'Büyük aptallık' diyerek İngiltere'yi yerden yere vurdu... Trump gözünü bu adaya dikti

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere'nin içinde ABD'ye ait askeri üssün de bulunduğu Chagos Adalarını Mauritius'a devretme planını "büyük aptallık" olarak niteledi.

Çin ve Rusya'nın bu hamleyi "zayıflık işareti" olarak göreceğini belirten Trump, Truth Social hesabından "Şok edici bir şekilde bizim 'parlak' NATO müttefikimiz Birleşik Krallık, Diego Garcia Adası'nı vermeyi planlıyor... ORTADA HİÇBİR SEBEP YOKKEN" diye yazdı. Trump'ın geçen yıl aynı anlaşmayı "tarihi başarı" diye övmesi nedeniyle bu çıkışı dikkat çekti. Peki Trump'ın gözünü diktiği bu yeni ada hakkında neler biliniyor?

Hint Okyanusu'nun ortasında, Mauritius'un yaklaşık 1600 kilometre kuzeydoğusunda bulunan bir takımada olan Chagos Adaları, 1814'ten beri İngiltere'ye bağlı. ABD ve İngiltere arasında 1965'te yapılan Soğuk Savaş anlaşması kapsamında adalar Mauritius'tan ayrılarak "Britanya Hint Okyanusu Toprakları" adını aldı.

Bu süreçte pek çok Chagos sakini, Diego Garcia'da Amerikan üssü kurulabilmesi için evlerini terk etmek zorunda kaldı. Mauritius 1968'de bağımsızlığını kazansa da Chagos Adaları İngiltere'de kaldı.

NEDEN ORADA AMERİKAN ÜSSÜ VAR?

ABD ve İngiltere 1971'de Diego Garcia'da büyük bir askeri üs kurdu. Bu üs Irak'a yapılan iki işgalde kullanıldı. Üs, Asya'ya yönelik bombardıman uçuşları için de kritik bir durak oldu. Ayrıca üssün gizli CIA operasyonlarıyla da bağlantısı olduğu biliniyor.

İNGİLTERE ADALARI NEDEN DEVREDİYOR?

Mauritius yıllardır adaların kendisine ait olduğunu savunuyor. Uluslararası Adalet Divanı da 2019'da İngiltere'nin adaları "en kısa sürede" Mauritius'a devretmesi gerektiğine karar verdi. Kararın bağlayıcılığı olmasa da İngiltere üzerindeki uluslararası baskı arttı.

İNGİLTERE VE ABD ÜSLERE ERİŞİM HAKKINA SAHİP OLACAK MI?

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Mauritius Başbakanı Navin Ramgoolam arasında Mayıs 2025'te imzalanan anlaşmaya göre Chagos Adaları'nın egemenliği Mauritius'a devredilecek. Ancak Diego Garcia'daki askeri üs için İngiltere, Mauritius'a yılda 101 milyon sterlin ödeyeceği 99 yıllık kira sözleşmesi yapacak. Bu sayede ABD ve İngiltere üssü kullanmaya devam edebilecek.

O dönemde ABD Dışişleri Bakanlığı bu anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını açıklamış, Bakan Marco Rubio da Trump'ın anlaşmayı "büyük bir başarı" olarak gördüğünü söylemişti.

ANLAŞMA BOZULUR MU?

Anlaşma İngiliz parlamentosunun her iki kanadı tarafından da incelenmiş ve onay aşamasına yaklaşmış olsa da Trump'ın ani itirazı yeni tartışmaların doğmasına neden oldu.

Aşırı sağcı Reform UK Partisi'nin lideri Nigel Farage, "Amerikalılar sonunda kendilerine yalan söylendiği gerçeğine uyandı. Onlara İngiltere'nin adaları vermekten başka şansı olmadığı söylendi. Ama bu doğru değildi, şimdi de bize kızıyorlar" dedi.

Muhafazakâr Parti'nin lideri Kemi Badenoch da Trump'a destek vererek "Chagos Adaları'nı devretmek için para ödemek sadece aptallık değil, kendi kendini sabote etmektir" diye belirtti.

Ancak İşçi Partisi'nin parlamentodaki güçlü çoğunluğu nedeniyle anlaşmanın iptal edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor.

CHAGOSLULAR NE İSTİYOR?

Yaklaşık 10 bin kişiden oluşan Chagos topluluğunun büyük kısmı İngiltere, Mauritius ve Seyşeller'de yaşıyor. Yapılan bir ankete göre çoğunluk İngiltere'ye bağlı kalmak istiyor ve adaların Mauritius'a devredilmesine karşı çıkıyor. Mauritius ise Trump'ın açıklamalarına karşı çıkarak Chagos üzerindeki egemenliklerin "uluslararası hukukta tanındığını" savundu.