ABD'den 40 ülkeye 'dolandırıcılık' suçlaması: Türkiye de listede

ABD yönetimi, Çin menşeli ürünlerin yüksek Amerikan gümrük vergilerinden kaçınmak amacıyla üçüncü ülkeler üzerinden ABD pazarına yönlendirildiği iddiasına ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı.

Beyaz Saray Ticaret ve İmalat Politikası Ofisi tarafından önceki gün yayımlanan "The Great Transshipment Scam" (Büyük Aktarma Dolandırıcılığı) başlıklı raporda, yasa dışı aktarma ticareti açısından yüksek risk taşıdığı değerlendirilen ve aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 40'tan fazla ülke belirlendi.

Rapora göre yasa dışı aktarma ticareti, daha yüksek tarifeye tabi bir ülkeden gelen ürünlerin daha düşük ABD tarifelerinin uygulandığı üçüncü ülkeler üzerinden yönlendirilmesini kapsıyor. Bu işlemlerde yeniden etiketleme, yeniden paketleme, yeniden faturalandırma, sınırlı işlemden geçirme veya ürünün menşe ülkesine ilişkin yanlış beyanda bulunma gibi yöntemlerin kullanılabileceği belirtildi.

TÜRKİYE İKİNCİ GRUPTA YER ALDI

Beyaz Saray, Çin bağlantılı aktarma ticareti açısından belirlediği ülkeleri üç ana gruba ayırdı.

Türkiye, "Çin ile önemli ekonomik entegrasyona sahip ölçek liderleri" olarak tanımlanan ikinci grupta Brezilya, Endonezya, Malezya, Tayland ve Vietnam ile birlikte yer aldı.

Raporda bu gruptaki ülkelerin, önemli aktarma ticareti hacimlerinin yanı sıra Çin bağlantılı tedarik zincirleri, ara malı temini, üretim platformları, lojistik sistemleri veya bölgesel yeniden yönlendirme kanallarıyla daha derin ekonomik entegrasyona sahip olduğu savunuldu.

Söz konusu ülkelerin, Çin bağlantılı ürünlerin ABD'ye yönelik ticaret akışlarına dahil edilmesini mümkün kılabilecek ölçekte sanayi, liman kapasitesi, tedarikçi altyapısı, üretim derinliği veya lojistik kapasiteye sahip oldukları belirtildi.

BEYAZ SARAY'DAN TÜRKİYE VE BREZİLYA VURGUSU

Raporda Türkiye ve Brezilya ayrıca özel olarak değerlendirildi.

Beyaz Saray, "Brezilya ve Türkiye, belirli ürün kategorilerinde yeniden yönlendirme veya dönüşüm iddialarını destekleyebilecek daha büyük bölgesel üretim ve lojistik platformları olarak hizmet vermektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Raporda Çin bağlantılı malların, Çin menşeli olarak beyan edilmemesine karşın Çin'den gelen girdiler veya parçalar, Çinli mülkiyet ya da finansman, Çinli tedarikçi ve üreticilerle ilişkiler, Çin'deki üretim aşamaları veya Çin bağlantılı sevkiyat geçmişi gibi unsurları taşıyabileceği ifade edildi.

TÜRKİYE "GELİŞMİŞ LOJİSTİK PLATFORMLARI" ARASINDA

Beyaz Saray, ülkeleri aktarma ağında üstlendikleri işlevlere göre de ayrı bir sınıflandırmaya tabi tuttu.

Bu sınıflandırmada Türkiye; Belçika, Kanada, Hollanda, Singapur ve İsviçre ile birlikte "Gelişmiş Lojistik Platformları" kategorisinde gösterildi.

Raporda bu kategorinin temel özellikleri, gelişmiş gümrük sistemleri, limanlar, ticaret şirketleri, gümrüklü antrepolar ve küresel yeniden ihracat sistemleri olarak sıralandı.

Beyaz Saray'a göre Çin bağlantılı ürünler söz konusu ağda her ülkeden aynı şekilde geçmiyor. Bazı ülkelerde sınırlı montaj, son işlem, test, etiketleme veya paketleme yapılırken, bazı merkezlerde ise ağırlıklı olarak yönlendirme, depolama, yeniden faturalandırma, yeniden etiketleme ve yeni belgelerle yeniden ihracat işlemleri gerçekleştirilebiliyor.

RAPOR 40'TAN FAZLA ÜLKEYİ KAPSADI

Raporda yasa dışı aktarma ticareti açısından yüksek risk taşıdığı belirtilen 40'tan fazla ülke üç grupta toplandı.

İlk grupta Kanada, Avrupa Birliği, Hindistan, İsrail, Japonya, Meksika, Güney Kore ve Tayvan bulunurken, ikinci grupta Türkiye'nin yanı sıra Brezilya, Endonezya, Malezya, Tayland ve Vietnam yer aldı. Üçüncü grup ise daha küçük ekonomilerden oluştu.

Beyaz Saray, Çin'in ABD'ye doğrudan mal ihracatındaki payı azalırken, yasa dışı aktarma riski taşıdığı belirlenen ülkelerin ABD ithalatındaki toplam payının arttığına dikkati çekti.

Bununla birlikte raporda, bu değişimin Çin'den yön değiştiren ticaretin tamamının yasa dışı şekilde üçüncü ülkeler üzerinden aktarıldığını göstermediği açıkça belirtildi. Değişimin bir bölümünün üretim, yatırım ve tedarik zincirlerindeki meşru değişikliklerden kaynaklandığı kaydedildi.

AKTARMA TİCARETİ İÇİN 40 İLA 303 MİLYAR DOLARLIK TAHMİN

Beyaz Saray raporunda, farklı kamu kuruluşları ve özel sektör analizlerine dayanılarak potansiyel yasa dışı aktarma ticaretinin büyüklüğüne ilişkin beş ayrı tahmine yer verildi.

Söz konusu tahminler yıllık yaklaşık 40 milyar dolar ile 303 milyar dolar arasında değişirken, Beyaz Saray Ekonomik Danışmanlar Konseyinin hesaplamasında potansiyel aktarma ticareti 34,2 milyar dolar ile 89,6 milyar dolar arasında tahmin edildi. Raporda bu aralığın yaklaşık orta noktası olan 60 milyar dolar kullanıldı.

Raporda, kullanılan veri setleri, yöntemler ve yasa dışı aktarma tanımlarının farklı olması nedeniyle söz konusu tahminlerin doğrudan karşılaştırılamayacağı veya birbirine eklenemeyeceği vurgulandı.

ABD YAPAY ZEKA DESTEKLİ DENETİMİ ARTIRMAYI PLANLIYOR

Raporda ABD Gümrük ve Sınır Koruma biriminin yasa dışı aktarma ticaretini tespit etme kapasitesini geliştirmek amacıyla yapay zeka destekli "Detective Border" sisteminden yararlanılmasının planlandığı bildirildi.

Sistemin sevkiyat verileri, taşıma rotaları, ürün sınıflandırmaları, şirketler arasındaki mülkiyet ilişkileri, üretim kapasitesi göstergeleri ve anormallik tespiti gibi bilgileri birlikte analiz etmesinin öngörüldüğü belirtildi.

Beyaz Saray, mevcut verilerin Trump yönetiminin tarife ve yasa dışı aktarma ticaretiyle mücadele politikalarının net etkisini belirlemek için henüz yeterli olmadığını, ticaret ve gümrük verilerinin gecikmeli açıklanması ve bazı önlemlerin halen uygulama aşamasında bulunması nedeniyle sonuçların ilerleyen dönemde değerlendirileceğini bildirdi.