Otomobil fiyatlarının ulaştığı seviyeler ve artan maliyetler, milyonlarca kişi için dört tekeri ulaşılmaz hale getirirken, çözüm iki tekerde bulundu. Yüksek vergiler ve akaryakıt giderleriyle birlikte direksiyon giderek motosiklete dönüyor. Artık motosiklet sadece bir alternatif değil; birçok şehirde otomobilleri geride bırakan başlıca ulaşım aracı haline geliyor. Nitekim pek çok ilde trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı, otomobil sayısını şimdiden aşmış durumda.
İSTANBUL’DA FARK KAPANIYOR
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 10 yıl önce Türkiye’de sadece Kilis’te kayıtlı motosiklet sayısı otomobil sayısından fazlaydı. Arada geçen sürede Aydın, Iğdır, Manisa, Muğla ve Şanlıurfa’da da kayıtlı otomobil sayısı motosiklet sayısının gerisinde kaldı. Yarışın kızıştığı 13 ilde aradaki fark 1.5 katın altına düştü. Örneğin, Hatay’da trafiğe kayıtlı 714 bin 783 aracın 284 bin 854’ünü otomobiller, 279 bin 642’si motosikletler oluşturuyor. Sayıların yakın olduğu diğer iller ise Şırnak, Burdur, Çanakkale, Karaman, Balıkesir, Afyonkarahisar, Siirt, Isparta, Antalya, Gaziantep, Mersin ve Batman.
Türkiye genelinde Mart 2016’da trafiğe kayıtlı toplam araç sayısı 20 milyon 252 bin 146 olarak kaydedilmişti. Bunların 10 milyon 752 bin 863’ünü otomobiller, 2 milyon 949 bin 778’ini motosikletler oluşturuyordu. Yani oran 3.6 civarındaydı. Mart 2026 itibarıyla trafiğe kayıtlı araç sayısı 34 milyon 23 bin 986’ya çıkarken, otomobil sayısı 17 milyon 611 bin 509, motosiklet sayısı ise 7 milyon 220 bin 922 oldu. Oran böylece 2.4’e düştü.
İstanbul’da 10 yılda otomobil sayısı 1.6 kat artışla 2 milyon 500 bin 443’ten 4 milyon 105 bin 513’e çıktı. Mega kentte aynı dönemde motosiklet sayısı ise 3.5 kat artarak 262 bin 209’dan 923 bin 209’a yükseldi.
Diğer yandan, bazı illerde otomobillerin motosikletlere baskınlığı devam ediyor. Ankara 2 milyon 200 bin 347 otomobile karşı sadece 172 bin 833 motosiklet ile aradaki farkın açık arayla en çok olduğu il. Muş, Sivas, Bitlis, Rize, Malatya, Artvin, Kayseri, Bingöl, Trabzon, Elazığ ve Erzurum aradaki farkın otomobiller lehine yaklaşık 5 kat ve üzerinde olduğu diğer iller olarak sıralandı.
Vergiler otomobile erişimi frenliyor
Türkiye’de otomobil fiyatlarının 1.3 milyon liradan başlaması motosiklet talebinin patlamasında etkili oldu. 28.075 lira ücret alan asgari ücretlinin bu otomobili alabilmesi için yaklaşık 46 ay yemeden içmeden birikim yapması gerekiyor. Dolayısıyla otomobile erişemeyen vatandaşlar motosiklete yönelmeye başladı.
Türkiye’de otomobile erimişi güçleştiren en önemli nedenlerin başında uygulanan vergi politikası geliyor. 1.3 milyon liralık bir otomobilin vergisiz fiyatı 600 bin lira düzeyinde kalıyor. Bu otomobil için 480 bin lirayı aşan Özel Tüketim Vergisi, 210 bin lirayı aşan Katma Değer Vergisi ödenmesi gerekiyor. Ayrıca son üç yıldır, uygulanan ekonomi programı dolayısıyla kredi faizlerinin hem çok yüksek olması hem de krediye erişimin güçleşmesi de otomobil talebini frenleyen önemli etkenlerden biri haline geldi.
