350 milyarlık vize soygunu

İLKE ÇITIR / NEFES

Türkiye, Çin’in ardından dünyada en fazla Schengen vizesi başvurusu yapan ikinci ülke. Ancak vize alıp Avrupa’ya gidebilmek tam bir çile.

Türk vatandaşlarının Schengen başvuruları konsoloslukların yetkilendirdiği VFS ve iDATA isimli iki aracı şirket üzerinden yürütülüyor.

Vize başvurusu yapmak isteyen vatandaşlar, bu şirketlerden randevu alabilmek için aylarca beklemek zorunda kalıyor.

Bazı yazılım grupları ve aracılar ise bot sistemleriyle randevuları saniyeler içinde topluyor, ardından bu randevular karaborsada yüzlerce euro karşılığında satılıyor.

VİZE REDDİNE İADE YOK

Bu şirketlere başvuruya giden bir vatandaşın cebinden en az 2 bin 132 lira şirket hizmet bedeli, 90 Euro ise vize harcı çıkıyor. Yani bir vatandaşın yalnızca başvuru için en az 6 bin 920 lira ödemesi gerekiyor.

Bot yazılımcılardan randevu alan vatandaşların da yaklaşık 200 Euro’yu gözden çıkarması gerekiyor. Üstelik başvurunun reddedilmesi halinde şirketlere ödenen paralar iade de edilmiyor. Bu şirketlerin önünde sabahın erken saatlerinde kuyruk oluşuyor.

Avrupa’ya seyahat etmek, eğitim görmek ya da yakınlarını ziyaret etmek isteyen birçok kişi, “kabul” ya da “ret” kararının bulunduğu zarfları almak için sırada bekliyor. Hepsi belirsizlik içinde, umutsuz ama yine de şanslarını denemek istiyor.

2 YILDA 500 BİN BAŞVURUYA RET

Avrupa Birliği’nin yayımladığı veriler Türk vatandaşlarının Avrupa’ya ulaşımının her geçen yıl daha da zorlaştığını ortaya koydu.

AB istatistiklere göre Türkiye’de 2022-2024 yılları arasında reddedilen Schengen vize başvurusu 500 bin 848 oldu. Son 10 yılda ise yaklaşık 1,5 milyon Türk vatandaşının vize talebi geri çevrildi.

Reddedilme oranlarının 2015 sonrasında düzenli şekilde yükseldiği görüldü. 2015’te reddedilme oranı yüzde 3,9 iken bu 2020’de yüzde 12,7’ye, 2021’de ise yüzde 16,9’a çıktı.

VİZE MUAFİYETİ SÜRECİ TIKANDI

Vize sorununu kökten çözecek Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki vize muafiyeti süreci ise yıllardır ilerleme kaydetmiyor. Bunun temel nedeni Türkiye’nin vize serbestisi için belirlenen 72 kriterden 6’sının henüz yerine getirmemiş olması. Bazıları şöyle:

- Terörle mücadele yasasında değişiklik.

- Avrupa Polis Teşkilatı ile operasyonel iş birliği anlaşması imzalanması.

- Avrupa Konseyi bünyesindeki Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu’nun yolsuzlukla mücadele alanındaki önerilerin uygulanması.

- Kişisel verilere yönelik yasal düzenlemelerin Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi.

- Türkiye üzerinden kural dışı şekilde AB ülkelerine geçiş yapan kişilerin geri alınmasına ilişkin Geri Kabul Anlaşması’nın tüm unsurlarıyla uygulanması.

NEFES, VİZE MAĞDURU VATANDAŞLARLA KONUŞTU

ARACIYA ARACI OLAN AÇIKGÖZLER PUSUDA

Almanya’da yaşayan Y.S., bir süreliğine yanına götürmek istediği için vize almaya çalışıyor. Y.S., aracı şirketin kapısının önünde bekleyen başka bir kişiyi işaret ederek, “Şirketlerin dolandırması yetmiyor gibi bir de acenteler çıktı. Elinde belgesiyle şirketin kapısına gelen vatandaşların koluna girip, akıllarını çelmeye çalışıyorlar. Aracıya aracı olmaya çalışan bu kişiler, vatandaştan 10-15 bin lira yolmaya bakıyor” dedi.

70 yaşındaki emekli İ.T. ise, “Akrabamızın düğünü için vize çıkartmaya çalışıyorum. Bir aylık vize istedim. ‘Banka hesabında en az 200 bin lira olması’ şartı konulmuş. 20 bin lira emekli maaşı alıyorum. 200 lira birikimim olma ihtimali var mı? Sıkıntı yaşamayalım diye oğlum bankaya istenen miktarı yatırdı. Türkler Avrupa dışında başka hiçbir yerde böyle muameleyle karşılaşmıyor” ifadelerini kullandı.

İŞSİZ, ‘MAKUL ŞÜPHELİ’ SAYILDI

İşsiz olan T.M.’nin başvurusuna ‘ret’ geldi. T.M., “İtalya’ya gitmek istiyordum. İletilen zarfta, ‘Ülkeden çıkış yapmayacağına dair makul şüphe barındırıyor’ denilerek başvuruma ret geldi. Şu an çalışmıyorum, bu nedenle ‘ret’ geldiğini düşünüyorum. Yaklaşık 7 bin liram çöp oldu, geri alamayacağım” diye konuştu.

Erasmus’a gidecek üniversite öğrencisi Y.B. ise “Vize için 90 Euro, aracı şirket için 2 bin 132 lira ‘hizmet bedeli’ ödedim. Almanya’ya eğitime gideceğim. Vize başvurusu açıldığı anda sisteme girdim ve zor da olsa randevu alabildim, ben şanslıydım” dedi.

DİŞ HEKİMİNE 5 RET

Diş hekimi C.N., “Beş kere Avrupa için vize başvurusunda bulundum. Hepsine ‘ret’ geldi. Özel şirketlerde çalışan bütün herkes bu muameleyle karşılaşıyor. Niye ben Avrupa’ya gidemiyorum anlayamıyorum. Ar acı şirketlere ve konsolosluğa yaklaşık 35 bin lira ödedim” diye konuştu.

3. DÜNYA ÜLKESİ GİBİ MUAMELE GÖRÜYORUZ

NEFES’in sorularını yanıtlayan vize mağduru vatandaşlar başvurularının reddedilebileceği endişesi ile açık isimlerini paylaşmak istemedi.

Kamuda çalışan A.Y., İtalya’ya gitmek için şirket sistemi üzerinden aylarca randevu bulamadığını, sonunda bot sistemi kullanan aracılar üzerinden 200 Euro ödeyerek randevu aldığını söyledi.

A.Y., “Yazılım firmaları, aracı şirketler, konsolosluk hepsi bir çete olmuş. Üçüncü dünya ülkelerindeki insanlara uygulanmayan muamele bizlere uygulanıyor. Vize başvurusu için kızımla beraber toplam 400 Euro ödedik. Aracı şirket benden 30 yıllık hizmet dökümümü istedi. Bütün özel bilgilerimizi bu şirketlerin eline teslim ediyoruz. Bu bilgileri bize karşı kullanacaklar mı bilmiyoruz. Sanki bana Avrupa’nın tapusunu verecekler” ifadelerini kullandı.