Dışişleri'nden Montrö Sözleşmesi uyarısı

TBMM Dışişleri Komisyonu, bugün Komisyonu Başkanı ve AKP Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplandı. Komisyon'a Dışişleri Bakan Yardımcıları Mehmet Kemal Bozay ve Musa Kulaklıkaya katıldı.

Toplantıda CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer'in NATO'nun Çok Uluslu Kolordu Karargahı ile Deniz Unsur Komutanlığı kurma sürecinin hukuki zemini ve Montrö Sözleşmesi ile çelişip çelişmeyeceği sorusunu Bozay, şu ifadelerle yanıtladı.

- "Montrö, bizim geçmişteki diplomatlarımıza, devletimize büyük bir şükranla borçlu olduğumuz bir düzenleme. Bunun delinmemesi için her türlü düzenleme bizim bir güvencemiz. Ne tür düzenleme olursa olsun, bunun delinmeden yapılması gerekiyor. Çünkü öbür türlü çok farklı bir ortam ortaya çıkabilir. Çok Uluslu Karargah ve diğer konular da kontrolün bizde olmasını istediğimiz düzenlemeler içine girmek istiyoruz. Yarın öbür gün bölgede ihtiyaç olduğunda, malumunuz Karadeniz'de son sıralarda bir sürü taciz oluyor. Gemiler, insansız deniz araçları, diğer şeyler geliyor ama bizim NATO yükümlülüklerimizi yerine getirirken, hiçbir şekilde, ayrı bir düzenlemeyle kendi güvenliğimize halel getirecek bir yaklaşım içinde değiliz.

- Bütün bunlar daha bir tartışma aşamasında işin doğrusu. Belli bir yere gelmeleri vakit alacaktır. Bizim asıl amacımız bölgesel aidiyet. Türkiye'nin kendi bölgesinde, kendi iç sularında; burada bizim bir Kalpgah olarak Türkiye'yi görürsek bunun bir iç hilali var, karasularımız, diğer yerler. Dış hilalimiz münhasır ekonomik bölgemiz ve diğer alanlar. Bütün bunları düzgün şekilde kontrol edebileceğimiz bir düzenleme dışında başka bir seçenek olamaz. Ama bir başka sefer bunu daha ayrıntılı da sunarız, daha olgunlaştıkça."

"CAATSA'YA YÖNELİK ÇALIŞMALARIMIZ DEVAM EDİYOR"

Çakırözer'in "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İş Birliği Anlaşmasının Notalarla Birlikte Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"nin görüşmeleri esnasında ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) yaptırımlarındaki son duruma ilişkin sorusu üzerine Bozay, "CAATSA'ya yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Şu anda kamuoyuna açıklayabileceğimiz bir durumda değiliz. Bunların çalışmaları devam etmekle birlikte onun belli bir süreci var" dedi.

Komisyon Başkanı Oktay ise Washington ziyaretlerini anımsatarak şöyle konuştu:

- "Bu konu ana gündemlerden birisiydi Komisyon ziyaretimizde de. Bunu hem Senato hem Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu’nun Başkanlarıyla da ilgili üyelerle de çok net konuştuk. Bizdeki izleme şu: KAAN motorları zaten yaptırım kapsamında değil ama Kongre’nin onayı gerektiği ve orada bir sorun yaşamayacağız gibi gözüküyor. Bunun için de zaten ilişkilerin sıcak tutulması önemli düşünüyorum.

- CAATSA boyutu da, 1,5 yıl önce oradaydık. O zamanki yaklaşımla son ziyaretimizdeki yaklaşım arasında çok farklı, çok daha pozitif anlamda farklı bir yaklaşım sergilendiğini gördük. Dolayısıyla hükümetler arasındaki özellikle Devlet Başkanları arasındaki ilişkinin de burada son derece kıymetli olduğunu görüyoruz. Şu anda zaten ikili görüşmelerde, teknik anlamda hem CAATSA hem de diğer yaptırımla alakalı ikili görüşmeler, teknik görüşmeler devam ediyor. Birtakım teknik sorunlar var. Onlarda da ciddi ilerlemeler olduğunu görüyoruz aslında. Ümit ediyoruz bunları geride bırakırız."

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, ABD-İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaş ve savaşın bölgesel etkilerine ilişkin komisyonu kapalı oturumda bilgilendirdi.