Güney Kore’de Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerine bağlı kaldıraçlı yatırım ürünlerinin piyasadaki dalgalanmayı artırması, ekonomi yönetimini harekete geçirdi. Hükümet, yeni ürünlerin borsaya girişini durdururken yatırımcılar için asgari teminat tutarını üç katına çıkarma kararı aldı.
Güney Kore pay piyasasında yaşanan aşırı dalgalanmalar, işlemlerin şirketlerin temel göstergelerinden çok kaldıraç kullanımıyla yönlendirildiğine ilişkin endişeleri artırdı.
İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan habere göre, Samsung Electronics ile SK Hynix hisselerine bağlı tek hisse senetli türev ürünlerin hızlı şekilde piyasaya sürülmesinin ardından iki şirketin hisselerinde sert fiyat hareketleri görüldü.
HÜKÜMETTEN ÖNLEM GELDİ
Güney Kore’nin Kospi endeksinin yaklaşık yarısını oluşturan dünyanın en büyük iki bellek çipi üreticisindeki dalgalanma üzerine Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, ürünlerin piyasa istikrarını bozucu etkilerinin sınırlandırılması için hızlı önlemler alınması talimatı verdi.
Lee, Seul’de üst düzey hükümet yetkilileriyle düzenlenen politika toplantısında, ülke borsasının oldukça istikrarsız olduğunu belirtti.
Piyasanın kısa süre içinde tarihi ölçekte yükseldiğini ifade eden Lee, istikrarın yeniden sağlanmasının zaman alacağını ve bu süreçte dalgalanmaların sürebileceğini söyledi.
KOSPİ HAZİRAN ZİRVESİNDEN YÜZDE 25 GERİLEDİ
Samsung Electronics ve SK Hynix tarafından üretilen yapay zeka çiplerine yönelik talebin etkisiyle yükselen Kospi, üst üste ikinci yılda da dünyanın en iyi performans gösteren büyük pay piyasası olmaya hazırlanıyordu.
Ancak yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin şüpheler sert bir düzeltmeye yol açtı. Endeks, haziran ayında gördüğü zirveden yüzde 25 geriledi.
Samsung ve SK Hynix hisselerinin günlük ortalama getirisinin iki katını sunan kaldıraçlı borsa yatırım fonları da satışların etkisini büyüttü. Fonların riskten korunma işlemleri ve teminat tamamlama çağrıları, bireysel yatırımcıların ağır kayıplarla karşılaşmasına neden oldu.
Kospi, hafta başında yüzde 16 geriledikten sonra çarşamba günü yüzde 6’nın üzerinde yükseldi. Endeks, perşembe günü ise yeniden yüzde 6 düştü.
Piyasadaki dalgalanmanın ulaştığı boyut nedeniyle Güney Kore borsası bu yıl işlemleri 37 kez durdurdu. Geçen yılın tamamında ise yalnızca üç kez işlem durdurma kararı alınmıştı.
Bu yılki durdurmaların yarısından fazlası, tek hisse senedine bağlı kaldıraçlı ürünlerin mayıs ayında piyasaya çıkmasının ardından gerçekleşti.
“BİREYSEL YATIRIMCILAR İÇİN KUMARHANE YARATILDI”
Korea Corporate Governance Forum Başkanı Namuh Rhee, yaşananları “anormal” olarak nitelendirdi.
Bellek çipi sektörünün talebin öngörülmesinin zor olduğu oldukça döngüsel bir iş kolu olduğunu belirten Rhee, bireysel yatırımcıların bu sektörde iki kat kaldıraç kullanmasına izin verilmesini ciddi bir politika hatası olarak değerlendirdi.
Benzer ürünler ABD ve diğer büyük piyasalarda da bulunurken Güney Kore, bireysel yatırımcıların piyasaya katılımının yüksekliği ve düzenleyicilerin ürünlere onay verme hızıyla ayrıştı.
Aracı kurumlar, düzenleyici kuruluşların onay vermesinin ardından mayıs ayının sonunda kaldıraçlı ve ters yönlü toplam 16 borsa yatırım fonunu piyasaya sürdü. Bu tarihe gelindiğinde Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerinin değeri bir yıl içinde dört kattan fazla artmıştı.
Varlık yönetim şirketi Tcha Partners’ın İcra Direktörü Kim Hyung-kyoon, piyasa bu kadar yükselmişken düzenleyicilerin söz konusu ürünlere neden onay verdiğini anlamanın zor olduğunu belirtti.
KUMARHANE BENZETMESİ
Kim, uygulamayla bireysel yatırımcılar için fiilen bir “kumarhane” oluşturulduğunu savundu.
Rhee de Güney Kore’deki borsa yatırım fonu piyasasının bozulduğunu, aracı kurumlar ile varlık yöneticilerinin ABD’de daha yaygın olan geniş tabanlı fonlar yerine daha yüksek gelir sağlayan sektörel fonları tercih ettiğini söyledi.
