Bir partiye yakın 2 farklı şirketin 2 farklı anketi açıklandı. Aynı parti birinci çıktı

Türkiye siyasetinde seçmen eğilimlerini ve partilerin güncel toplumsal desteğini ölçmeye yönelik çalışmalar hız kesmeden devam ederken, kamuoyu araştırma şirketleri MAK Danışmanlık ve GENAR Araştırma tarafından gerçekleştirilen son genel seçim anketlerinin sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Siyasi kulislerde geniş yankı uyandıran her iki araştırmada da sıralamanın ilk iki basamağında aynı partilerin yer alması dikkat çekti. Zirvedeki iki parti arasındaki puan farkının şirketlere göre belirgin bir değişkenlik göstermesi siyaset bilimcilerin ve yorumcuların odağına yerleşti.

Katılımcılara yöneltilen "Yarın seçim olsa oyunuzu hangi partiye vereceksiniz?" sorusuna verilen yanıtlar üzerinden oluşturulan tablolarda, hem iktidar ve ana muhalefet eksenindeki rekabet hem de baraj sınırındaki ve yeni kurulan partilerin oy oranları detaylı biçimde mercek altına alındı. MAK Danışmanlık tarafından yayımlanan son kamuoyu araştırması verilerine göre, kararsız seçmenlerin matematiksel olarak dağıtılmasının ardından AKP yüzde 27,5 oy oranıyla birinci sıradaki yerini korudu. Araştırmada ikinci sırada yer alan Yeni Parti ise yüzde 21,0 oy oranına ulaşarak zirve takibini sürdürdü.

MAK Danışmanlık verilerindeki en çarpıcı bulgulardan biri, Eylül ayında yapılan bir önceki araştırmada 12 puan olarak ölçülen birinci ve ikinci parti arasındaki oy farkının, son çalışmada 6,5 puana kadar gerilemiş olması oldu. Bu daralma, seçmen tercihlerindeki geçişkenliğin ve kararsız seçmen hareketliliğinin zirvedeki dengeler üzerinde doğrudan etkili olduğunu gösteren önemli bir veri olarak kayıtlara geçti. MAK Danışmanlık anketinin alt basamaklarına bakıldığında, üçüncülük koltuğu için partiler arasında oldukça yakın bir yarışın yaşandığı görüldü.

Kararsızlar dağıtıldıktan sonra DEM Parti yüzde 7,5 oy oranıyla üçüncü sırada konumlanırken, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) yüzde 7,2 ile dördüncü, İYİ Parti ise yüzde 7,1 oy oranıyla beşinci sırada yer aldı. Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) oy oranı ise Eylül ayındaki yüzde 6,7 seviyesinden 0,2 puanlık bir düşüşle yüzde 6,5 olarak ölçüldü. Araştırmanın dikkat çeken diğer bir bulgusu da dağıtım öncesi kararsız seçmen oranındaki artış oldu; Eylül ayında yüzde 4 seviyesinde bulunan kararsız seçmen kitlesi, son çalışmada yüzde 6,7 oranına yükseldi.

MAK Danışmanlık tarafından açıklanan kararsızlar dağıtıldıktan sonraki tam parti sıralaması ve oy oranları şu şekilde kaydedildi:

AKP: Yüzde 27,5

Yeni Parti: Yüzde 21,0

DEM Parti: Yüzde 7,5

MHP: Yüzde 7,2

İYİ Parti: Yüzde 7,1

CHP: Yüzde 6,5

Yeniden Refah Partisi: Yüzde 3,5

Zafer Partisi: Yüzde 2,3

Anahtar Parti: Yüzde 1,2

Saadet Partisi: Yüzde 1,2

DEVA Partisi: Yüzde 1,1

Bağımsız Türkiye Partisi (BTP): Yüzde 1,1

Diğer Partiler: Yüzde 1,3

MAK Danışmanlık verilerinin ardından kamuoyuyla paylaşılan GENAR Araştırma'nın son seçim anketi ise zirvedeki oy farkı ve orta sıralardaki partilerin dizilimi açısından farklı bir projeksiyon sundu. GENAR Araştırma'nın kararsız seçmenleri dağıtarak oluşturduğu sonuç tablosunda AKP yüzde 33,7 oy oranıyla ilk sıradaki konumunu sürdürdü. Yeni Parti ise yüzde 23,3 oy oranıyla ikinci sıraya yerleşti. Bu sonuçlara göre GENAR Araştırma verilerinde birinci ve ikinci parti arasındaki puan farkı 10,4 puan olarak hesaplandı.

