Çalışan emekliler dikkat! Rapor parası için SGK’nın şartları belli oldu

Türkiye’de gitgide artan ekonomik kriz ve enflasyon, vatandaşları ağır bir geçim mücadelesinin içine sürüklerken emeklileri de yeniden çalışan hayatına dönmek durumunda bıraktı. Tekrar çalışma hayatına dönen emekliler için rapor parası hakkı merak konusu oldu.

Emeklinin rapor parası alıp alamayacağı, emekli maaşını kestirerek mi yoksa Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek mi çalıştığına göre değişiklik gösteriyor. Hastalık, iş kazası ve meslek hastalığında farklı kurallar uygulanırken malullük aylığı alanların çalışma durumunda da özel hükümler yer alıyor.

“İKİ TEMEL HUKUKİ YOL BULUNMAKTADIR”

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, konuyu bugün köşesine taşırken şu ifadelere yer verdi:

“Çalışma hayatına daha doğrusu ilk sigortalılık başlangıcı Ekim/2008 öncesi olanlar, emekli olduktan sonra özel sektörde yeniden bir işverene bağlı olarak çalışmaya başlayan vatandaşlarımızın önünde iki temel hukuki yol bulunmaktadır:

Aylığı Kestirerek Çalışmak: Emekli maaşını tamamen durdurup, tüm sigorta kollarına (kısa ve uzun vadeli sigortalar) tabi olarak prim ödemek.

Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ile Çalışmak: Emekli maaşını almaya devam ederken, özel sektör iş yerinde SGDP ödeyerek çalışmak.

Altın Kural: Şirket ortağı veya kendi iş yerinin sahibi olan Bağ-Kur emeklileri, maaşları kesilmeksizin ticari faaliyetlerine devam edebilirler.”

“HAK KAYBI YAŞANMAZ”

“Emekli aylığını kestirip tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmayı tercih eden vatandaşlarımız için hak kaybı yaşanmaz” ifadelerini kullanan Karakaş, sözlere yer verdi:

“Hastalık Hali: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınması durumunda, geçici iş göremezliğin 3. gününden itibaren her gün için SGK tarafından rapor parası ödenir.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı: Herhangi bir bekleme süresi veya gün şartı aranmaksızın, ilk günden itibaren iş göremezlik ödeneği ödenir."

MAAŞINI KESTİRMEDEN ÇALIŞAN NE YAPACAK?

“Hem emekli maaşını alan hem de özel sektörde SGDP tabi olarak çalışan emeklilerimiz için kanun farklı bir esas benimsemiştir” diyen Karakaş, “Hastalık Durumunda: Bu kişilere hastalık ve analık sigortası kollarından rapor parası verilmez.” sözlerini sarf etti.

İş Kazası ve meslek hastalığı İstisnasına değinen Karakaş, “SGDP’li emekli iş kazası geçirir veya meslek hastalığına tutulursa, e-Ödenek sistemi veya kâğıt ortamında düzenlenen raporlar neticesinde her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Başka bir ifade ile iş kazasının ve meslek hastalığının vuku bulduğu ilk günden itibaren rapor parasına (iş göremezlik ödeneğine) hak kazanırlar.” ifadelerini kullandı.

MALULLÜK AYLIĞI ALANLAR İÇİN KESİN YASAK

Malullük aylığı alan sigortalılar için mevzuatın son derece net olduğuna dikkat çeken Karakaş, “Malullük aylığı alanlar, maaşlarını kestirmeden yeniden çalışamazlar. Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalışmaları SGK mevzuatı uyarınca mümkün değildir.” dedi.

Karakaş, sözlerinin devamında “Engelli Emeklilik Aylığı Alanlar ise SGDP’li olarak çalışabilirler” ifadelerine yer vererek şu ifadeleri kullandı:

“Yurt Dışı Çalışması: Yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların da malullük aylıkları kesilir.

Rapor Parası: Aylığını kestirip yeniden çalışmaya başlayan maluller, hastalanmaları hâlinde 3. günden itibaren; iş kazası veya meslek hastalığında ise ilk günden itibaren tam rapor parası alma hakkına kavuşurlar.”

KAMUDA ÇALIŞAN EMEKLİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ NEDİR?

“Kanundaki özel istisnalar saklı kalmak kaydıyla; genel bütçeli daireler, belediyeler, KİT'ler ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan kurumlarda emekli maaşı kesilmeden görev yapılması yasaktır.” ifadelerini kullanan Karakaş, “Kamuda 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı olarak çalışan emekliler, hastalanmaları hâlinde yetkili hekim raporuna istinaden 3. günden itibaren; iş kazası ve meslek hastalığı hâlinde ise her gün için geçici iş göremezlik ödeneği alırlar.” dedi.

“HEM MAAŞ HEM RAPOR PARASI HER DURUMDA MÜMKÜN DEĞİL”

“Emekli olup yeniden iş hayatına dönenler için “hem maaş hem rapor parası” her durumda mümkün değildir.” sözlerini sarf eden Karakaş, “Aylığını kestirip tüm sigorta kollarına prim ödeyenler hastalıkta da tam koruma görür. SGDP ile aylığını almaya devam edenler yalnızca iş kazası ve meslek hastalığında rapor parası alır; olağan hastalıkta alamaz.” ifadelerine yer verdi.

Malullük aylığı alanların ise, çalışmaya başladıklarında aylıklarını kaybettiğini ve normal çalışan gibi hak kazandığını ifade eden Karakaş, “Hak verilmez, alınır” derler; ancak önce hakkın sınırını bilmek gerekir. Hayat pahalılığında çalışmak zorunda kalan emekliler, işe giriş bildirgesindeki tercihi ve raporun gerekçesini dikkatle takip etmelidir. Sağlıklı günler ve bilinçli çalışma dileğiyle.” sözlerini sarf etti.