Rio de Janeiro'nun kuzeyindeki Penha ve Alemão gecekondu bölgelerinde 28 Ekim 2025'te gerçekleştirilen operasyon, ülke genelinde büyük yankı uyandırmıştı. Güvenlik güçleri, Comando Vermelho adlı suç örgütünün yöneticilerini hedef alan geniş çaplı bir baskın düzenledi. Operasyonun bilançosu ise ağır oldu. İlk açıklamalarda 121 olarak duyurulan ölü sayısı, sonraki kayıt ve incelemelerde 122'ye yükseldi. Hayatını kaybedenler arasında 117 sivil ve beş polis memuru bulunuyor. Brezilya makamları operasyonun organize suç yapılanmasına karşı yürütüldüğünü savunurken, yüksek can kaybı uluslararası kamuoyunda ciddi eleştirilere neden oldu.
BİR YIL SONRA YENİ RAPOR YAYIMLANDI
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), 28 Ekim 2026'da yayımladığı kapsamlı incelemede operasyon sırasında polislerin kullandığı vücut kameralarına ilişkin ciddi sorunlar tespit etti. Örgütün incelediği binlerce saatlik görüntüde, 122 kişinin ölüm anını gösteren herhangi bir kayıt bulunamadı. Raporda, 250'den fazla kamera engelleme veya kayıt kesintisi şüphesi belgelendi. İncelemeye göre operasyona katılan polislerin yalnızca yüzde 23'ü vücut kamerası taşıyordu. Ayrıca bazı kayıtların özellikle kritik anlarda kesildiği veya görüntülerin uzun süre değişmeden kaldığı belirtildi. Örgüt, bu bulguların operasyonun nasıl yürütüldüğüne ilişkin önemli soru işaretleri oluşturduğunu açıkladı.
28 POLİS HAKKINDA SUÇLAMA
Olayla ilgili soruşturma da devam ediyor. Rio de Janeiro Eyalet Savcılığı bünyesindeki özel güvenlik birimi, operasyonla bağlantılı 28 polis hakkında 12 ayrı suçlama dosyası hazırladığını duyurdu. Dosyalarda hırsızlık, kamu malının kötüye kullanılması, konut dokunulmazlığının ihlali, vatandaşlara yönelik hukuka aykırı baskı ve emirlere uymama gibi iddialar bulunuyor. Savcılık, soruşturma kapsamında 4 binden fazla saatlik kamera kaydını, 122 adli tıp raporunu ve yüzlerce ifadenin yer aldığı belgeleri inceliyor.
OPERASYONUN SORUMLULARI ARAŞTIRILIYOR
İnsan Hakları İzleme Örgütü, operasyonun planlanmasından sorumlu yetkililerin de bağımsız biçimde soruşturulması gerektiğini vurguluyor. Kurum, kamera kayıtlarındaki eksikliklerin ölümlerin nasıl gerçekleştiğinin aydınlatılmasını zorlaştırdığına dikkat çekiyor. Brezilya güvenlik makamları ise suç örgütlerine yönelik mücadelenin sürdüğünü ve operasyon sırasında hayatını kaybeden sivillere ilişkin iddiaların soruşturulduğunu bildirildi.
