67 kuş adada felaketi yaşattı

ABD’nin Hawaii eyaletinde 1962 yılında avcılık amacıyla 67 Kalij sülünü doğaya salındı. Fakat o dönemde öngörülemeyen bir durum vardı. Sülünler ormanlara yayıldı ve muz çarkıfelek meyvesi gibi istilacı bitkilerin tohumlarının yayılmasına katkıda bulundu.

The Times of India haber sitesinin aktardığına göre, kendine özgü yerli bitki ve kuş türleriyle izole bir şekilde evrimleşmiş olan Hawaii ormanları, günümüzde aynı alanı paylaşan hayvanların çoğundan yoksun bir şekilde yaşamını sürdürdü. Son yüz yıl içinde ise arazi sahipleri ve yaban hayatından sorumlu yetkililer çoğunlukla avcılık imkanı sağlamak amacıyla Hawaii ormanlarına çeşitli kuş türlerini saldı.

Yapılan incelemelere göre, serbest bırakılan bu türlerden bazıları, Hawaii ormanlarında elverişli koşullar buldu ve ilk bırakıldıkları alanlardan çok uzaklara yayıldı.

Meyve yiyen kuşlar, dışkıları yoluyla tohumları uzak mesafelere taşıyabiliyor. Avcılık amacıyla bırakılan kuşlar da istemeden istilacı bitkilerin yayılmasına katkıda bulunabiliyor. Hawaii Adası’ndaki Kalij sülünü örneği de bu durumu açıkça ortaya koyuyor.

YILDA ORTALAMA 8 KİLOMETRE YAYILDILAR

The Wilson Bulletin dergisinde 1984 yılında Victor ve Geraldine Lewin imzasıyla yayınlanan bir yazıya göre, kalij sülünleri 1962 yılında Hawaii Adası’ndaki Puʻu Waʻawaʻa Çiftliği’ne getirildi. Bunun sebebi, çiftlik sahipleri tarafından yürütülen kapsamlı bir egzotik av kuşu salıverme programıydı.

Kuşlar, salıverildikleri noktanın yukarısındaki yerin sınırları içinde yaklaşık 5 yıl boyunca kaldı. Lewins çifti, bu türün ada genelinde nasıl yayıldığını mercek altına aldı. Takvimler 1966 yılını gösterdiğinde sülünler Hualalai Dağı’nın her iki yamacından güneye doğru ilerlemişti. Lewins’lerin araştırması, kuşların yılda ortalama 8 kilometre yayıldığını ve 14 yıl içinde adanın orta rakımlı ormanlık alanlarının çoğunda varlık gösterdiklerini ortaya koydu.

1984 yılına gelindiğinde ise Kalij sülünleri, deniz seviyesinden 2 bin 450 metre yüksekliğe kadar Hawaii adasındaki çeşitli orman türleri arasında yaygın bir şekilde dağılmıştı.

SÜLÜNLERDE MUZ ÇARKIFELEK TOHUMLARI VE MEYVELERİ BULUNDU

Çalışmanın ilerleyen aşamalarında, 29 Ocak - 25 Haziran 1981 tarihleri arasında 44 sülün yakalandı ve iç organları açılarak incelendi. Kuşların yediklerinin yüzde 82'sini muz çarkıfelek tohumları ve etli meyveler oluşturuyordu. Lewins ailesi bunu sülünlerin ana besini olarak nitelendirdi. Bir başka egzotik zararlı bitki olan dağ çileği ise bu kuşların sisteminde yüzde 36 oranında görüldü.

Doğa koruma örgütü American Forests (Amerikan Ormanları), muz çarkıfelek bitkisinin 1920’lerde süs bitkisi olarak Hawaii’ye getirildiğini ve daha sonra ormanlara ve tarlalara yayıldığını belirtiyor.

KUŞLAR GERÇEKTEN İSTİLACI TÜRLERİ YAYIYOR OLABİLİR Mİ?

Bu çalışma, kalın bağırsakta ve dışkıda çok sayıda zarar görmemiş muz çarkıfelek meyvesi ve dağ çileği tohumunun bulunduğunu ortaya koydu. 400 dağ çileği tohumu üzerinde yapılan çimlendirme testinde, yalnızca bir tohum çimlendi. Bu da yaklaşık yüzde 0,25’lik bir çimlenme oranına tekabül ediyor.

Lewins çifti, kuşların dışkılarında çok sayıda tohum bulunduğu için kuşların bazı canlı egzotik bitki malzemelerini yayıyor olabileceğini ileri sürdü. Öte yandan, çok düşük çimlenme oranı, bu tohumların çok azının hayatta kaldığını ortaya koydu.

Lewin çifti, araştırmalarının sonucunda kalij sülünlerinin zararlı bitkileri yayıyor olabileceği ve bunların varlığının bozulmuş bir ekosistemin işareti olduğu sonucuna vardı. Sülünlerin bir yerden başka bir yere taşınmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunan çift, yeni getirilen sülünlerin muz çarkıfelek meyvesi içermemesini tavsiye etti.

“TOHUMLARI YERLİ ORMANLARA YAYDILAR”

ABD Ulusal Park Servisi’ne göre, Kalij sülünleri Hawaii Yanardağları Ulusal Parkı’nın her yerinde sıkça görülüyor. Kurumun internet sitesinde, bu kuşların 1962 yılında doğaya salındığı ve tohumları yaymaları nedeniyle yayılmalarının muz çarkıfelek meyvesi, dağ çileği ve guava gibi istilacı bitkilerin yayılmasına katkıda bulunduğu belirtildi.

Hawaiʻi Kamu Radyosu da kalijlerin muz çarkıfelek meyvesi, çilek guavası ve clidemia meyvelerini yediklerini ve bu bitkilerin tohumlarını yerli ormanlara yaydıklarını bildirdi.

GÜNEYDOĞU ASYA'DAN HAWAII'YE UZANAN BİR YOLCULUK

All About Birds isimli sitenin paylaştığı bilgilere göre, Kalij sülünleri, Güney Asya’ya özgü bir tür. Sülüngiller familyasına ait bir tür olan bu kuşların doğal yaşam alanı esasında Himalaya Dağları’nın eteklerinden Güneydoğu Asya’nın bazı bölgelerine kadar uzanıyor. Ormanlık alanlarda yaşamayı tercih eden bu kuşlar çoğunlukla yerde besleniyor ve hem bitkisel hem hayvansal gıdalarla beslendiği için hepçil sınıfına giriyor. Bu kuşlar aynı zamanda erkek ve dişileri arasındaki görüntü farkıyla da dikkat çekiyor.

Erkek kuşlar parlak mavi-siyah veya metalik siyah tüylere, sırt ve kuyruk bölgesinde beyaz desenlere ve göz çevresindeki çıplak derileriyle dikkat çekerken, dişiler genelde kızıl kahverengi veya kestane tonlarında tüylere sahip. Dişilerin tüylerindeki desenlerin orman tabanında kamufle olmalarına yardımcı olduğu değerlendiriliyor.