Batılı şirketlerden Trump'ı kızdıracak Çin tercihi

Silikon Vadisi’nden Avrupa’ya kadar çok sayıda şirket, yapay zeka kullanım maliyetlerini düşürmek ve ABD merkezli öncü laboratuvarlara bağımlılıklarını azaltmak amacıyla Çin’de geliştirilen yapay zeka modellerine yöneliyor.

İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan habere göre, DoorDash, Siemens ve Airbnb gibi şirketler, daha düşük maliyetli olmalarının yanı sıra yetenekleri giderek artan ve bazı durumlarda şirketlerin kendi altyapılarında daha kolay çalıştırılabilen Çinli yapay zeka araçlarını kullanmaya başladı.

Büyük dil modellerinin işlediği metin, kod ve veri birimlerini takip eden OpenRouter platformunun verilerine göre, DeepSeek ve Z.ai gibi Çinli şirketler tarafından geliştirilen modeller, bu yıl token tüketiminde ABD’li rakiplerini hızla geride bıraktı.

Şirketlerin hızla yükselen yapay zeka faturalarını sınırlama arayışı, söz konusu değişimin temel nedenini oluşturdu.

Avrupa’da ise ABD yönetiminin geçen ay Anthropic’in Mythos ve Fable modellerine ihracat kısıtlaması getirmesi, ABD teknolojilerine bağımlılıktan kaynaklanan riskleri daha görünür hale getirdi.

Featherless AI Üst Yöneticisi ve Kurucu Ortağı Eugene Cheah, Çinli yapay zeka modellerini “odadaki fil” olarak nitelendirerek, şirketlerin artık her zaman en iyi modele ihtiyaç duymadıklarını, daha hızlı ve ucuz modelleri de kullanabileceklerini fark etmeye başladıklarını söyledi.

DOORDASH DÜŞÜK SEVİYELİ İŞLERİ KIMI’YE DEVREDİYOR

DoorDash Kurucu Ortağı Andy Fang, yemek teslimatı şirketinin artık “daha düşük seviyeli işleri” Çinli girişim Moonshot AI tarafından geliştirilen Kimi K2.6 modeline verdiğini, Anthropic’in Fable modelini ise yalnızca “en zor işler” için kullandığını belirtti.

Fang, X sosyal medya platformundaki paylaşımında, yeni model kombinasyonunun yalnızca Anthropic’in ABD merkezli öncü modellerini kullanan önceki sisteme kıyasla daha düşük maliyetle çok daha iyi performans gösterdiğini ifade etti.

Alman mühendislik şirketi Siemens de yapay zeka modellerinde “esneklik” istediğini bildirdi.

Şirket, ABD merkezli öncü yapay zeka laboratuvarları, Nvidia ve Fransız yapay zeka şirketi Mistral’ın araçlarının yanı sıra Çinli DeepSeek ve Z.ai modellerini de kullanıyor.

Bazı şirketler ise tamamen Çinli modellere geçti. San Francisco merkezli girişim Lindy, Anthropic’in yapay zeka araçlarını kullanmayı bırakarak DeepSeek’in V4 modeline yöneldi.

Lindy’nin kurucusu Flo Crivello, geçen ay X’te yaptığı paylaşımda bu değişimi “dönüştürücü” olarak nitelendirerek, şirketin milyonlarca dolar tasarruf ettiğini ve birçok temel kullanım alanında performansını geliştirdiğini kaydetti.

KULLANIMA DAYALI ÜCRETLENDİRME MALİYETLERİ ARTIRDI

Anthropic ve OpenAI gibi ABD merkezli yapay zeka şirketlerinin bazı kurumsal hizmetlerde sabit abonelik sisteminden kullanıma dayalı ücretlendirmeye geçmesi de Çinli modellere yönelimi hızlandırdı.

Söz konusu değişiklik, şirketlerin yapay zeka modellerini kullanım maliyetlerini önemli ölçüde artırdı.

Aynı dönemde Çin’in önde gelen modelleri, özellikle kodlama görevlerinde ilerleme kaydetti. Z.ai tarafından haziranda piyasaya sürülen GLM-5.2 modeli, Silikon Vadisi’ndeki birçok teknoloji uzmanından olumlu değerlendirmeler aldı ve ABD ile Çin modelleri arasındaki farkın daralmaya başladığına işaret etti.

ABD’li girişim sermayesi şirketi Andreessen Horowitz’in Kurucu Ortağı Marc Andreessen, X’te yaptığı paylaşımda, birçok yapay zeka uzmanının GLM-5.2’yi ABD’deki büyük laboratuvarların halka açık modelleriyle taviz vermeden eşleşen ve çoğu zaman onları geride bırakan ilk Çinli yapay zeka modeli olarak değerlendirdiğini aktardı.

Georgetown Üniversitesi Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi Araştırmacısı Sam Bresnick de şirketlerin iş yüklerinin bir bölümünü daha ucuz modellere kaydırmak için teşvike sahip olduğunu belirtti.

