İLKAY AKKAYA / NEFES
İSO 500 listesinde halka açık şirket sayısı rekor kırsa da, sanayinin borsadaki performansı aynı başarıyı yansıtmadı. İlk 10’a giren dev şirketlerin önemli bölümü yılın ilk yarısında yatırımcısına enflasyonun altında getiri sundu.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2025 sonuçlarına göre, listede Borsa İstanbul’da işlem gören 91 halka açık şirket bulunuyor. Bu sayı 2017-2021 döneminde 65-69 bandında seyrettikten sonra 2024 yılında 88’e yükseldi.
KÂRLILIK ZAYIFLADI
2025’te halka açık kuruluş sayısı rekor kırsa da üretimden satışlar, ihracat, kârlılık, özkaynak ve yaratılan katma değer gibi temel göstergelerde payları geriledi.
Özellikle dönem kârı içindeki payın yüzde 17.5’ten yüzde 12.4’e düşmesi, halka açık şirketlerin operasyonel büyüklüklerini korusa da kârlılık ve verimlilik tarafında zayıfladığını ortaya koydu.
Aynı zamanda İSO 500’de yer alan en büyük halka açık sanayi şirketlerinin önemli bölümü yılın ilk yarısında yatırımcısına enflasyonun altında getiri sağladı. Savunma ve demir-çelik hisseleri yükselişi sırtlarken, beyaz eşya tarafında kayıplar yaşandı.
İlk 10 şirketin ortalama hisse getirisi yüzde 24 ile Borsa İstanbul’un aynı dönemdeki performansına yakın gerçekleşirken, şirketlerin önemli bölümünün enflasyonun altında kaldığı görüldü.
Yılın ilk yarısında küresel jeopolitik gelişmeler ve artan güvenlik endişeleri savunma sanayi ve demir-çelik hisselerini desteklerken listenin zirvesinde yüzde 71.8’lik getiriyle İkkenderun Demir Çelik yer aldı.
Onu yüzde 71.1 yükselen ASELSAN ve yüzde 63.9 değer kazanan Ereğli Demir Çelik izledi. TOFAŞ da yüzde 24.64’lik artışla ortalamanın üzerinde performans gösterdi. Beyaz eşya tarafında ise tablo yatırımcı açısından zayıf kaldı.
Vestel Beyaz Eşya hisseleri yılın ilk yarısında yüzde 19.7 gerilerken, Arçelik yüzde 6.9 değer kaybetti. Ford Otosan da yüzde 7.4 düşüşle negatif getiri sağlayan şirketler arasında yer aldı.
TÜPRAŞ ise Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu olmasına rağmen hissede en yüksek kazancı sağlayan şirket olamadı. Yüzde 17.2 yükselerek ilk 10 şirketin ortalama performansının gerisinde kaldı.
SAVUNMA HİSSELERİ KAZANDIRDI
ASELSAN, yıl içinde 2 trilyon TL piyasa değerini aşarak Borsa İstanbul’da bu eşiği geçen ilk şirket oldu. Şu sıralar piyasa değeri 1.79 trilyon TL civarında bulunan şirket, yılbaşından bu yana yatırımcısına yüzde 71’i aşan getiri sağladı.
ABD-İran savaşıyla artan jeopolitik riskler ve savunma harcamalarına ilişkin beklentiler, yılın savunma hisselerine alım getirdi. Bu süreçte ASELSAN, yalnızca İSO 500 içinde değil, Borsa İstanbul genelinde güçlü getiriyi sundu.
