Selenay YAĞCI - NEFES
Gelir dağılımındaki uçurum milyonların hayatını ucuz ürün peşinde koşmaya mahkûm etti. Türkiye’de 10 kişiden 8’i ekonomik krizde hayatta kalma moduna geçti. Vatandaşın ihtiyaçlarını en düşük maliyetle karşılama arayışı, artık ucuz market bulmanın ötesine de geçti. Halkın en az yarısı artık market market gezip en ucuz ürünü bulma ve her kuruşun hesabını yapma mücadelesi veriyor. Her 10 kişiden 7’si borç batağında ancak bütçesindeki açığı kapatmak için bir kez daha borca sarılmaya hazır.
Tencerede et değil kuru kemik kaynıyorEkonomiVeri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır, toplumun yüzde 80’inin hayatta kalma güdüsüyle indirim avcılığı yaptığını belirterek, “Artık vatandaş sadece en ucuz market değil, en ucuz bulgur nerede diye bakıyor” dedi. Ağırdır, gelir uçurumuna dikkat çekerek, yüzde 20’lik kesiminde kişi başına gelirin 50 bin dolar, yüzde 20’de ise 3 bin dolarda yani açlık sınırının altında olduğunu söyledi.
VASATA RAZI OLDUK
Alın teriyle daha iyi bir hayata ulaşma hayalinin giderek söndüğünü vurgulayan Ağırdır, “Türkiye’de şu an vasata razı olmuş bir toplumsal psikoloji var. Hayal dediğimiz şey artık evin, gelirinin ya da emekli maaşının olabilmesi. Ülkenin yüzde 70’i borçlu, yüzde 70’i yine borçlanmaya açık. Onların da yüzde 38’i geçen ayki borcunu kapatmak için, yüzde 32’si bu ayki cari giderlerini karşılayabilmek için borçlanmanın peşinde; koltuğu, buzdolabını yenilemek için değil” diye konuştu. Geleceğe ilişkin kaygıların da harcamaları sınırladığını anlatan Ağırdır, “Tasarrufun biçimi değişti; insanlar daha kötüsünü beklediği için harcamayıp elindekini tutmaya çalışıyor” dedi. Kampanyalı satışların birçok markette ana işe dönüştüğünü belirten Ağırdır, “Özellikle aileler çocukların hevesini kırmamak için bile bile lades yapıyor. Giderek vasata razı olduğumuz bir hayat” ifadelerini kullandı.
İNDİRİM KOVALIYORUZ
Türkiye'de her iki kişiden biri online marketleri kullanırken, her 10 kişiden dördü bütçesine uygun fiyatlı ürün ve kampanya bulmak için bu kanalları tercih ediyor. Alım gücü eriyen dar gelirli vatandaş, yapay zekâdan bile ucuzluk ve indirim bekliyor. Her iki kişiden biri yapay zekânın kendisi için daha iyi fiyat ve kampanyalar bulmasını, önermesini istiyor. Getir ve Veri Enstitüsü’nün araştırmasına göre katılımcıların yüzde 43’ü markete gitmeden önce fiyat ve kampanyaları kontrol ediyor. Aylık market harcamasının dörtte birini online yapanlarda kampanya ve indirim avantajını gerekçe gösterenlerin oranı yüzde 58 iken, harcamasının neredeyse tamamını bu kanaldan yapanlarda yüzde 28’e geriliyor. Markete gidip gelmenin yıllık maliyeti ise yaklaşık 12 bin 950 TL’yi buluyor. Getir CEO’su Batuhan Gültakan, “Online’ın toplam market alışverişindeki payı Türkiye’de yaklaşık yüzde 10. İndirim marketlerinin fiyat politikaları sektörü etkiliyor” dedi.
