ABD’deki uçak krizinin telsiz konuşmaları ortaya çıktı. Telsizdeki parazit açıkça duyuluyor
Önce telsizlerde cızırtılar duyuldu, ardından kontrolörler ve pilotlar birbirleriyle iletişim kurmakta zorlandı. ABD'de 13 Kasım Cuma günü yaşanan ve ülke genelinde uçuşların durdurulmasıyla sonuçlanan krizin saat saat perde arkası ortaya çıktı.
ABD’de 13 Kasım Cuma günü tüm ülkedeki hava trafiğinin yaklaşık 4,5 saat boyunca durdurulmasına yol açan teknik aksaklıklara dair yeni detaylar ABD basınına yansımaya devam ediyor. The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ulaştığı pilotlar ve kuleler arasındaki telsiz yayınları ve mesajlar, havacılık sektörünün bu krizi nasıl deneyimlediğini ortaya koydu.
“BİR CIZIRTI DUYUYOR MUSUNUZ?”
Habere göre, cuma günü yerel saatle 15.12’de, uçuş durdurma kararında önce iletişim sorunları ortaya çıkmaya başlamıştı. Pilotlar ve hava trafik kontrolörleri, Chicago, Indianapolis ve diğer bölgelerdeki hava sahasında parazit ve iletim sorunları yaşadıklarını bildirdiler. Telsizlerdeki parazit açıkça duyuluyordu.
Buna göre, Kansas City Kontrol Merkezi’nden bir kontrolör, “Frekans üzerinde cızırtılı bir ses duyuyor musunuz?” diye soruyordu. Chicago Kontrol Merkezi’nden alınan yanıt ise şu şekilde oldu: “Evet, o cızırtıyı duyuyoruz. İlk başta mikrofonun takılı kaldığını düşündük, bu yüzden kalkış kontrolüne geri döndük.”
“HAYIR, İKİMİZ DE SİZİ DUYMADIK”
Saatler 15.47’yi gösterdiğinde, iletişim sorunları yaygınlaşmaya başladı. Hava trafik kontrolörleri kendi havalimanları ve hava sahalarında trafiği durdurma yoluna gitti. Bir kontrolör, “Terminal Radar Yaklaşma Kontrolü”nde (Tracon) sorunlar olduğunu belirtti.
Gazetenin paylaştığı telsiz yayınları ve mesajlara göre, New York’ta bir kontrolör, “Tamam, sizi çağırdığımı duydunuz mu? Çünkü şu anda frekans sorunları yaşıyorum” dedi. Pilot ise buna şu yanıtı verdi: “Hayır, ikimiz de sizi duymadık. Bunun için özür dilerim.”
O'Hare Kulesi’ndeki bir kontrolör ise şöyle söylüyordu: “Frekans üzerinde olan tüm kalkışlara, kimseye kalkış için izin veremiyoruz. Tracon tüm frekansları kaybetti, bu nedenle Tracon nedeniyle şu anda kimse kalkış yapamayacak.”
“PARK YERİ YOK, BAŞKA HAVALİMANLARINA GİTMEM GEREKECEK”
Saat 15.54 olduğunda ise Federal Havacılık İdaresi (FAA) ülke çapında uçuşları durdurma kararı aldı. Kansas’ta bir trafik kontrolörü “Yaygın frekans kesintileri nedeniyle, yer kalkış yasağı artık tüm merkezler ve tüm varış noktaları için bir sonraki duyuruya kadar ülke çapında geçerli” dedi.
Saat 16.43’te uçakların kalkışlarının durdurulmasıyla birlikte havalimanları dolmaya başladı. Gelen bazı uçaklar başka havalimanlarına yönlendirilmek zorunda kaldı.
ACARS mesajları olarak bilinen, havayolu kontrol odaları ile kokpitler arasındaki mesajlar yaşanan zorlukları ortaya koydu.
American Airlines’a ait 2438 sefer sayılı uçuştan çeşitli havalimanlarının kısaltmalarına işaret edilerek şu mesaj paylaşıldı: “SAN’da artık park yeri yok, belki de alternatif olarak ONT veya LAX’e gitmem gerekecek.” Burada ismi geçen Kaliforniya eyaletindeki havalimanları sırasıyla San Diego Uluslararası Havalimanı, Ontario Uluslararası Havalimanı ve Los Angeles Uluslararası Havalimanı’ydı.
Aynı havayolu şirketine ait 0358 sefer sayılı uçuştan ise uçuş yasakları ve iletişim arızası konusunda herhangi bir bilgi olup olmadığı sorusu yükseldi.
“HERKESİN UÇAKTAN İNMESİNİ SAĞLAYIN”
Saatler 19.00’u gösterdiğinde, uçuşlara getirilen durdurma kararı bir süredir uygulamadaydı ve havayolu şirketleri gece operasyonlarını sonlandırmaya başlamıştı. American Eagle uçuşlarına gönderilen ACARS mesajında şöyle deniliyordu: “Yönetimden bilgi aldık: Havayolu gece için uçuşlara kapatılacak. Henüz yapmadıysanız herkesin uçaktan inmesini sağlayın. Önümüzdeki saat içinde iptaller bekleniyor.”
“YAVAŞ BİR BAŞLANGIÇ OLACAK AMA UMUT VAR”
Saat 20.19 olduğunda, ülke çapında uygulamada olan uçuş durdurma kararı kaldırıldı. Ancak, cuma günü için planlanan uçuşların yüzde 35’inden fazlası iptal edildi. Bu sebeple hem uçaklar hem de pilotlar ve kabin görevlileri planlanan yerlerinden uzak kalmıştı.
O sırada United Airlines’ın 659 sefer sayılı uçuşuna şu mesaj gönderildi: "Hâlâ beni takip edip etmediğinizden emin değilim, ama iyi haberlerim var. İniş yasağının yakında sona ermesi bekleniyor. Daha önce FAA, kontrollü ve kademeli bir kalkış olacağını söylemişti. Uçuşlara çok yavaş bir başlangıç bekliyorum. Ama umut var."
SEBEP NEYDİ?
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, dün yaptığı açıklamada, iletişim altyapısını yenileme çalışmaları için "yeterince para vermediğini" belirttiği Kongre'yi, 13 Kasım'da ülke genelinde uçuşların durdurulmasına neden olan iletişim kesintisinden sorumlu tuttu.
NBC News'ün "Meet the Press" programına konuk olan Duffy, ülke genelinde uçuşların durdurulmasına neden olan iletişim kesintisine ilişkin değerlendirmede bulundu.
Duffy, bu durumun Arkansas eyaletinde El Dorado bölgesinde yürütülen iletişim altyapısını yenileme çalışmaları sırasında meydana geldiğini ifade ederek "Bu tesisi çalıştırdığımızda kullandığımız yönlendiricinin ağımızın kalanının veriyle doldurduğunu gördük" dedi. Sorunun El Dorado'dan kaynaklandığını fark ettiklerinde sistemden bu tesisi kaldırdıklarını söyleyen Duffy, uçuşların normale döneceğine işaret etti.