.
* Anayasa konusu açılırsa, tartışmalı çok konu göreceğiz. Cumhurbaşkanının öneri ve itirazları, AKP’nin taslağının şeklini belirleyecek. Cumhur İttifakı’nın küçük ortağı MHP’nin pozisyonu en az onun kadar önemli.
***
Bütün bunlar bir tarafa, asıl mesele yeni anayasa konusu, iktidarın ömrünü uzatmak için 19 Mart İBB operasyonundan bu yana sürdürdüğü kuralsız planın bir parçası olacak mı? Böylesine bir ortamda, kendi başına yapma olanağı olmayan bu çalışmayı destekleyen yeterli sayıda partner bulacak mı?
Yoksa, son 1,5 yılda yaptıkları 25 toplantıyla mı kalacaklar?
