Anaokulu mezuniyetleri nereye gidiyor? Uzmanlar uyardı

Bir dönem yalnızca lise ve üniversitelerle özdeşleşen mezuniyet törenleri artık anaokullarına kadar indi.

Kep ve cübbelerin giyildiği, sahne gösterilerinin düzenlendiği, profesyonel çekimlerin yapıldığı organizasyonlar her geçen yıl daha da yaygınlaşırken, sosyal medyada gündem olan son görüntüler bu kutlamaların çocuklar üzerindeki etkisine ilişkin yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.

Tartışmayı yeniden alevlendiren son görüntü ise öğrencileri için kurdele keserken gözyaşlarına hakim olamayan bir öğretmen oldu.

Milyonlarca kez izlenen görüntü bazı kullanıcılar tarafından duygusal bulunurken, bazıları okul öncesi dönemde bu denli yoğun vedalaşma ritüellerinin gerekli olup olmadığını sorguladı.

Sosyal medyada son dönemde yalnızca ağlayan öğretmen görüntüleri değil, anaokulu mezuniyetlerinde düzenlenen sahne şovları, özel konsept çekimler ve hatta kına gecelerini andıran uygulamalar da gündem oldu.

Şanlıurfa'da bir anaokulu mezuniyetinde öğrencilere kına yakıldığı iddiasıyla paylaşılan görüntüler de tartışmalara neden oldu.

Bugün mezuniyet törenlerinin en bilinen sembollerinden biri olan kep atma geleneği, kökenini üniversite kültüründen alıyor.

Akademik bir eğitim sürecinin tamamlanmasını temsil eden kep ve cübbe, uzun yıllar boyunca lise ve üniversite mezuniyetleriyle özdeşleşti.

Bir dönem yalnızca yükseköğretim kurumlarında görülen bu ritüelin son yıllarda anaokulu ve ilkokul mezuniyetlerinde de yaygınlaşması, çocuklar için hazırlanan organizasyonların kapsamını da değiştirdi.

Kutlamalar her geçen yıl daha görkemli hale gelirken, bu etkinliklerin çocukların gelişimsel ihtiyaçlarına mı yoksa yetişkinlerin beklentilerine mi hitap ettiği sorusu yeniden gündeme geldi.

Peki okul öncesi dönemde düzenlenen bu törenler çocukların gelişimi açısından nasıl değerlendirilmeli? Gösterişli organizasyonlar, yoğun vedalaşma ritüelleri ve sosyal medya odaklı kutlamalar çocuklar üzerinde nasıl bir etki bırakıyor?

Uzman psikologlar, NEFES'e yaptıkları değerlendirmelerde anaokulu mezuniyetlerinin çocuklar açısından taşıdığı anlamı, olası riskleri ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı.

"BİR DAHA GÖRÜŞEMEYECEĞİZ" MESAJI KAYGIYI TETİKLEYEBİLİR

Uzman Psikolog Zeynep Karadeniz, özellikle ayrılık vurgusunun yoğun şekilde yapılmasının bazı çocuklarda kaygıya yol açabileceğine dikkat çekerek, "'Bir daha görüşemeyeceğiz' duygusu okul öncesi bazı çocuklarda kaygı yaratabilir. Çocuklar özellikle bu dönemde sürekliliğe, rutinlere ve bağ kurdukları kişilerle ilişkilere son derece önem verirler. Bu yüzden 'Her şey bitti, bir daha görüşemeyeceğiz' gibi mesajlar bazı çocuklarda üzüntü, belirsizlik veya ayrılık kaygısını artırabilir" dedi.

Karadeniz, mezuniyetlerin dramatik bir ayrılık yerine gelişimsel bir geçiş olarak sunulmasının daha uygun olacağını vurguladı.

Klinik Psikolog Ayça Attay da benzer şekilde çocuklara verilen mesajın önemine dikkat çekerek, "Çocuğa verilmesi gereken mesaj; 'Bir şey bitiyor ve kaybediyoruz' değil, 'Bir dönemi tamamladık ve yeni güzel deneyimler bizi bekliyor' olmalıdır" ifadelerini kullandı.

AĞLAYAN YETİŞKİNLER ÇOCUKLARI NASIL ETKİLİYOR?

Sosyal medyada gündem olan ağlayan öğretmen görüntülerini değerlendiren Karadeniz, çocukların yetişkinlerin duygularına karşı oldukça hassas olduğunu belirtti.

Karadeniz, "Öğretmenlerin ya da ebeveynlerin yoğun şekilde duygulanması ve ağlaması bazı çocuklarda kaygıya ve kafa karışıklığına yol açabilir. Çocuklar bunu 'Kötü bir şey oluyor' şeklinde yorumlayabilirler" dedi.

Attay ise duyguların gizlenmesi yerine çocukların anlayabileceği şekilde açıklanmasının daha sağlıklı olacağını belirterek, "'Senin büyüdüğünü görmek beni çok duygulandırdı, seninle gurur duyuyorum' gibi ifadeler çocuğun bu duyguyu güvenli şekilde anlamlandırmasına yardımcı olur" değerlendirmesinde bulundu.

ORGANİZASYONUN MERKEZİNDE ÇOCUK MU, YETİŞKİN Mİ VAR?

Uzmanlar, mezuniyet organizasyonlarında asıl odağın çocukların deneyimi olması gerektiği konusunda da ortak görüş bildiriyor.

Karadeniz, "Bazen çocuklar için hazırladığımızı düşündüğümüz organizasyonlar farkında olmadan yetişkinlerin beklentilerine hizmet edebiliyor" diyerek organizasyonların ne kadar gösterişli olduğundan çok çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarına ne kadar hizmet ettiğinin önemli olduğunu söyledi.

Attay da benzer şekilde son dönemde organizasyonların sosyal medya boyutunun öne çıkabildiğine dikkat çekerek, "Bazen yetişkinler olarak organizasyonun nasıl göründüğüne, fotoğraflara ve sosyal medyadaki yansımasına çocukların gerçek deneyiminden daha fazla önem verebiliyoruz" dedi.

Attay, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

"Çocukların hafızasında kalan şey organizasyonun büyüklüğü değil; o gün kendilerine nasıl hissettirildiğidir."

ÖNEMLİ OLAN DUYGUYU NASIL GÖSTERDİĞİMİZ

Klinik Psikolog Berşan Bodur Kaya ise mezuniyet törenlerinde öğretmenlerin ya da ebeveynlerin duygulanmasının tek başına olumsuz bir durum olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Çocukların yetişkinlerin duygularını gözlemleyerek öğrendiğini belirten Kaya, ağlamanın çocuk tarafından nasıl anlamlandırıldığının önemli olduğunu ifade etti.

Kaya, "Gözleri dolan, duygulanan bir öğretmen görmekte sorun yok. Ancak yoğun, kontrol edilmesi güç ve aşırı tepkisel duygusal ifadeler bazı çocuklarda kaygı yaratabilir. Burada önemli olan ağlamak değil, duygunun nasıl ifade edildiğidir" dedi.

Yetişkinlerin duygularını çocuklara açıklamasının önemine dikkat çeken Kaya, "Seni özleyeceğim için duygulandım" ya da "Seninle gurur duyduğum için gözlerim doldu" gibi ifadelerin çocukların yaşananları daha sağlıklı anlamlandırmasına yardımcı olabileceğini belirtti.