Bakanlık düğmeye bastı. Türkiye gökyüzüne otoyol yapacak

Türkiye, insansız hava araçlarının (İHA) kullanımında yeni bir döneme hazırlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış drone otoyolları oluşturulacağını açıkladı. Yeni düzenlemeyle İHA'ların uzun mesafeli, otonom ve görüş hattı dışı uçuşları belirlenen hava sahası koridorlarında gerçekleştirilebilecek.

GÖKYÜZÜNDE DİJİTAL OTOYOLLAR KURULACAK

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında hayata geçirilecek koridorlar, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli şekilde oluşturulacak.

Koridorların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki asgari ayırma mesafeleri dijital ortamda tanımlanacak.

Bakan Uraloğlu, yeni sistemin işleyişine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece insansız hava araçları, belirlenen güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek. Karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkânının önünü açacağız.”

TÜM UÇUŞLAR MERKEZÎ SİSTEMDEN İZLENECEK

İHA koridorlarına ilişkin tüm bilgiler, SHGM'nin merkezî dijital platformu İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İHA yazılımları, güzergâh ve uçuş kurallarını doğrudan sistemden okuyabilecek.

Koridorlar; yasak, tahditli ve tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahalar dikkate alınarak planlanacak.

YAPAY ZEKÂ İLE OTONOM UÇUŞ DÖNEMİ

Yeni sistem kapsamında uçuş rotaları yapay zekâ desteğiyle oluşturulacak. İHATTYS üzerinden yönetilecek operasyonlarda ihtiyaç duyulması hâlinde uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâh değiştirilebilecek veya araçların inişi sağlanabilecek.

Bağlantının kesilmesi durumunda ise İHA'lar, yerleşim alanlarının üzerinden geçmeden önceden belirlenen kurtarma noktalarına yönlendirilecek.

KARGO VE SAĞLIK TAŞIMACILIĞINDA YENİ DÖNEM

Drone otoyollarının özellikle lojistik ve sağlık sektöründe kullanılması hedefleniyor. Şehirlerarası kargo taşımacılığı, lojistik merkezleri arasındaki otonom seferler, hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune transferi sistemin öncelikli kullanım alanları arasında yer alacak.

Ayrıca adalara ve kış aylarında ulaşımın zorlaştığı yerleşimlere ikmal yapılması, sanayi bölgeleri ile limanlar arasında parça taşınması ve enerji hatlarının denetlenmesi de mümkün olacak.

HOBİ AMAÇLI UÇUŞLARA İZİN VERİLMEYECEK

İHA koridorlarında uçuş yapmak isteyen işletme ve pilotlar için sıkı yetkilendirme şartları uygulanacak. Bakan Uraloğlu, konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:

“Bu koridorlar hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak. Yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar, SHGM'den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçuş gerçekleştirebilecek. Kullanılacak insansız hava araçlarının tescilli olması, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip olması zorunlu olacak. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.”

İHA koridorlarının güzergâhları, ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirlenecek ve İHATTYS üzerinden kamuoyuna duyurulacak.