Tek hisse senedine bağlı ürünlerin büyüklüğü yaklaşık 8 milyar dolara ulaşırken bu tutar Güney Kore’deki kaldıraçlı borsa yatırım fonlarının yaklaşık yarısını oluşturuyor.
YENİ FONLARIN BORSAYA GİRİŞİ DURDURULACAK
Güney Kore Finansal Denetim Servisi Başkanı Lee Chan-jin de geçen ay tek hisse senedine bağlı ürünlerin hızlı biçimde piyasaya sürülmesinden duyduğu pişmanlığı dile getirdi.
Ülkenin 4,1 trilyon dolarlık pay piyasasında dalgalanmanın sınırlandırılmasına yönelik çağrıların artması üzerine hükümet yeni tedbirler açıkladı.
Buna göre, tek hisse senedine bağlı yeni kaldıraçlı borsa yatırım fonlarının borsaya kote edilmesi durdurulacak.
Söz konusu ürünlere yatırım yapabilmek için gereken asgari teminat tutarı da 5 Ağustos’tan itibaren üç katına çıkarılarak 30 milyon wona, yaklaşık 20 bin 300 dolara yükseltilecek.
Geçen yıl risklere ilişkin eğitim videolarını uygulamaya alan hükümet, bireysel yatırımcıların ilave risk yönetimi eğitimlerine katılmasını da zorunlu hale getirecek.
FONLAR DÜŞÜŞTE SATIŞI, YÜKSELİŞTE ALIMI ARTIRIYOR
Düzenleyici kuruluşlar, tek hisse senedine bağlı fonların piyasadaki dalgalanmayı artırmasını “kısa gama” olarak adlandırılan mekanizmayla açıklıyor.
Fon yöneticileri ve likidite sağlayıcılar, hedeflenen getiriyi koruyabilmek için fiyatlar yükseldiğinde agresif şekilde hisse almak, fiyatlar düştüğünde ise hızla satış yapmak zorunda kalıyor. Bu durum hem yükselişleri hem de düşüşleri daha sert hale getiriyor.
Goldman Sachs’ın hesaplamasına göre, SK Hynix hisselerinin pazartesi günü çift haneli oranda gerilemesi, kaldıraçlı fonların portföylerini yeniden dengelemek için yaklaşık 5 milyar dolarlık hisse satmasına yol açtı.
Bu tutar, aynı gün SK Hynix hisseleri ve vadeli işlemlerinde gerçekleşen toplam işlem hacminin yaklaşık yüzde 18’ine karşılık geldi.
Şirketin geçen hafta ABD’de gerçekleştirdiği 26,5 milyar dolarlık kotasyon da Güney Kore’de kaldıraçla büyüyen fiyat hareketlerinin küresel piyasalara yayılabileceği endişesini artırdı.
SK Hynix’in ABD depo sertifikalarını takip eden çeşitli kaldıraçlı borsa yatırım fonları, şirketin ABD’de işlem görmeye başlamasından birkaç gün sonra piyasaya sürüldü.
KREDİLİ İŞLEM HACMİ REKOR SEVİYEYE ÇIKTI
CLSA Pay Stratejisti Jongmin Shim, borsa yatırım fonlarının neden olduğu fiyat hareketlerinin teminat tamamlama çağrılarını da artırdığını belirtti.
Kredili işlem bakiyesi, geçen ay 38 trilyon wonla rekor seviyeye ulaşmasının ardından perşembe günü itibarıyla 34,4 trilyon won düzeyinde gerçekleşti.
Shim, bireysel yatırımcıların ciddi kayıplar yaşadığını belirterek piyasanın zaten iki yarı iletken şirketinde yoğunlaştığını, tek hisse senedine bağlı kaldıraçlı fonların ise dalgalanmaları daha da büyüttüğünü ifade etti.
KAZANÇLAR ERİDİ
Kaldıraçlı ürünlerden uzak durmasına rağmen kayıp yaşayan yatırımcılardan biri de 37 yaşındaki Kim Jin-young oldu.
Şubat ayında Samsung Electronics ve SK Hynix’e yaklaşık 100 milyon won yatıran Kim’in kağıt üzerindeki kazancı, geçen ay 60 milyon won seviyesindeyken 20 milyon wona geriledi.
Hisselerini daha önce satmadığı için pişman olduğunu söyleyen Kim, daha önce kazandığını düşündüğü parayı kaybetmenin üzücü olduğunu belirtti.
Kim, hisselerin yeniden yükseleceği beklentisiyle yıl sonuna kadar yatırımlarını koruyacağını ve buna rağmen bankada tutacağı paradan daha yüksek getiri elde edeceğini düşündüğünü ifade etti.
Volvo'yu da Çin çarptıOtomotiv
