Dünyanın önde gelen yapay zeka şirketleri OpenAI ve Anthropic’te kritik çalışmalar yürüten Jacob Coxon, sektörün sürüklendiği tehlikeli rekabet ortamına dikkat çekerek istifasını sundu. Gelişmiş yapay zeka modellerinin mimarları arasında yer alan Coxon, her iki dev firmanın da insanlığın istikbalini riske atan bir sürecin parçası olduğunu belirterek yapay zeka alanındaki kariyerini noktalandırdığını bildirdi.

Coxon’a göre teknoloji devleri; kendi kendini geliştirme yetisine sahip, insan zekasını geride bırakabilecek sistemleri ilk üreten taraf olma sevdasıyla amansız bir mücadele veriyor. Tehdidin küçümsenmemesi gerektiğini hatırlatan deneyimli araştırmacı; bu sistemlerin ileride siber ağları hackleyebileceği, kontrolsüz bir ivmeyle ilerleyip 10 sene içerisinde insanlığın varlığını tamamen ortadan kaldırabileceği uyarısında bulundu.

Sektördeki yönetici ve geliştiricilerin de bu hayati tehlikelerin farkında olduğunu aktaran Coxon, birçok uzmanın gelişmiş modellerin ciddi bir tehdit yarattığına inanmasına rağmen, rakiplerinin gerisinde kalmama baskısı nedeniyle bu yarıştan çekilemediğini ifade etti.

SEKTÖRDEKİ "MECBURİ REKABET" ANLAYIŞI RİSKİ BÜYÜTÜYOR

OpenAI ile Anthropic arasında yaklaşım farkları bulunduğunu fakat iki firmanın da eleştiriyi hak ettiğini savunan Coxon, OpenAI cephesindeki bazı kişilerin tehlikenin ciddiyetini kavrayamadığını öne sürdü. Anthropic tarafında ise risklerin daha net bilindiğini ancak şirketin “başkaları yapacaksa biz de yapmak zorundayız” mantığıyla hareket ettiğini söyledi.

Bu yaklaşımın son derece riskli bir döngü yarattığını belirtip firmalardan birinin yavaşlaması durumunda diğerinin öne geçeceği endişesinin herkesi daha da hızlandırdığını vurgulayan araştırmacı; sürecin kontrolünün özel teşebbüslerin kararlarına bırakılmaması gerektiğini, devletlerin küresel düzeyde ortak hareket etmesi ve icabında model geliştirme süreçlerine geçici frenleme mekanizmaları getirmesi gerektiğini savundu.

GİZLİ ARAŞTIRMA VE MATEMATİK PROBLEMİ TARTIŞMASI

Coxon’ın işaret ettiği bu agresif rekabet ortamı, iki dev firma arasında patlak veren bir telif ve veri etiği kriziyle somutlaştı.

OpenAI’nin onlarca yıldır çözülemeyen Navier-Stokes matematik denklemine yapay zeka ile yanıt bulduğunu duyurması geniş yankı uyandırdı. Fakat New York Üniversitesi’nden matematikçi Tristan Buckmaster ile Anthropic araştırmacısı Levent Alpöge’nin de aynı problem üzerinde çalıştığı ve sonuçları henüz kamuoyuna sunmadan önemli bir aşamayı geride bıraktığı anlaşıldı.

Buckmaster, OpenAI’nin kendilerinin yürüttüğü gizli araştırmadan önceden haberdar olduğunu ve sonrasında benzer bir yöntem izleyerek devasa bilgi işlem gücü vasıtasıyla sonuca ulaştığını öne sürdü.

VERİLERE SIZILDI MI?

İddiaların temel gerekçesi, araştırmacıların bu çalışmaları OpenAI’ye ait Codex altyapısında yürütmüş olmasından kaynaklanıyor. Çalışmalarının özel Codex oturumlarında yer aldığını belirten Buckmaster, OpenAI cephesine “Bu oturumlara veya çalışmalarımıza erişildi mi?” sorusunu yöneltti. İki tarafın aynı zaman diliminde aynı matematiksel meseleye odaklanması ise şüphelerin büyümesine yol açtı.

OpenAI tarafı ise araştırmacıların özel verilerine ya da çalışma alanlarına erişildiği iddialarını kesin bir dille yalanladı. Şirket, geliştirdikleri çözümün Anthropic ekibinin çalışması basına sızmadan önce tamamlandığını beyan etti. Buna karşın şirket, platform kullanımından elde edilen anonimleştirilmiş verilerin modellerin geliştirilmesine dolaylı yoldan katkı sunmuş olabileceği ihtimalini tamamen göz ardı etmedi. Ayrıca ürettikleri çözümün diğer çalışmadan farklı olduğunu savundu.

ZAMAN ÇİZELGESİ ŞÜPHELERİ ARTIRDI

OpenAI tarafından yapılan açıklamaya göre süreç, 1 Eylül tarihinde iki kritik matematik probleminin çözüldüğüne ilişkin iddiaların yayılmasıyla başladı. Şirket, yaklaşık 10 bin yapay zeka ajanını devreye sokarak yürütülen çalışmalar sonucunda Navier-Stokes denklemi için bir çözüm ürettiğini bildirdi.

Fakat bu bilgilendirme, "OpenAI rakip ekibin gizli verilerini inceledi mi?" tartışmasını sonlandırmaya yetmedi. Söz konusu erişimi doğrulayacak kesin bir kanıt henüz sunulmamış olsa da; iki tarafın eş zamanlı olarak benzer bir meseleye yoğunlaşması ve OpenAI’nin rakip çalışmanın varlığından haberdar olmasının ardından çok kısa sürede sonuca ulaşması soru işaretlerini derinleştirdi.

YAPAY ZEKA DÜNYASININ GELECEĞİNE DAİR TEHLİKELİ SİNYAL

Gündemi sarsan matematik tartışması, Coxon’ın sektördeki kontrolsüz yarışa dair sunduğu gerekçeleri doğrular nitelikte. Mesele yalnızca bir akademik problemin kimin tarafından önce çözüldüğü değil; teknoloji devlerinin elinde tuttuğu devasa bilişim gücü ile bağımsız akademisyenlerin imkanları arasındaki büyük uçurumu da gözler önüne seriyor.

Coxon ise çok daha büyük bir felaket senaryosuna dikkat çekiyor. Bugün karmaşık matematik denklemlerini çözen sistemlerin yarın çok daha geniş yeteneklere erişeceğini belirten araştırmacı, süper zekaya giden sürecin "nasıl olsa rakipler yapacak" mantığıyla hızlandırılmaması gerektiğini savunuyor.

Araştırmacının uyarısı oldukça açık: Tek bir ticari yapının insanlığın kaderini etkileyecek güçteki bir teknolojiyi güvenli biçimde geliştireceğine inanmak büyük bir hata olacaktır. Çözüm; şirketlerin ortak hareket etmesinden, kamusal denetimlerin sertleştirilmesinden ve gerektiğinde yarışın hızının yavaşlatılmasından geçiyor.