İki araştırma şirketinin zirve ölçümleri karşılaştırıldığında, AKP'nin oy oranında 6,2 puanlık, Yeni Parti'nin oy oranında ise 2,3 puanlık bir ölçüm farkı bulunduğu görüldü. GENAR Araştırma'nın yayımladığı tabloda üçüncülük ve dördüncülük sıralaması da MAK Danışmanlık verilerinden ayrıştı. GENAR ölçümünde DEM Parti yüzde 9,5 oy oranıyla üçüncü sıradaki yerini alırken, CHP yüzde 7,5 oy oranına ulaşarak MHP ve İYİ Parti'nin önünde dördüncü sıraya yerleşti. MHP yüzde 7,2 oy oranıyla beşinci sırada bulunurken, İYİ Parti yüzde 6,5 seviyesinde ölçüldü.

Yüzde 3 bandının altında kalan partiler incelendiğinde ise Yeniden Refah Partisi yüzde 2,9, Zafer Partisi yüzde 2,8 ve Anahtar Parti yüzde 2,6 oranında destek buldu. GENAR Araştırma tarafından yayımlanan kararsızlar dağıtıldıktan sonraki parti parti oy dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

AKP: Yüzde 33,7

Yeni Parti: Yüzde 23,3

DEM Parti: Yüzde 9,5

CHP: Yüzde 7,5

MHP: Yüzde 7,2

İYİ Parti: Yüzde 6,5

Yeniden Refah Partisi: Yüzde 2,9

Zafer Partisi: Yüzde 2,8

Anahtar Parti: Yüzde 2,6

Türkiye İşçi Partisi (TİP): Yüzde 1,4

Saadet Partisi: Yüzde 0,8

Büyük Birlik Partisi (BBP): Yüzde 0,6

Diğer Partiler: Yüzde 1,2

Her iki kamuoyu araştırma şirketinin ortaya koyduğu bulgular yan yana getirildiğinde, Türk siyasetindeki mevcut seçmen davranışlarına dair önemli ipuçları ortaya çıkıyor.

Öncelikle iki araştırmada da ortak olan en temel bulgu, AKP'nin birinci parti ve Yeni Parti'nin ikinci parti olarak konumlanmasıdır. Bununla birlikte MHP'nin her iki şirketin ölçümünde de birebir aynı oranda, yani yüzde 7,2 seviyesinde çıkması dikkat çeken istatistiksel bir örtüşme olarak değerlendiriliyor. Öte yandan şirketler arasındaki metodolojik yaklaşımlar, örneklem seçimi ve kararsız seçmenlerin dağıtım yöntemleri nedeniyle bazı partilerin oy oranlarında belirgin ayrışmalar gözlemleniyor.

Örneğin DEM Parti, MAK Danışmanlık verilerinde yüzde 7,5 olarak ölçülürken GENAR Araştırma'da 2 puanlık bir farkla yüzde 9,5 seviyesinde yer alıyor. Benzer biçimde CHP, MAK anketinde yüzde 6,5 ile altıncı sırada kalırken GENAR anketinde yüzde 7,5 ile dördüncü sıraya yükseliyor. Siyaset sahnesinin yeni aktörlerinden Anahtar Parti'nin oy oranı MAK ölçümünde yüzde 1,2 iken GENAR ölçümünde yüzde 2,6 olarak kaydediliyor. Kamuoyu araştırmalarında kararsız seçmenlerin oranı ve bu kitlenin partilere dağıtılma biçimi, nihai tabloların şekillenmesinde kritik bir rol oynuyor.

MAK Danışmanlık raporunda özellikle vurgulanan kararsız seçmen oranındaki yüzde 4'ten yüzde 6,7'ye yükseliş trendi, seçmenlerin ekonomik gelişmeler, iç siyaset gündemi ve partilerin politik söylemleri karşısında bekle-gör tutumuna yöneldiğine işaret ediyor. Araştırma uzmanları, seçim atmosferi dışındaki dönemlerde yapılan anketlerin birer oy pusulası simülasyonundan ziyade seçmenin anlık ruh halini ve siyasi partilere yönelik memnuniyet düzeyini yansıtan birer barometre niteliği taşıdığını belirtiyor.

Siyasi partilerin önümüzdeki süreçte izleyeceği ekonomi politikaları, toplumsal beklentilere verecekleri yanıtlar ve teşkilat çalışmaları, hem kararsız seçmen kitlesinin kararını netleştirmesinde hem de birinci ve ikinci parti arasındaki makasın seyrinde belirleyici olacak. Kamuoyu araştırma şirketlerinin düzenli aralıklarla yayımlayacağı yeni veriler, Türkiye'deki siyasi dengelerin nasıl evrileceğini takip etmek açısından önemini korumaya devam edecek.