Didim Belediyesi ve Livaneli Vakfı iş birliğiyle bu yıl 5’incisi düzenlenen Didyma Uluslararası Akdeniz Edebiyat Günleri tamamlandı.
“Düşünce, Yaratı, Demokrasi” temasıyla iki gün boyunca gerçekleştirilen etkinlik, Türkiye ve farklı ülkelerden yazarları, akademisyenleri, siyasetçileri, sanatçıları ve düşünce insanlarını Didim’de buluşturdu.
Apollon Tapınağı’nda düzenlenen açılış törenine Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, sanatçı Zülfü Livaneli ve eski CHP Genel Başkanı Murat Karayalçın katıldı. Etkinliğin ilk gününde, 20 Haziran’da 80 yaşına giren yazar ve besteci Zülfü Livaneli’nin doğum günü de Apollon Tapınağı’nın tarihi atmosferinde kutlandı.
Etkinlik kapsamında düzenlenen oturumlar Didim Belediyesi YouTube hesabı üzerinden canlı yayımlandı.
GENÇAY’DAN EDEBİYAT VE DEMOKRASİ VURGUSU
Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, açılış töreninde yaptığı konuşmaya CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in mesajını okuyarak başladı.
Gençay, Didim ve Miletos coğrafyasının insanlığın düşünce, bilim ve demokrasi serüvenine yön veren önemli merkezlerden biri olduğunu belirterek, “Yaklaşık 2 bin 600 yıl önce bu topraklarda insanlar gökyüzüne sadece bakmadı, onu anlamaya çalıştı, yeni sorular sordu. Aklın büyük yürüyüşü böyle başladı” dedi.
Uluslararası Akdeniz Edebiyat Günleri’nin adalet, özgürlük, eşitlik ve bilime çıkan yolun önemini hatırlatma misyonu taşıdığını ifade eden Gençay, şunları kaydetti:
“Çünkü edebiyat da tıpkı felsefe gibi insanın dünyayı, kendisini ve başkalarını anlama çabasının ürünüdür. Vicdanın, empatinin ve itirazın dilidir. Haksızlığa itiraz edenlerin, eşitliği savunanların, barışı düşleyenlerin ve daha iyi bir dünya isteyenlerin sesi çoğu zaman önce edebiyatla yankılanır.”
Gençay, kapanış programında da düşünce özgürlüğü, yaratıcı üretim ve demokratik değerlerin birbirinden ayrılamayacağını belirterek, “Biz bu değerlere sahip çıkmaya devam edeceğiz” ifadesini kullandı.
LİVANELİ: DÜŞÜNCE OLMADAN YARATI NASIL OLACAK?
Yazar ve besteci Zülfü Livaneli, açılış programında yaptığı konuşmada Apollon Tapınağı ve Miletos’un tarihsel önemine dikkati çekti.
Livaneli, akıl ve inanç arasındaki tarihsel tartışmanın bu coğrafyada belirgin şekilde yaşandığını belirterek, “Dünyanın bu en büyük çelişkisini, inanç ve akıl arasındaki bu en büyük çelişkisini bu coğrafya yaşamış. Hem de birbirine bu kadar yakın bir şekilde” dedi.
Konferans programında da düşünce, yaratı ve demokrasi kavramlarının birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini ifade eden Livaneli, düşüncenin üretimin ve yaratıcılığın temeli olduğunu söyledi.
Livaneli, düşünce özgürlüğünün korunmasının önemine işaret ederek, insanlığın tüm zorluklara rağmen yolunu bulmaya devam edeceğini dile getirdi.
KARAYALÇIN’DAN ÖZGÜR DÜŞÜNCE MESAJI
Eski CHP Genel Başkanı Murat Karayalçın, konuşmasında bölgenin edebiyat, felsefe ve bilimin önemli merkezlerinden biri olduğunu söyledi.
Karayalçın, bölgede tarihsel olarak monarşi ve ruhban sınıfının bulunmamasının düşünsel gelişim açısından önem taşıdığını belirterek, “Baskı olmayınca, merkezi yönetimin güçlü bir baskısı olmayınca böyle bir gelişme kendiliğinden ortaya çıkmış” değerlendirmesinde bulundu.
Etkinlikte ayrıca demokrasinin yalnızca seçim süreçlerinden ibaret olmadığını vurgulayan Karayalçın, halkın karar alma süreçlerine doğrudan katılımını esas alan demokratik modellerin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
YURT İÇİNDEN VE YURT DIŞINDAN KONUKLAR KATILDI
Etkinliğe video mesajıyla katılan Yunanistan eski Başbakanı George Papandreou, düşünce, yaratıcılık ve demokrasinin birbirinden ayrılmaz kavramlar olduğunu belirterek, demokrasinin korunması gereken bir anıt değil, her gün yeniden üretilen yaşayan bir pratik olduğunu ifade etti.
İspanyol entelektüel ve yayıncı Joan Tarrida, Akdeniz ülkeleri arasındaki kültürel etkileşimin artırılması gerektiğini söyledi. Tarrida, kültürel çeşitliliğin korunmasının ortak geleceğin inşası açısından önem taşıdığını belirtti.
Çek romancı Monika Zgustova, savaş, sürgün ve baskı dönemlerinde edebiyatın insan onurunu, sevgiyi ve umudu koruyan güçlü bir araç olduğunu vurguladı.
Turizmci ve eski Turizm Bakanı Bahattin Yücel, Didim ve çevresinin insanlığın ortak kültürel mirası olduğunu dile getirerek, akıl, gözlem ve bilimin bu topraklarda insanlık tarihine yön veren bir düşünce geleneği oluşturduğunu söyledi.
Dil bilimci Prof. Dr. Onur Bilge Kula, Anadolu’nun dünya düşünce tarihinin temel kaynaklarından biri olduğunu belirtti. Felsefe profesörü ve yazar Prof. Dr. Doğan Göçmen ise Miletos düşüncesinin insanlığın ortak aklının temellerinden biri olduğunu ifade etti.
KAPANIŞ PROGRAMI AMFİ TİYATRO’DA YAPILDI
Didyma V. Uluslararası Akdeniz Edebiyat Günleri’nin kapanış programı Didim Amfi Tiyatro’da gerçekleştirildi.
Program öncesinde Didim Belediyesi tarafından hazırlanan Didim tanıtım filmi katılımcılarla buluşturuldu. Gazeteci-yazar Nebil Özgentürk’ün “Livaneli: Bir İnsanın ve Bir Ülkenin Hikâyesi” belgeseli de Ege Bölgesi’nde ilk kez Didim’de gösterildi.
Kapanış programında Murat Karayalçın, Şule Bucak, Joan Tarrida, Monika Zgustova, Bahattin Yücel, Prof. Dr. Doğan Göçmen ve Prof. Dr. Onur Bilge Kula’ya katkılarından dolayı plaket takdim edildi.
Oyuncu Engin Hepileri’nin anlatımıyla gerçekleştirilen Müzikli Seyirlik ve Plaket Töreni’nde, Ferhat Livaneli Orkestrası eşliğinde Betty Harlafti, Erdem Şimşek, Koray Polat ve Mehmet Yenigün sahne aldı.
Etkinlik, iki gün boyunca düşünce, edebiyat, sanat ve demokrasi başlıklarında düzenlenen oturumlar ve kültür-sanat programlarıyla sona erdi.
