Kısa süreli egzersizin bile bağırsak kanseri üzerinde önemli etkiler yaratabileceği belirlendi. Yeni araştırma, yalnızca 10 dakikalık fiziksel aktivitenin kanser hücrelerinin büyümesini durdurabilecek biyolojik süreçleri tetiklediğini ortaya koydu.
Bilim insanları, egzersizin ardından kanda meydana gelen hızlı moleküler değişimlerin, tümörlerin ilerlemesini yavaşlattığını ifade etti. Altta yatan biyolojik mekanizmanın henüz net olarak açıklanamadığı belirtilirken, bulgular fiziksel aktivitenin bağırsak kanserinin yayılmasını engelleyebileceğine dair kanıtları güçlendirdi.
BAĞIRSAK KANSERİ GENÇLERDE ARTIYOR
Britanya’da her yıl 44 binden fazla kişiye bağırsak kanseri tanısı konuluyor. Hastalık, ülkede en sık görülen dördüncü kanser türü olarak öne çıkıyor. Genel oranlar ileri yaş gruplarında durağan seyrederken, genç yetişkinler arasındaki vakalarda dikkat çekici bir artış yaşanıyor.
Son 30 yılda 50 yaş altındaki bireylerde bağırsak kanseri vakalarının yüzde 50 oranında arttığı belirtiliyor. Uzmanlar bu artışın nedenlerine ilişkin kesin bir açıklama getirebilmiş değil.
ARAŞTIRMA NASIL YAPILDI?
Çalışma, Newcastle Üniversitesi tarafından yürütüldü. Araştırmada fazla kilolu veya obez ancak genel sağlık durumu iyi olan 30 erkek yer aldı. Katılımcılardan, 10–12 dakikalık yoğun bir bisiklet egzersizi öncesinde ve hemen sonrasında kan örnekleri alındı.
Alınan kan örnekleri laboratuvar ortamında bağırsak kanseri hücreleriyle temas ettirildi. Araştırmacılar, yoğun egzersiz sonrası kanda iltihabı azaltan, damar fonksiyonlarını ve metabolizmayı iyileştiren 13 farklı proteinin seviyesinin arttığını tespit etti.
KANSER HÜCRELERİNİN GENETİĞİ DEĞİŞİYOR
Egzersiz sonrası oluşan bu moleküllerin, kanser hücrelerinin genetik yapısını etkilediği belirlendi. Bulgulara göre DNA onarımı ve enerji üretimiyle ilişkili genlerin aktivitesi artarken, kanser hücrelerinin büyümesinden sorumlu genlerin baskılandığı gözlemlendi.
Araştırmacılar, International Journal of Cancer’da yayımlanan çalışmada bu sonuçların, egzersizin bağırsak kanserine karşı koruyucu etkisini açıklayabilecek potansiyel bir mekanizma sunduğunu ifade etti.
“TEK BİR EGZERSİZ BİLE FARK YARATABİLİR”
Çalışmanın başyazarı ve Newcastle Üniversitesi Klinik Egzersiz Fizyolojisi Öğretim Üyesi Dr. Sam Orange, egzersizin yalnızca sağlıklı dokulara değil, doğrudan kanser hücrelerine de etki ettiğini belirtti.
Orange, egzersizin kan yoluyla güçlü sinyaller göndererek kanser hücrelerindeki binlerce geni etkileyebildiğini söyledi. Bu bulguların, egzersizin biyolojik etkilerini taklit edebilecek yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine kapı aralayabileceği ifade edildi.
DAHA ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR DA DESTEKLİYOR
Araştırma, kısa süre önce altı ülkede yürütülen ve yüzlerce bağırsak kanseri hastasını kapsayan bir başka çalışmanın ardından geldi. Bu çalışmada, düzenli egzersiz yapan hastaların ölüm riskinin üçte birden fazla azaldığı tespit edilmişti.
Araştırmaya göre günde yalnızca 20 dakikalık egzersiz, bağırsak kanserinden ölüm riskini ilaçlar kadar etkili biçimde düşürebiliyor. Beş yıl sonunda egzersiz yapan hastalarda ölüm veya hastalığın ilerleme riskinin yüzde 28, sekiz yıl sonunda ise yüzde 37 daha düşük olduğu belirlendi.
UZMANLARDAN YAŞAM TARZI VURGUSU
Bowel Cancer UK Üst Yöneticisi Genevieve Edwards, fiziksel olarak aktif bireylerin bağırsak kanseri riskinin daha düşük olduğunu belirtti. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasının önemine dikkat çekti.
Edwards ayrıca lifli gıdaların tüketilmesi, işlenmiş etten kaçınılması, sigara ve alkol kullanımının azaltılması ile sağlıklı kilonun korunmasının da bağırsak kanseri riskini düşürdüğünü ifade etti.
