NATO liderleri 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek zirvede ittifakın önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalacağı temel güvenlik sorunlarını masaya yatıracak.
Avrupa'nın kendi güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi, savunma alanında üretim kapasitesinin artırılması, Rusya'nın Avrupa açısından oluşturduğu tehdit ve Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi, zirvenin ana gündem maddeleri arasında yer alacak.
İngiliz haber ajansı Reuters'ın aktardığına göre İran savaşı sırasında yaşanan anlaşmazlıkların zirveyi gölgelemesinden endişe duyuluyor. İşte NATO'yu zirvede bekleyen zorlu meseleler...
TRUMP'I NATO'DA TUTMAK
NATO bu yıl transatlantik ilişkilere zarar veren iki büyük bir krizle sarsıldı. Bu krizlerden ilki ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO üyesi Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'ı ilhak etme isteği, ikincisi de müttefiklerin İran savaşına karşı temkinli yaklaşımı oldu.
İttifakı sert bir dille eleştirerek "kağıttan kaplan" olarak niteleyen Trump, ABD'yi NATO'dan tamamen çekmeyi düşündüğünü açıkladı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa ülkelerinin savunma alanındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini göstererek Trump ile yaşanan gerilimi azaltmaya çalışıyor.
AVRUPA DAHA ÇOK YÜK ÜSTLENECEK
Öte yandan Trump yönetimi, ABD'nin Hint-Pasifik bölgesine daha fazla kaynak ayırabilmesi için Avrupa ülkelerinin kıtanın konvansiyonel savunmasında daha büyük rol üstlenmesini istiyor.
Değişim çoktan başladı: ABD, kriz anında NATO'nun kullanımına sunduğu askeri kapasitesini küçültme kararı alırken oluşan boşluğu neredeyse tamamen Avrupalı üyeler doldurdu.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de Avrupa'daki Amerikan askerî varlığının yeniden gözden geçirileceğini açıkladı. Bakan, savunma harcamalarını artırmayan müttefiklerin ABD'nin NATO'ya sunduğu bazı katkılarından mahrum kalabileceği uyarısında bulundu.
Savunma kapasitesini güçlendirmeye çalıştıklarını söyleyen Avrupalı yetkililer ise, bunun zaman alacağını ve Washington'un politikalarının öngörülemezliğinin süreci zorlaştırdığını ifade ediyor.
SAVUNMA HARCAMALARI
Geçen yıl Lahey'deki NATO Zirvesi'nde liderler, Trump'ın talebi doğrultusunda önümüzdeki 10 yıl içinde gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ini savunma ve savunmayla bağlantılı alanlara ayırmayı kabul etmişti.
Bu hedefin yüzde 3,5'i askerî personel ve silah sistemleri gibi temel savunma harcamalarına, yüzde 1,5'i ise savunmayla bağlantılı diğer yatırımlara ayrılacak.
NATO verilerine göre Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın savunma harcamaları 2025'te bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 20 arttı. Ancak bazı ülkeler yeni hedeflere ulaşmakta zorlanıyor. Ayrıca savunma bütçeleri iç siyasette tartışmalara neden oluyor.
SAVUNMA SANAYİDE ÜRETİM SORUNU
Savunma bütçelerindeki artışa rağmen NATO'nun karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri, bu kaynakların kısa sürede yeni askerî kapasitelere dönüştürülebilmesi. Ankara'daki zirvede milyarlarca dolarlık yeni savunma sözleşmelerinin açıklanması bekleniyor.
Ancak bazı yetkililer üretimin beklenenden yavaş arttığını ve bazı siparişlerin teslim edilmesinin hâlâ yıllar sürdüğünü belirtiyor.
UKRAYNA'YA DESTEK SÜRECEK Mİ?
Avrupa ülkeleri, Ukrayna savaşının üzerinden dört yıl geçmesine rağmen Ukrayna'ya mali ve askerî desteği sürdürmeye devam ediyor.
Destek ikili yardımlar, Avrupa Birliği kredileri ve Avrupa ülkelerinin ABD yapımı silahları Ukrayna'ya sağlamasını finanse ettiği çeşitli mekanizmalar üzerinden yürütülüyor.
Ancak Avrupa başkentlerinde artan bütçe baskıları ve bazı ülkelerin diğerlerine kıyasla daha fazla yük üstlendiği yönündeki tartışmalar nedeniyle, uzun vadede desteğin korunmasının giderek daha zor hale geldiği değerlendiriliyor.
NATO Zirvesi öncesi Ankara'da dilenci operasyonuGünün İçinden