Bresnick, Çinli modellerin birçok iş yükü için yeterli olması halinde şirketlerin Anthropic ve OpenAI modellerine neden daha yüksek ücret ödemek isteyeceğini sorguladıklarını ifade etti.

AÇIK AĞIRLIKLI MODELLER ŞİRKETLERE DAHA FAZLA KONTROL SUNUYOR

Önde gelen Çinli yapay zeka araçlarının önemli bir bölümünün “açık ağırlıklı” olması da şirketlerin bu modellere ilgisini artırıyor.

Parametreleri kamuya açık şekilde yayımlanan bu modeller, şirketlerin kendi sunucularında barındırılabiliyor ve belirli kullanım alanlarına göre uyarlanabiliyor.

Airbnb, Çin menşeli sınırlı sayıda model kullandığını ve bu modelleri yalnızca onaylı ABD merkezli hizmet sağlayıcılar aracılığıyla çalıştırarak verilerini ve faaliyetlerini koruyabildiğini bildirdi.

OpenAI’ın ChatGPT ve Anthropic’in Claude araçları gibi kapalı modeller ise büyük ölçüde geliştiricilerinin sistemleri ya da üçüncü taraf kurumsal platformlar üzerinden kullanılıyor.

Şirketlerin bu araçlara erişmesine yardımcı olan bulut hizmeti sağlayıcısı Together AI’ın Üst Yöneticisi ve Kurucu Ortağı Vipul Ved Prakash, en iyi açık ağırlıklı modellerin kapalı muadillerinden 10 ila 60 kat daha ucuz olduğunu söyledi.

Prakash, şirketlerin daha fazla kontrol sağlamaları ve kendi verilerine uyarlanabilmeleri nedeniyle bu modelleri kullanmak istediğini belirtti.

AVRUPA’DA JEOPOLİTİK ENDİŞELER ÖNE ÇIKIYOR

Avrupa’daki şirketler, ABD’nin geçen yıl uyguladığı ticaret politikaları ile Anthropic modellerine yönelik ihracat kontrollerini, ABD’li yapay zeka araçlarından uzaklaşmalarına neden olan faktörler arasında gösteriyor.

İhracat yasağı daha sonra kaldırılmış olsa da İngiliz danışmanlık şirketi Newton’ın Yapay Zeka Direktörü Ben Grinnell, söz konusu kararın piyasanın algısını kalıcı şekilde değiştirdiğini ifade etti.

Grinnell, Fable modelinin yeniden piyasaya sunulabileceğini ancak oluşan endişelerin ortadan kaldırılamayacağını kaydetti.

Girişim sermayesi şirketi RTP Global’in ABD Başkan Yardımcısı Tom Sheridan da Avrupalı girişimlere verdiği tavsiyenin değiştiğini belirterek, Avrupa şirketleri açısından kendi altyapılarında çalıştırılan Çinli bir modelin ABD’li modellere göre daha güvenli bir seçenek olduğunu söyledi.

Alman insan kaynakları girişimi Timebutler’ın Üst Yöneticisi Zoltan Bettenbuk, şirketinin yaklaşık altı ay önce ABD merkezli öncü laboratuvarlara bağımlılığını azaltmak amacıyla bazı görevleri Anthropic’in Claude modelinden Alibaba’nın Qwen modellerine aktarmaya başladığını bildirdi.

Bettenbuk, en yetenekli modelleri kullanmayı sürdürdüğünü ancak olası bir kriz durumunda alternatif bir plana ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

AÇIK MODELLERE TALEP ARTTI

Açık ağırlıklı modellere erişim sağlayan platformlar, son aylarda talebin yükseldiğini bildiriyor.

Featherless AI Üst Yöneticisi Cheah, ABD’nin Fable modeline ihracat yasağı getirmesinin ardından özellikle Avrupa’dan gelen ilginin hızla arttığını söyledi.

Cheah, ABD’nin kontrolünü ele geçirme tehdidinde bulunduğu Grönland bölgesine yakın kökenleri bulunan bir müşterisinin, jeopolitik gelişmeler nedeniyle kapalı modeller üzerine sistem kurmak istemediğini aktardı.

Kanadalı yapay zeka şirketi Cohere’in Üst Yöneticisi Aidan Gomez de şirketlerin egemen yapay zekanın faaliyetleri açısından taşıdığı önemi fark etmeye başladığını belirtti.

Gomez, Mythos modeline yönelik yasağın ve bazı kullanıcıların erişiminin iptal edilmesinin, herhangi bir iş yükünde yalnızca tek bir şirkete bağlı kalmanın risklerini ortaya koyduğunu söyledi.

Avrupalı girişim sermayesi şirketi Bullhound Capital’ın kurucusu Per Roman ise iki yıl önce temel endişenin Çin olduğunu, bugün Avrupa’da daha büyük kaygının ABD kaynaklı hale geldiğini belirterek, bu değişimi “şaşırtıcı” olarak değerlendirdi.