Gıda tüketimi ile zihinsel mekanizmalar arasındaki bağ çift taraflı bir çalışma sistemine sahip. Beyin; iştahı, besinlere verilen reaksiyonları ve doyum hissini yönlendirirken, yenilen gıdalar da zihnin çalışma kapasitesini doğrudan biçimlendirebiliyor.
Independent'te yer alan habere göre uzmanlar, özellikle sınav dönemlerinde doğru bir beslenme modelinin hafıza, odaklanma ve zihinsel performansı olumlu etkilediğini vurguluyor. Düzenli gıda alımı, dengeli ara beslenmeler ve sürdürülebilir sağlıklı beslenme biçiminin, tek bir günde yenen besinlerden çok daha kritik bir rol oynadığı ifade ediliyor.
GÜNE KAHVALTISIZ BAŞLAMAMAK GEREKİYOR
Yapılan incelemeler, kahvaltıyı aksatmayan gençlerin eğitimdeki başarısının, bu öğünü pas geçenlere nazaran daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Fakat yalnızca kahvaltı yapmak yetmiyor, içeriği de büyük önem taşıyor. Uzman isimler, farklı gıda gruplarından oluşan dengeli bir tabağı tavsiye ediyor. Tam tahıl ekmeği üzerinde avokado eşliğinde çırpılmış yumurta veya yoğurt, doğranmış muz, ilavesiz şeker içermeyen gıda karışımları ve kuruyemişler bu alternatifler arasında bulunuyor.
UZUN MESAİLERDE ATŞTIRMALIK TAVSİYESİ
Zihnin, uzun süren düşünsel faaliyetler esnasında da güce gereksinim duyduğu kaydediliyor. Bu sebeple uzun süren ders ve çalışma seanslarında kuruyemiş ile elma gibi gıdaların tüketilmesi öğütleniyor.
Aç kalmanın duygu durumunu olumsuz etkileyebileceği, kavrama ve bilgiyi geri çağırma yetisini düşürebileceği aktarılırken, aşırı tokluk durumunun da dikkat toplamayı zorlaştırabileceği altı çizilerek belirtiliyor.
Uzmanlar, ne çok aç ne de rahatsızlık verecek seviyede doymuş olunmasını, yemek yerken mola verilmesini ve doygunluk seviyesinin takip edilmesini öneriyor.
Mide problemleri yaşayan bireylerin öğün atlamak yerine, alışkın oldukları gıdaları ufak porsiyonlar halinde yemesi tavsiye ediliyor. Daha önce denenmemiş besinleri tüketmenin bulantı hissini tetikleyebileceği dile getiriliyor.
ZİHNİ VE ODAKLANMAYI DESTEKLEYEN 5 GIDA
Uzmanlara göre sıralanan bu besinler, düzenli ve ölçülü bir beslenme programının parçası olarak zihin sağlığına katkı sağlayabiliyor:
Somon: Somon gibi yağlı balıklar, beyin sağlığı için önemli olan omega-3 yağ asitlerini içeriyor. Düzenli tüketimin ruh halini dengelemeye ve kaygı ile stres belirtilerini azaltmaya yardımcı olabileceği belirtiliyor. Haftada iki ila üç kez avuç içi büyüklüğünde porsiyon öneriliyor.
Ispanak: Ispanak, kara lahana ve pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler antioksidan, lif, bitkisel demir ve nitrat açısından zengin. Araştırmalar, günde yaklaşık yarım su bardağı çiğ ıspanağa denk gelen tüketimin geç ergenlik dönemindeki erkeklerde bilişsel performansla ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Yaban mersini: Yaban mersini, beyin sağlığıyla ilişkilendirilen polifenoller içeriyor. Küçük çaplı bir araştırmada, yaklaşık bir buçuk su bardağı taze yaban mersini tüketen çocukların iki ila altı saat sonra hafızalarını daha hızlı kullandığı ve tepki sürelerinin iyileştiği görüldü.
Ceviz: Alfa-linolenik asit bakımından zengin olan ceviz, ara öğün olarak kolayca tüketilebiliyor. İspanya'da yapılan bir araştırmada, altı ay boyunca her gün bir avuç ceviz tüketen gençlerin dikkat becerilerinde iyileşme gözlendi. Ancak araştırmacılar, katılımcıların Akdeniz tipi beslenme düzenini de kısmen takip etmiş olmasının sonuçlarda etkili olabileceğini belirtiyor.
Yumurta: Yumurta, yürütücü işlevler ve çalışma belleğiyle ilişkilendirilen kolin içeriyor. Kolinin, problem çözme, planlama ve duygu düzenleme gibi bilişsel süreçleri desteklediği, tüketimden birkaç saat sonra kana karıştığı ifade ediliyor.
ZİHİN SAĞLIĞI İÇİN YALNIZCA BESLENME YETERLİ DEĞİL
Uzmanlar, beyin sağlığının sadece gıdalarla sınırlı kalmadığına dikkat çekiyor.
Yeterli derecede uyku, beynin sinyalleri daha verimli aktarmasını sağlarken, bilgilerin daha hızlı anımsanmasına ve stresin daha iyi yönetilmesine katkı sunuyor. Özellikle ergenlik çağında günlük sekiz ila on saat arası uyku tavsiye ediliyor. Enerji içeceklerinin bu kazanımların yerini tutmadığı ifade ediliyor.
ÜÇ ALIŞKANLIKTAN UZAK DURULMASI ÖNERİLİYOR
Uzman görüşlerine göre sigara, elektronik sigara ve alkol; hafıza ile beyin sağlığı üzerinde olumsuz tesirlere sebebiyet verebiliyor.
Sigara: Hafızayı olumsuz etkileyebiliyor.
Elektronik sigara: Bellek üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor.
Alkol: Yeni beyin hücrelerinin oluşumunu azaltabiliyor.
Uzmanlar, çalışma süresince açlık, susuzluk ve bedensel hareket gereksiniminin fark edilmesinin, sistemli çalışma disipliniyle birlikte zihinsel performansı destekleyebileceğini belirtiyor.
