Elazığ’da gece saatlerinde etkili olan şiddetli sağanak, merkeze bağlı Beydoğmuş köyünde dikkat çeken bir manzaraya neden oldu. Yağışın etkisiyle toprak aşınırken bazı bölgelerde derin su yatakları ve çukurlar oluştu. Arazideki zeminin bir bölümünün suyla birlikte taşındığı, bazı ağaçların devrildiği görüldü. Öte yandan bazı ağaçların bütün olumsuzluklara rağmen ayakta kalması, bitki örtüsünün toprağın korunmasındaki rolünü yeniden gündeme taşıdı.
Son dönemde farklı bölgelerde yaşanan sel ve taşkın olayları, doğa temelli çözümlerin önemini bir kez daha ortaya koydu. Beydoğmuş köyünde yaşananlar da şiddetli yağışların yalnızca günlük yaşamı değil, yolları, tarım arazilerini ve doğal çevreyi de etkileyebildiğini gösterdi.
Uzmanların üzerinde durduğu konuların başında ise doğru ağaçlandırma, mevcut ormanların korunması ve yağmur suyunun kontrollü biçimde uzaklaştırılması geliyor.
BEYDOĞMUŞ KÖYÜNDE SAĞANAK SONRASI HASAR OLUŞTU
Elazığ’da gece boyunca etkili olan yağışların ardından Beydoğmuş köyünde yol ve tarım arazilerinde aşınmalar meydana geldi. Bazı noktalarda toprağın derin biçimde yarıldığı, suyun oluşturduğu yatakların genişlediği ve ağaçların devrildiği görüldü. Ortaya çıkan görüntüler, kuvvetli yağışların eğimli arazilerde oluşturabileceği tahribatı gözler önüne serdi.
Yağışın ardından oluşan olumsuzlukların giderilmesi amacıyla Elazığ İl Özel İdaresi ekipleri çalışma başlattı. Bölgeye ulaşan ekipler, zarar gören alanlarda müdahalede bulunarak yolların yeniden güvenli hâle getirilmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Köyde meydana gelen hasarın giderilmesi ve ulaşımın güvenli biçimde sağlanması hedefleniyor.
Yaşananlar, arazilerin korunması ve yağmur suyunun doğru yönetilmesi konularını da gündeme getirdi. Özellikle eğimli alanlarda bitki örtüsünün zayıflaması, toprağın yağmurla birlikte taşınmasını kolaylaştırabiliyor. Bu nedenle ağaçlandırma çalışmalarının yanı sıra mevcut doğal örtünün korunması da büyük önem taşıyor.
AĞAÇLANDIRMA SEL VE TAŞKIN RİSKİNİ NASIL AZALTIYOR?
Ağaçlar, ormanlar ve diğer bitki örtüleri, yağmur suyunun toprağa ulaşma ve arazide hareket etme biçimini etkiliyor. Ağaçların yaprakları ve dalları yağışın bir bölümünü tutarken orman tabanındaki yaprak örtüsü, bitkiler ve organik maddeler de yağmur damlalarının doğrudan toprak üzerindeki etkisini azaltabiliyor.
Ağaç kökleri toprağın bir arada tutulmasına yardımcı oluyor. Toprağın yapısı elverişli olduğunda bitki örtüsü, suyun zemine sızmasını destekleyerek yüzey akışını yavaşlatabiliyor. Böylece toprağın üst tabakasının taşınması ve erozyonun şiddeti bazı koşullarda azalabiliyor.
Ancak ağaçlandırmanın her türlü seli, heyelanı veya taşkını tek başına önlemesi mümkün değil. Yağışın miktarı ve süresi, arazinin eğimi, toprağın suya doygunluğu ve bölgedeki altyapının durumu da afet riskini belirliyor. Bu nedenle ağaçlandırma çalışmaları; etkili drenaj sistemleri, dere yataklarının korunması, doğru arazi kullanımı ve bilimsel planlamayla birlikte yürütülmeli.
Özellikle şiddetli yağışların yaşandığı bölgelerde yalnızca yeni fidanlar dikmek yeterli olmuyor. Dikilen ağaçların bölgenin iklimine ve toprak yapısına uygun olması, büyümelerinin takip edilmesi ve mevcut ormanların korunması da gerekiyor.
AĞAÇLANDIRMA OKULLARDA NEDEN ÖĞRETİLMELİ?
Doğa bilincinin çocuk yaşlarda kazanılması, çevrenin korunması ve afet risklerinin anlaşılması açısından önem taşıyor. Okullarda ağaçların toprağı nasıl koruduğunun, erozyonun nasıl meydana geldiğinin ve yağmur suyunun arazi üzerindeki etkilerinin anlatılması, öğrencilerin çevreye karşı daha bilinçli yaklaşmalarına katkı sağlayabilir.
Ağaçlandırmanın yalnızca fidan dikmekten ibaret olmadığının da öğretilmesi gerekiyor. Doğru ağaç türünün seçilmesi, dikim alanının özelliklerinin değerlendirilmesi ve fidanların düzenli bakımı, çalışmaların uzun vadeli başarısını etkiliyor. Öğrencilerin uygulamalı çevre etkinliklerine katılması, teorik bilgilerin günlük yaşamla ilişkilendirilmesini de kolaylaştırabilir.
Doğal afetlerin tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmasa da riskleri azaltmaya yönelik önlemler alınabiliyor. Bu noktada çevre eğitimi, sürdürülebilir arazi kullanımı ve bilimsel temelli ağaçlandırma politikaları birlikte değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında bulunuyor.
TARİHİ SÖZLER VE YÜRÜYEN KÖŞK ÇEVRE BİLİNCİNİ HATIRLATIYOR
Ağaçların korunması, Anadolu’nun tarihi ve kültürel mirasında da önemli bir yere sahip. Osman Gazi’ye veya Fatih Sultan Mehmet’e atfedilen “Her kim ki ağaç keser, başını keserim!” sözü, doğanın korunmasına verilen önemi anlatmak için sıkça kullanılıyor. Bu sözün hangi tarihi kişiye ait olduğu konusunda kesin bir kaynak gösterilmeden doğrudan alıntı olarak sunulmaması gerekiyor.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün doğaya verdiği önemi hatırlatan simgelerden biri de Yalova’daki Yürüyen Köşk’tür. Atatürk’ün, köşkün yanındaki çınar ağacının dalının kesilmesini önlemek amacıyla yapının kaydırılmasını istediği anlatılıyor. Bu olay, bir ağacın korunması için gösterilen hassasiyetin tarihi örneklerinden biri olarak anılıyor.
Doğanın korunması, yalnızca geçmişten gelen sözleri hatırlamakla sınırlı kalmıyor. Ormanların korunması, yeni ağaçlandırma alanlarının oluşturulması, su kaynaklarının sürdürülebilir biçimde yönetilmesi ve toprağın verimliliğinin gözetilmesi de bu yaklaşımın önemli parçalarını oluşturuyor.
Meteoroloji'den 24 saatlik sağanak yağış uyarısı. İstanbul dahil tüm şehirlerde yağacakGündem
